Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1302/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. w Dz. U. z 2020 r., poz. 1325), po rozpatrzeniu odwołania D.J.z dnia 22 lipca 2020 r. od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni znak: 328000-COC.4103.923.2020 z dnia 24 czerwca 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 19 października 2015 r. Ocean "P"Spółka z o.o. działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu D.J.prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. dokonała wpisu do rejestru procedur uproszczonych ([...]). Na podstawie niniejszego wpisu objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar stanowiący - wedle deklaracji strony - wyroby ze stali węglowej, to jest kolanka spawane doczołowo i trójniki do spawania, zakupione od firmy K. (Cambodia) Co. Ltd.

W dniu 31 października 2015 r. w Oddziale Celnym "Terminal Kontenerowy" Urzędu Celnego w Gdańsku zarejestrowano, pod pozycją [...], odnoszące się do powyższego wpisu do rejestru procedur uproszczonych uzupełniające zgłoszenie celne.

W okresie od września 2016 r. do października 2016 r. funkcjonariusze Referatu Kontroli Przedsiębiorców Urzędu Celnego I w Łodzi przeprowadzili kontrolę celną w przedsiębiorstwie strony. Kontrolą objęto dokumenty handlowe oraz inne dokumenty celne w zakresie weryfikacji zadeklarowanego pochodzenia towarów zaklasyfikowanych do kodów CN 7307 9311, 7307 9319, 7307 9980 importowanych na obszar celny UE w okresie od 1 września 2014 r. do 19 sierpnia 2016 r. Kontrola zakończyła się sporządzeniem protokołu nr 361000-UKPR.7110.10.2016 z dnia 28 października 2016 r.. W wyniku kontroli stwierdzono m.in., że inny towar na podstawie faktury nr 150416 z dnia 10 września 2015 r. miał być przedmiotem eksportu, a inny na podstawie tak oznaczonej faktury przedmiotem importu.

Świadectwo pochodzenia FORMA nr KHSHIPI 153400707 zostało wystawione na podstawie faktury przedłożonej do dokumentu eksportowego w Kambodży (dokument ten pozyskali funkcjonariusze Biura OLAF w wyniku przeprowadzonej kontroli podmiotu eksportującego w kraju nadania przesyłki).

Na podstawie powyższego protokołu, decyzją znak 322000-CDC-GD.4322.26.2017.KL z dnia 16 maja 2017 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni odmówił zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla części importowanego towaru, określając jednocześnie niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu.

Następnie decyzją z dnia 28 lipca 2017 r. znak: 322000-CDC-GD.4103.777.2017.KL Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni określił kwotę podatku od towarów i usług w stosunku do towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym.

W dniu 31 października 2018 r. do Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przekazane zostało pismo Działu Strategiczne Centrum Analiz Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF (zwany dalej OLAF). Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej (dalej: ChRL) środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych ("łączniki stalowe") do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze.

Przekazany materiał dowodowy zawierał m.in. Raport końcowy OLAF nr OF 2014/0183/B1 z dnia 27 października 2017 r.. Wskazano w nim, że przedmiotem dochodzenia były łączniki (kształtki) rur i przewodów rurowych (inne niż odlewane łączniki, kołnierze i łączniki gwintowane) produkowane z żelaza lub stali (inne, niż ze stali nierdzewnej), o maksymalnych średnicach zewnętrznych nie większych, niż 609,6 mm, które są stosowane w spawaniu doczołowym i dla innych celów, objęte pozycjami CN ex 7307 93 11, ex 7307 93 19, ex 7307 99 80.

Postępowanie OLAF wykazało, eksporter K. z Kambodży produkuje wyłącznie kolanka i reduktory o średnicach zewnętrznych od 21,3 mm do 406,4 mm. W zakładzie spółki nie produkuje się natomiast trójników ani zaślepek. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Dyrektora K. mała linia formowania na gorąco wytwarza kolanka o średnicach od 21,3' do 76.1'; średnia linia produkcyjna produkuje kolanka od 88.9' do 139.7'; a największa linia produkcyjna od 168.3' do 406.4'. Niemniej jednak urządzenie do gorącego formowania tych największych kolanek zostało sprowadzone do zakładu z ChRL dopiero w styczniu 2016 r., co potwierdza zestawienie importów przekazane przez kambodżański urząd celny.

