Uzasadnienie
3 I SA/Gd 1305/03
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 12 czerwca 2003 r. Agencja Celna działająca w imieniu P. C. prowadzącego "A" zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu m. in. towar w postaci męskich koszulek polo z długim rękawem.
Decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego wobec podejrzenia naruszenia przepisów dotyczących ochrony własności intelektualnej zatrzymał z urzędu towar – koszulki męskie polo z długim rękawem w ilości 1000 szt., ujęte w poz. 3 SAD, albowiem przeprowadzona rewizja wykazała, iż koszulki posiadają oznaczenia w postaci znaku towarowego "[...]" zastrzeżonego dla firmy "B" AG, S., N..
W dniu 2 lipca 2003 r. Spółka "B" złożyła jako pokrzywdzona wniosek do Prokuratury Rejonowej o wszczęcie dochodzenia w sprawie usiłowania wprowadzenia do obrotu w Rzeczpospolitej Polskiej towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym.
Decyzją wydaną w dniu 10 lipca 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego przedłużył termin zatrzymania przedmiotowego towaru o kolejne 10 dni roboczych, liczonych od dnia powiadomienia właściciela towaru (tj. od dnia 26 czerwca 2004 r.).
W odwołaniu z dnia 11 lipca 2003 r. od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i zwolnienie w/w towaru.
W dniu 10 lipca 2003 r. P.C. złożył wniosek o zwolnienie towaru zatrzymanego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 czerwca 2003 r. Jednocześnie wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 57 § 2 Kodeksu celnego i § 8 ust. 1 i § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2002 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu towarów w wypadku podejrzenia naruszenia przepisów dotyczących ochrony własności intelektualnej (Dz. U. z 2002 r. nr 12 poz. 112). Strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz o zwolnienie towaru, albowiem strona poszkodowana tj. "B" nie złożyła w terminie 3 dni roboczych wniosku o ochronę praw własności intelektualnej. Strona zasugerowała ponadto, że producent przedmiotowych koszulek prawdopodobnie omyłkowo zaopatrzył część towaru metką ze znakiem towarowym "[...]". Skarżący zobowiązał się również, iż przeprosi poszkodowanych za zaistniałą sytuację i dochowa wszelkich starań, aby w przyszłości podobne zdarzenie nie wystąpiło.
W dniu 25 lipca 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 24 czerwca 2003 r.
Decyzją z dnia 8 września 2003 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 lipca 2003 r.
Postanowieniem z dnia 8 września 2003 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24.VI.2003 r. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, iż pracownik upoważnionej przez importer Agencji Celnej "C." odebrał decyzję w dniu 25 czerwca 2003 r. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem 26 czerwca 2003 r., a ostatnim dniem na jego skuteczne złożenie był dzień 9 lipca 2003 r. Odwołanie sporządzono i nadano pocztą w dniu 10 lipca 2003 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do dokonania tego rodzaju czynności.
W dniu 15 września 2003 r. p. P. C. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 czerwca 2003r. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że był przekonany, iż odwołanie złożył skutecznie – w ustawowym terminie. Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, albowiem decyzję doręczono Agencji Celnej "C." mimo, że w jego ocenie, powinna być doręczona na jego adres. Oprócz przedmiotowego wniosku, strona złożyła również odwołanie od w/w decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 października 2003 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 czerwca 2003 r.
W uzasadnieniu organ celny II instancji wyjaśnił, iż doręczenie decyzji upoważnionej Agencji Celnej było prawidłowe, albowiem zgodnie z art. 145 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, a gdy działa ona przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi.
Przepis art. 253 § 1 i § 2 Kodeksu celnego przewiduje możliwość działania Agencji Celnej w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w przypadku, gdy postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Czynności dokonane przez przedstawiciela wywołują skutki dla osoby, która ustanowiła przedstawiciela. Z upoważnienia nr 317/03 z 30.V.2003 r. wynika, że strona uprawniła Agencję Celną m. in. do wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne.
W związku z powyższym datę doręczenia decyzji Agencji "C." należało przyjąć jako właściwą do wyliczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie strona złożyła w dniu 4 listopada 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowieniu zarzucono naruszenie:
- - art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego,
- - art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty sformułowane we wniosku z dnia 15 września 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie w sprawie ma wyjaśnienie istoty instytucji przedstawicielstwa bezpośredniego.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 30 maja 2003 r. firma "A" P. C., na podstawie upoważnienia nr 317/03, umocowała Agencję Celną C. sp. z o.o. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego. Zgodnie z art. 256 § l pkt 6 Kodeksu celnego Agencja "C." została upoważniona do działania w imieniu skarżącej w sprawach związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą i podejmowania w tych sprawach czynności wyszczególnionych w udzielonym upoważnieniu, m. in. do "wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne".
