Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 18 października 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego pełnomocnik A zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego.
Na wstępie pełnomocnik skarżącej wskazał, że w świetle prezentowanego w orzecznictwie poglądu zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a zatem nie korzysta z ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak z uwagi na fakt, że wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z naruszeniem prawa (bez podstawy prawnej), to powołany przepis należy interpretować zgodnie z przepisami Konstytucji RP, tj. z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej. Powołał uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, OTK 1995, poz. 19 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt I PKN 648/98, które to orzeczenia odnoszą się do prawa do sądu, które – w myśl przytoczonych orzeczeń – gwarantują dostęp do sądu nawet wówczas, gdy ustawa regulująca ustawa regulująca prawa i obowiązku podmiotu nie przewiduje wystąpienia na drogę sądową.
Zdaniem pełnomocnika skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowych działań organu, który egzekwuje wskazaną w tytule wykonawczym kwotę bez uprzedniej decyzji ją określającej. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że podatnik zostanie pozbawiony prawa do wstrzymania egzekucji przez sąd administracyjny każdorazowo gdy organ podatkowy zaniecha wydania decyzji. Za zasadnością przedmiotowego wniosku przemawia także wysokość dochodzonej przez organy kwoty i znaczenie skarżącej dla lokalnej społeczności; utrata środków uniemożliwi skarżącej pełnienie swoich funkcji. Do wniosku dołączono odpis decyzji Wojewody [...] z dnia 29 września 2011 r. w przedmiocie wstrzymania na okres 30 dni postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na łączną kwotę 2.209.875,75 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
W badanej sprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie egzekucji w postępowaniu administracyjnym.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek, w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Na gruncie wymienionego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, a wniosek o wstrzymanie egzekucji nie posiada podstawy w przepisach regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi. Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, iż wstrzymanie prowadzenia egzekucji wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, w związku z czym Sąd nie jest uprawniony wstrzymać prowadzonej w stosunku do skarżącej egzekucji. Dodać należy, że wstrzymania czynności egzekucyjnych może dokonać organ egzekucyjny na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
Stosowny wniosek podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organ właściwy do jego przeprowadzenia, a następnie orzeczenie organu egzekucyjnego podlega kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami p.p.s.a. Sądy administracyjne jedynie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a.
Uprawnienie takie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przysługuje również wojewodzie na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.).
Jak wynika z załączonej do wniosku decyzji z dnia 29 września 2011 r. (k. 22-25 akt sądowych) to właśnie wojewoda na podstawie art. 27 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie wstrzymał postępowanie egzekucyjne na okres 30 dni.
W kontekście powyższego, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do wstrzymania egzekucji, o którą wnioskował pełnomocnik skarżącego. Sąd zauważa przy tym, że niemożność wstrzymania przez sąd administracyjny postępowania egzekucyjnego nie narusza – jak twierdzi pełnomocnik skarżącej – konstytucyjnych gwarancji strony do sądu. Jak już bowiem wyjaśniono stosowny wniosek podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organ właściwy do jego przeprowadzenia, kontroli sądowej w zakresie uregulowanym przepisami p.p.s.a. podlega zaś orzeczenie organu egzekucyjnego.
Jak trafnie wskazuje pełnomocnik skarżącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ na mocy tego orzeczenia nie nałożył na zobowiązanego nowych obowiązków, ani nie zmienił wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, wobec czego nie nałożył na stronę żadnych obowiązków, ani nie ograniczył jej praw – a tylko w takiej sytuacji orzeczenie podlegałoby wykonaniu, a wobec tego dopuszczalny byłby wniosek o wstrzymanie wykonania tego postanowienia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.