Funkcjonariusze OLAF okazali także Dyrektorowi K. fakturę handlową przedstawioną podczas dopuszczania do obrotu towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym (faktura nr 150416). Został on poproszony o skomentowanie rozdźwięku między jego oświadczeniem, że K. nie produkuje trójników a faktem, że m.in. towar tego rodzaju został wyszczególniony na ww. fakturze. Dyrektor wyjaśnił, że chociaż numer faktury i data odpowiada fakturze K., to nie odpowiadała fakturze wystawianej przez K. Dodatkowo Dyrektor stwierdził, że odbicie pieczątki na fakturze nie było odbiciem oficjalnej pieczątki K. przypisanej spółce przez Ministerstwo Handlu (pieczęć jest unikalna i produkowana przez władze kambodżańskie).

Mając na uwadze powyższe ustalenia zawarte w raporcie OLAF, decyzją nr 328000-COC.4322.4.2019.PT z dnia 31 lipca 2019 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego określił: dla towarów z pozycji 2 i 3 przedmiotowego zgłoszenia celnego kraj pochodzenia - Chiny, dla towarów z pozycji 2 i 3 przedmiotowego zgłoszenia celnego stawkę cła antydumpingowego w wysokości 58,6%, orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty cła antydumpingowego (A30), w łącznej wysokości 66.436 zł (słownie: sześćdziesiąt sześć tysięcy czterysta trzydzieści sześć złotych). Ponadto rozstrzygnął o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne, od ww. kwot należności celnych.

Od decyzji tej strona, wniosła odwołanie.

Decyzją znak: 2201-IOC.4322.5.2019.MS Dyrektor IAS w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Konsekwencją określenia wyższej stawki celnej dla towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym oraz wymaganej kwoty należności celnych była konieczność określenia w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu.

Wobec powyższego decyzją znak: 328000-COC.4103.923.2020 z dnia 24 czerwca 2020 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku określił ten podatek w prawidłowej wysokości.

Pismem z dnia 22 lipca 2020 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku przypomniał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów. Podatek VAT z tytułu importu jest to zatem samoistne zobowiązanie podatkowe, powstające z mocy prawa - z chwilą zaistnienia zdarzenia opodatkowanego jakim jest import towarów.

W myśl przepisu art. 19a ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.

Zgodnie z art. 30b ust. 4 tejże ustawy podstawa opodatkowania, o której mowa w ust. 1-3a, obejmuje koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia - o ile nie zostały włączone do wartości celnej - ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju, jak również wynikające z transportu do innego miejsca przeznaczenia znajdującego się na terytorium Unii Europejskiej, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu.

Według przepisu art. 33 ust. 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.

Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Izby stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił podatek od towarów i usług w kwocie 52.702,00 zł dla towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym i wezwał stronę do uiszczenia kwoty w wysokości 15.292,00 zł, stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem określonym w uchylonej decyzji Naczelnika PUCS w Gdyni z dnia 28 lipca 2017 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa wyjaśnił, że zaskarżona decyzja faktycznie została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem była zmiana decyzji ostatecznej określającej kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustalenia poczynione przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF dokonane podczas prowadzonego w Kambodży dochodzenia są nowym dowodem potwierdzającym fakt istniejący w dniu wydania pierwotnej decyzji, co stanowiło w myśl ww. art. 240 § 1 pkt 5 przesłankę do wznowienia postępowania. Powyższe ustalenia nie były znane organowi w dniu wydawania decyzji pierwotnej tj. 28 lipca 2017 r.. W protokole z kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera wskazano, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w Łodzi pozyskali od OLAF jedynie dokumenty przedstawione przez eksportera w kambodżańskim urzędzie celnym w chwili wywozu towarów do UE. Dokumenty te w żaden sposób nie potwierdzały faktycznego kraju pochodzenia towarów, a tym bardziej unikania cła antydumpingowego. Wskazywały natomiast rozbieżności pomiędzy dokumentami przedstawionymi przez eksportera, a dokumentami posiadanymi przez importera.