Pojęcie przedstawicielstwa znane jest prawu cywilnemu. Art. 95 § l Kodeksu cywilnego definiuje je jako możliwość dokonania czynności prawnej za stronę tej czynności przez inną osobę zwaną przedstawicielem. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (art. 95 § 2 k.c.). Pojęcie przedstawicielstwa jest szersze i zawiera w sobie również pojęcie pełnomocnictwa, zgodnie bowiem z art. 95 § l Kodeksu cywilnego można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie albo wynikających z właściwości czynności prawnych.
Natomiast stosownie do art. 96 Kodeksu cywilnego umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Niezależnie od tego przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego również znają instytucje przedstawicielstwa, przy czym przepisy dotyczące przedstawicielstwa zawarte w Kodeksie celnym są przepisami szczególnymi, mającymi zastosowanie tylko w sprawach celnych.
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) wprowadziła do polskiego systemu prawnego instytucję przedstawicielstwa odnoszącą się tylko do spraw celnych, ponieważ tej tylko problematyki dotyczą przepisy zawarte w tym kodeksie. W świetle przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do instytucji przedstawicielstwa należy uznać, że przedstawiciel nie jest pełnomocnikiem strony ani w rozumieniu Kodeksu celnego, ani w rozumieniu prawa cywilnego.
Art. 253 § l i § 2 Kodeksu celnego przewiduje możliwość działania Agencji Celnej w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w przypadku, kiedy postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Jednocześnie z art. 254 § 4 Kodeksu celnego wynika, że czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która przedstawiciela ustanowiła.
Udzielając upoważnienia w formie przedstawicielstwa bezpośredniego Agencji Celnej "C.", skarżąca postąpiła zgodnie z powołanymi przepisami, a przez to upoważnieniu temu nie można przypisać nieważności.
Agencja celna jako przedstawiciel może w świetle art. 256 § l Kodeksu celnego dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, w szczególności czynności, których wyliczenie ma charakter przykładowy. Wśród wykazanych uprawnień agencji jest również prawo wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne.
Skoro Agencja Celna jako przedstawiciel osoby w świetle art. 256 § l Kodeksu celnego jest uprawniona do dokonywania przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach ustawy, w tym do składania odwołań od decyzji wydanych w I instancji przez te organy, to jest ona również uprawniona do odbioru decyzji wydawanych przez organy celne. Doręczenie decyzji organu I instancji agencji celnej jako przedstawicielowi strony powoduje, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji dla agencji i dla strony biegnie od daty doręczenia decyzji agencji.
Skarżąca ustanowiła Agencję Celną ".C." przedstawicielem bezpośrednim w sprawie, upoważniając ją do wnoszenia m. in. odwołań podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. W tym stanie rzeczy doręczenie decyzji upoważnionemu przedstawicielowi było zgodne z dyspozycją art. 145 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że pisma doręcza się stronie, a gdy działa ona przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
Termin wniesienia odwołania od tej decyzji w myśl art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wynosił 14 dni. Z akt sprawy wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 czerwca 2003r. została doręczona upoważnionej przez importera Agencji Celnej "C." sp. z o.o. w dniu 25 czerwca 2003 r. Doręczenie decyzji upoważnionej Agencji Celnej było w tym przypadku prawidłowe i datę tego doręczenia należało przyjąć jako właściwą do wyliczenia ustawowego terminu do złożenia odwołania.
Bezsporne jest w sprawie, że w tym czasie odwołanie od decyzji nie zostało wniesione ani przez przedstawiciela bezpośredniego, ani przez stronę.
Ponieważ ostatnim dniem terminu na dokonanie w/w czynności był dzień 9 lipca 2003r., a strona złożyła odwołanie w dniu 10 lipca 2003 r. Dyrektor Izby Celnej uznał je jako wniesione z uchybieniem terminu.
We wniosku z dnia 15 września 2003 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 czerwca 2003r. W uzasadnieniu wskazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, gdyż w/w decyzja została doręczona Agencji Celnej, mimo że powinna być doręczona na jego adres.
Odmowa przywrócenia terminu wniesienia odwołania dokonana zaskarżonym postanowieniem jest uzasadniona prawnie. W myśl bowiem art. 162 § l i 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy na wniosek strony przywrócić go, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek taki strona wniosła w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Organ celny II instancji trafnie zauważył, że skarżąca nie uprawdopodobniła i nie wskazała obiektywnej przyczyny, z powodu której nastąpiło uchybienie terminu. Za przyczynę taką nie można uznać okoliczności, iż decyzja organu I instancji nie została doręczona skarżącej. Doręczenie decyzji Agencji Celnej - przedstawicielowi bezpośredniemu ustanowionemu w sprawie - spowodowało taki skutek prawny, że termin wniesienia odwołania również przez skarżącą zaczął biec od daty doręczenia tej decyzji przedstawicielowi.
Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 162 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, a przez to nie zachodzą ustawowe przesłanki dla uwzględnienia skargi na to postanowienie.
Również zarzut naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § l pkt. 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego uznać należy za chybiony, albowiem postanowienie zawierało zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając skargę za bezzasadną, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji..
MK