Uzasadnienie
A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2020 roku, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2021 r., wydanym w sprawie I SPP/Gd 460/20 starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia strona wniosła sprzeciw, który został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2021 r. wydanym w sprawie III FZ 511/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na wskazane postanowienie z dnia 18 maja 2021 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 listopada 2021 r. (k.
- 17) A.M. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie (k. 19).
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 r. (k.
27) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A.M. na Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona pismem z dnia 14 marca 2022 r. złożyła zażalenie (k. 34).
Postanowieniem z dnia 10 maja 2022 r. (k.
42) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A.M. na postanowienie tego Sądu z dnia 18 lutego 2022 r. o odrzuceniu zażalenia na Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. złożyła zażalenie (k. 50).
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r. (k.
58) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A.M. na postanowienie tego Sądu z dnia 10 maja 2022 r. o odrzuceniu zażalenia. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. złożyła zażalenie (k. 66).
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r. wydanym w sprawie III FZ 574/22 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie strony na wskazane postanowienie z dnia 1 sierpnia 2022 r.
Zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2023 r. (k.
85) skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 25 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając przy tym należnego wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W rozpatrywanej sprawie skarżący, wraz ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym postępowaniu starszy referendarz sądowy wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku strony o prawo pomocy bez rozpoznania, a powyższe zarządzenie stało się prawomocne wobec odrzucenia sprzeciwu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz oddalenia zażalenia strony na postanowienie tego sądu przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Przedmiotowe zarządzenie zostało zaskarżone przez stronę zażaleniem i ostatecznie zarządzenie to uzyskało walor prawomocności w następstwie wydania rozstrzygnięcia z dnia 3 listopada 2022 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Należy mieć na uwadze, że w chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy tj. postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy lub zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta wprawdzie z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Negatywne, prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy obliguje zatem stronę do uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, nawet jeśli zostało dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji zatem, gdy prawomocnie rozstrzygnięto wniosek strony odmawiając jej przyznania prawa pomocy bądź pozostawiając złożony wniosek bez rozpoznania, strona po wezwaniu przez Sąd ma obowiązek uiszczenia wpisu i nie zwalnia jej od tego obowiązku fakt złożenia kolejnego wniosku o prawo pomocy (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17, z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt.
I GZ 352/20). Kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie.
W niniejszej sprawie skarżący, zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2023 r. został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie wskazanego zarządzenia wpis taki nie został wpłacony, natomiast strona złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy. Niemniej jednak złożenie wskazanego wniosku nie uchylało obowiązku uczynienia zadość wezwaniu Sądu, albowiem kwestia przyznania prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Skarżący nie był zatem uprawniony do tego, aby uchylić się od uiszczenia wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, a jego wniesienie nie skutkowało wstrzymaniem biegu terminu do wpłacenia należnej opłaty od skargi. Skoro w wymaganym siedmiodniowym terminie wpis nie został uiszczony, skargę należało odrzucić.
Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.