Przeprowadzona analiza posiadanych wówczas dokumentów pozwalała jedynie na zmianę zastosowanej stawki preferencyjnej na stawkę celną erga omnes w stosunku do towarów, które nie były objęte świadectwem pochodzenia. Dopiero raport z przeprowadzonego w Kambodży dochodzenia dokładnie opisał proceder omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych ("łączniki stalowe") do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze. Wskazał także powody, które jednoznacznie potwierdzają brak jakiejkolwiek możliwości wyprodukowania przez eksportera trójników i kolanek spawanych doczołowo ze stali węglowej o średnicy większej, niż 139,7 mm.

Ustalenia zawarte w raporcie OLAF stanowią bezsprzecznie nowy dowód w sprawie wskazujący nowe okoliczności potwierdzające fakty istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W tym miejscu podkreślono, że raport OLAF wpłynął do organu pierwszej instancji w listopadzie 2018 r. natomiast pierwotna decyzja w sprawie podatku została wydana 28 lipca 2017 r. Zatem nie był jeszcze znany organowi pierwszej instancji w chwili wydawania decyzji. W świetle powyższych ustaleń zarzut braku podstaw do wznowienia postępowania uznać należy za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowo ustalonej podstawy podatku VAT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że zebrane w trakcie prowadzonego dochodzenia informacje jednoznacznie potwierdzają, że towary w postaci trójników i kolanek spawanych doczołowo ze stali węglowej o średnicy większej, niż 139,7 mm sprzedawane przez K. nie pochodzą z Kambodży. Firma nie zaopatrywała się w eksportowane następnie towary na rynku lokalnym. Wszystkie produkty importowane były przez kambodżański podmiot z Chin i bezsprzecznie nie zostały poddane żadnej obróbce ani przetworzeniu w kraju wywozu.

Tym samym produkty zakupione od spółki K., lecz bez wątpienia niewyprodukowane w jej fabryce z uwagi na brak możliwości technologicznych posiadały niepreferencyjne chińskie pochodzenie i winny podlegać stawce cła konwencyjnego w wysokości 3,7% oraz stawce cła antydumpingowego w wysokości 58,6%. Jak już wyżej wspomniano, podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.

Wobec powyższego decyzją z dnia 31 lipca 2019 r. znak: 328000-COC.4322.4.2019.PT Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni, dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym określił kwotę cła antydumpingowego, które zostało wliczone do podstawy opodatkowania z tytułu importu towaru. W związku z powyższym Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni decyzją znak:328000-COC.4103.923.2020 z dnia 24 czerwca 2020 r. ponownie ustalił podatek od towarów i usług. Wobec powyżej przedstawionych wyjaśnień Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie dopatrzył się błędnego ustalenia podstawy wymiaru podatku VAT.

W kwestii orzeczenia o poborze odsetek wyjaśniono, że dowiedzenie zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od ich naliczania obciążało stronę. W rozpatrywanej sprawie importer nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że stwierdzona nieprawidłowość (niewskazanie rzeczywistego kraju pochodzenia, a tym samym uszczuplenie należności celno-podatkowych) spowodowana została okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Kontynuując wyjaśniono, że w ramach postępowania podatkowego organy celne są zobligowane prawem do uwzględnienia w skutkach podatkowych już uprzednio rozstrzygniętych kwestii i okoliczności w postępowaniu dotyczącym sprawy celnej. Dopóki więc decyzja w sprawie celnej pozostaje w obrocie prawnym, dotąd ustalony w niej stan faktyczny będzie miał wiążący charakter i wpływał na treść decyzji wydanej w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu. Zasadność naliczenia i retrospektywnego zaksięgowania cła antydumpingowego zostały rozstrzygnięte w sprawie celnej.

Podkreślono, iż jakkolwiek ustalenia dotyczące m.in stawki celnej towarów czy wysokości należności celnych mają znaczenie prawne dla określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, to sprawa celna oraz podatkowa oparte są na odmiennych podstawach materialnoprawnych. Tym samym w postępowaniu podatkowym toczącym się przed organem wskutek zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie podatku od towarów i usług nie mogą być one kwestionowane. Wykluczona jest więc w tym odrębnym od celnego, postępowaniu podatkowym ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo m.in. kwestii stawki cła, wartości celnej bądź innych elementów kalkulacyjnych.

Wobec powyższego podnoszony w postępowaniu podatkowym zarzut nieprzeprowadzenia weryfikacji świadectwa Form A przez władze Kambodży jest chybiony, bowiem to w postępowaniu w sprawie celnej zakończonej decyzją z dnia 16 maja 2017 r. znak: 322000-CDC-GD.4322.26.2017.KL została rozstrzygnięta kwestia odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia Form A. Strona wówczas nie domagała się weryfikacji świadectwa i nie wniosła odwołania od niniejszej decyzji.

Końcowo podkreślono, że podnoszone przez skarżącego zarzuty odnośnie raportu OLAF sporządzonego po dochodzeniu prowadzonym w Kambodży w zakresie omijania cła antydumpingowego na sporny towar są nieuzasadnione w postępowaniu podatkowym, bowiem przedmiotowy raport został już poddany ocenie w postępowaniu celnym zakończonym decyzją ostateczną. Ustalenia dokonane w postępowaniu celnym mają wiążący wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z poszanowaniem ogólnych zasad postępowania. Podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zapewnił też stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a następnie wydał decyzję zgodną z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. • art. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez określenie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem [numer dowodu zakryty]/00/053354/2015 z dnia 31 października 2015 r. z pominięciem powołanej ustawy,
2. • art. 30 b ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez nieustalenie podstawy opodatkowania podatku od towarów i usług w postępowaniu podatkowym (dowodowym) w wyniku odstąpienia od przeprowadzenia dowodów świadczących, że import towarów został dokonany w stanie faktycznym uzasadniających zastosowanie rozporządzenia wykonawczego Komisji 803/2009 z dnia 27 sierpnia 2009 nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych żeliwnych lub stalowych łączników rur i przewodów rurowych z Chińskiej Republiki Ludowej,
3. • art. 181 oraz art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że decyzja administracyjna wydana w sprawie celnej objętej zgłoszeniem [numer dowodu zakryty]/00/053354/2015 z dnia 31 października 2015 r. nie podlega ocenie w postępowaniu podatkowym prowadzonym w sprawie podatku od towarów i usług oraz ogranicza postępowanie dowodowe do treści tej decyzji,
4. • art. 197 przez dowolną ocenę treści "Raportu końcowego OLAF", że towary objęte zgłoszeniem celnym [numer dowodu zakryty]/00/053354/2015 z dnia 31 października 2015 r. mają pochodzenie z ChRL,
5. • art.122, art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa w związku art. 19a ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez nieustalenie w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego uzasadniającego powstanie obowiązku podatkowego w imporcie z tytułu cła (długu celnego) antydumpingowego,
6. • art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez wadę uzasadnienia pomijającego ustalenie stanu faktycznego i prawnego,
7. • art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo wystąpienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania,
8. • art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją oraz uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty pomimo braku przesłanek do wznowienia postępowania.

Mając to na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno Skarbowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 19a ust. 9 ustawy o VAT, stanowiącym materialnoprawną podstawę wymiaru podatku od towarów i usług w przedmiotowej sprawie, obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.

Z cytowanego przepisu nie można wywieść obowiązku powtórnego badania w ramach sprawy podatkowej okoliczności związanych z powstaniem długu celnego, uprzednio weryfikowanych w sprawie celnej. Taki wniosek należy uznać za zbyt daleko idący. Podkreślenia wymaga, że podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło, przy czym w razie stwierdzenia przez organ celny, że kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego jest zobligowany do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości (art. 30b ust. 1 i 4 oraz art. 33 ustawy o VAT). Na tle regulacji prawnych dotyczących VAT z tytułu importu w orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę, że w przypadku określenia długu celnego ostateczną decyzją organu celnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, klasyfikacja taryfowa czy cło, nie mogą być kontrolowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (zob. np. wyroki NSA: z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt IFSK 1854/17; z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 1026/19; z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 252/11; z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 182/06 - treść orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query).

Trafnie tym samym argumentowano w decyzji, że choć postępowanie celne i postępowanie podatkowe to dwa niezależne i odrębne postępowania, to istnienie w obrocie prawnym decyzji celnej powoduje określone następstwa w zakresie związania organu podatkowego (celnego) co do podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług z tytułu importu.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że organy uwzględniając przepisy ustawy o VAT prawidłowo określiły podatek od towarów i usług w kwocie 52.702,00 objętych ww. zgłoszeniem celnym i wezwały stronę do uiszczenia kwoty w wysokości 15.292,00 zł stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji a podatkiem określonym w uchylonej decyzji Naczelnika PUCS w Gdyni z dnia 28 lipca 2017 r..

Tym samym zarzut pominięcia ustawy podatkowej Sąd uznał za niezasadny.

Za nietrafiony należy w ocenie Sądu również uznać zarzut naruszenia art. 30b ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z odstąpieniem od przeprowadzenia dowodów świadczących o zasadności zastosowania rozporządzenia wykonawczego Komisji 803/2009 z 2017 r. nakładającego cło antydumpingowe.

Ponownie bowiem Sąd przypomina, iż decyzja w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług jest konsekwencją decyzji celnej, zaś głównym celem postępowania celnego było ustalenie faktycznego kraju pochodzenia importowanych towarów i określenie należności celnych w prawidłowej wysokości. Faktem bezspornym jest, że spółka K. była ogniwem w zaplanowanym i sposób oczywisty ekonomicznie opłacalnym procederze omijania cła antydumpingowego, to jest środka ochrony rynku Unii Europejskiej przed praktykami podmiotów chińskich godzącymi w zasady uczciwej konkurencji. Ze zgromadzonego w trakcie dochodzenia OLAF materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że importowane przez skarżącego trójniki i kolanka spawane doczołowo ze stali węglowej o średnicy większej, niż 139,7 mm nie mogły nabyć kambodżańskiego pochodzenia. Zgodnie z wyjaśnieniami eksportera, udzielonymi podczas wizytacji OLAF, firma K. nie produkowała trójników.

Nie była też w stanie wyprodukować żadnych kolanek o średnicy większej, niż 139,7 mm z uwagi na nieposiadanie linii produkcyjnej do ich wytworzenia. Skoro wszelkie materiały do rzekomej produkcji dostarczane były z Chin, przyjąć należy, że eksportowane do Polski towary nie posiadały kambodżańskiego pochodzenia, a zachowały swoje chińskie pochodzenie. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych w swoim raporcie końcowym zajął jednoznaczne stanowisko odnośnie chińskiego pochodzenia towaru importowanego. Tym samym towary zakupione w Kambodży nie nabyły preferencyjnego kambodżańskiego pochodzenia, zachowały zatem niepreferencyjne chińskie pochodzenie i winny podlegać stawce cła konwencyjnego w wysokości 3,7% oraz stawce cła antydumpingowego w wysokości 58,6% wynikającego z ww. rozporządzenia.

Jak już wyżej wspomniano, podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.

Z akt sprawy wynika, że decyzją celną z dnia 31 lipca 2019 r. znak: 328000-COC.4322.4.2019.PT Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni, dla towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym określił kwotę cła antydumpingowego, które zostało wliczone do podstawy opodatkowania z tytułu importu towaru. W związku powyższym Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni prawidłowo decyzją znak:328000-COC.4103.923.2020 z dnia 24 czerwca 2020 r. ponownie ustalił podatek od towarów i usług. W tej sytuacji zarzut błędnego ustalenia podstawy wymiaru podatku VAT jest niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 187 i 197 O.p. Sąd ponownie przypomina, że wykluczona jest w odrębnym od celnego, postępowaniu podatkowym ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo m.in. kwestii stawki cła, wartości celnej bądź innych elementów kalkulacyjnych.

Podobnie uznać należy, że podnoszony w postępowaniu podatkowym zarzut nieprzeprowadzenia weryfikacji świadectwa Form A przez władze Kambodży jest również chybiony, bowiem to w postępowaniu w sprawie celnej zakończonej decyzją z dnia 16 maja 2017 r. znak: 322000-CDC-GD.4322.26.2017.KL została rozstrzygnięta kwestia odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia Form A. Strona wówczas nie domagała się weryfikacji świadectwa i nie wniosła odwołania od niniejszej decyzji. Zatem żądanie weryfikacji świadectwa obecnie w sytuacji gdy zostało udowodnione w dochodzeniu OLAF, że towary nie posiadają preferencyjnego pochodzenia jest niezasadne.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty odnośnie raportu OLAF sporządzonego po dochodzeniu OLAF prowadzonym w Kambodży w zakresie omijania cła antydumpingowego na sporny towar należy uznać za niewłaściwe w postępowaniu podatkowym, bowiem przedmiotowy raport został już poddany ocenie w postępowaniu celnym zakończonym decyzją ostateczną. Ustalenia dokonane w postępowaniu celnym w tej kwestii mają wiążący wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej.

Z kolei odnosząc się do zarzutów strony związanych z naruszeniem przepisów art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy Prawo Celne do postępowań w sprawach celnych mają zastosowanie przepisy w zakresie wskazanym w art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne tj. przepisy art. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23. Zatem również wskazane przepisy dotyczące zasad ogólnych postępowania, które zawierają się w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Jednakże w preambule do Unijnego Kodeksu Celnego zostały opisane m.in. zasady rządzące procedurą wydawania decyzji, odnoszące się do takich zasad ogólnych jak -zasada legalizmu, zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, zaufania do organów celnych.

Sąd uznał, że organy pierwszej i drugiej instancji, kierując się treścią art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia a tym samym została zrealizowana zasada kompletności materiału dowodowego, określona w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji zostały szczegółowo przedstawione przesłanki, którymi organ kierował się dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczący uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji powinno zawieraj w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, czy też odmówił przeprowadzenia dowodu.

Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie go w sprawie, pomimo wystąpienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. Sąd zwraca uwagę, że strona w toku postępowania podatkowego nie wnioskowała o zawieszenie postępowania w sprawie.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy podatkowej musi być poprzedzone uzyskaniem przymiotu ostateczności przez decyzję celną aczkolwiek w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał zaskarżoną decyzję podatkową w dniu 30 września 2020 r. tj. wówczas gdy decyzja, w sprawie celnej (wydana 12 marca 2020 r.) była już ostateczna.

Należy dodać, że w dniu 18 lutego 2021 r. w sprawie III SA/Gd 733/20 WSA w Gdańsku oddalił skargę.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa Sąd przypomina, że zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Sądu, w uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustalenia poczynione przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF dokonane podczas prowadzonego w Kambodży dochodzenia są nowym dowodem potwierdzającym fakty istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, co stanowiło w myśl ww. art. 240 § 1 pkt 5 przesłankę do wznowienia postępowania..

Jak wynika z akt sprawy powyższe ustalenia nie były znane organowi w dniu wydawania decyzji pierwotnej tj. 28 lipca 2017 r.. W protokole z kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera wskazano, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w Łodzi pozyskali od OLAF jedynie dokumenty przedstawione przez eksportera w kambodżańskim urzędzie celnym w chwili wywozu towarów do UE. Dokumenty te w żaden sposób nie potwierdzały faktycznego kraju pochodzenia towarów, a tym bardziej unikania cła antydumpingowego. Wskazywały natomiast rozbieżności pomiędzy dokumentami przedstawionymi przez eksportera, a dokumentami posiadanymi przez importera. Przeprowadzona analiza posiadanych wówczas dokumentów pozwalała jedynie na zmianę zastosowanej stawki preferencyjnej na stawkę celną erga omnes w stosunku do towarów, które nie były objęte świadectwem pochodzenia. Dopiero raport z przeprowadzonego w Kambodży dochodzenia dokładnie opisał proceder omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import żeliwnych i stalowych łączników rur i przewodów rurowych ("łączniki stalowe") do Unii Europejskiej, dostarczanych przez kambodżańskie podmioty gospodarcze.

Wskazał także powody, które jednoznacznie potwierdzają brak jakiejkolwiek możliwości wyprodukowania przez eksportera trójników i kolanek spawanych doczołowo ze stali węglowej o średnicy większej, niż 139,7 mm.

Uznać zatem należy, że organy prawidłowo uznały, że ustalenia zawarte w raporcie OLAF stanowią bezsprzecznie nowy dowód w sprawie wskazujący nowe okoliczności potwierdzające fakty istniejące w dniu wydania decyzji (dotyczące pochodzenia towaru) nieznane organowi, który wydał decyzję. W tym miejscu należy przy tym podkreślić, że raport OLAF wpłynął do organu pierwszej instancji w listopadzie 2018 r., natomiast pierwotna decyzja w sprawie podatku została wydana 28 lipca 2017 r. W świetle powyższego, zarzut braku podstaw do wznowienia postępowania uznać należy za nieuzasadniony.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a..