Uzasadnienie
- I. Dyrektor Izby Skarbowej - dalej jako "Dyrektor", działając na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) - dalej jako "u.p.d.f.", oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 23a oraz z art. 53a, art. 51 § 2, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego - dalej jako "Naczelnik", z 15 października 2014 r. określającej skarżącemu odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia do grudnia 2011 r. w kwocie 285 zł, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł, że wysokość tych odsetek za okres od stycznia do września 2011 r. wynosi 167 zł, natomiast odsetki za okres od października do grudnia 2011 r. nie wystąpiły.
- II. Stan sprawy:
W złożonym za 2011 r. zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) A. i E. G. wykazali podatek należny w kwocie 3.391 zł.
Po przeprowadzeniu kontroli podatkowej i postępowania podatkowego Naczelnik decyzją z 15 października 2014 r. określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 7.318 zł.
Wysokość należnego zobowiązania podatkowego była następstwem stwierdzenia, że A. G. nie ujawnił przychodów uzyskanych w 2011 r. z tytułu usług konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) w ramach niezarejestrowanej działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że podatnik nie przedstawił stosownej dokumentacji, organ pierwszej instancji dokonał oszacowania wysokości przychodu z działalności gospodarczej, wykorzystując informacje w zakresie wysokości przychodu osiągniętego w 2011 r. przez innych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą o podobnym charakterze i w podobnych warunkach.
Następnie decyzją z 15 października 2014 r. Naczelnik określił A. G. wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od stycznia do grudnia 2011 r. w kwocie 285 zł.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor uchylił ją w całości i orzekł, że wysokość odsetek od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia do września 2011 r. wynosi - na dzień złożenia zeznania - 167 zł, natomiast odsetki za okres od października do grudnia 2011 r. nie wystąpiły.
W uzasadnieniu decyzji z 9 lipca 2015 r. organ odwoławczy przytoczył treść art. 44 u.p.d.f., zgodnie z którym podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 (tj. pozarolniczej działalności gospodarczej) są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy wg zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h (ust. 1). Zaliczki miesięczne od dochodów wymienionych w ust. 1 za okres od stycznia do listopada, uiszcza się w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za grudzień, w wysokości zaliczki należnej za listopad, uiszcza się w terminie do dnia 20 grudnia roku podatkowego (ust. 6).
Odwołując się do judykatury Dyrektor wskazał, że skoro przez podatek rozumie się również zaliczki na podatek dochodowy, co do których termin płatności ustalony został na dzień 20-go każdego miesiąca (art. 44 ust. 1 i 6 u.p.d.f.), to po tym dniu niezapłacona część zaliczki staje się zaległością podatkową i od tej chwili, aż do dnia rozliczenia rocznego, są naliczane odsetki za zwłokę od tak ustalonej zaległości podatkowej.
Następnie organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 23a, art. 51 § 1 i 2 oraz art. 53a O.p., wskazując że w przypadku gdy podstawa opodatkowania została określona w drodze oszacowania, wysokość zaliczek określa się za cały okres objęty szacowaniem, proporcjonalnie do wysokości zobowiązania za cały rok podatkowy. Zaliczki są zatem za każdy miesiąc takie same, bez względu na to, jak kształtowała się w tych miesiącach podstawa opodatkowania.
Uwzględniając treść ww. przepisów Dyrektor wskazał, że miesięczna zaliczka za każdy miesiąc 2011 r. wynosi 171 zł (po zaokrągleniu) wg następującego wyliczenia: 14.490 zł x 18% - 556,02 zł = 2.052,18 zł (2.052 zł: 12 = 171 zł). Kwota 171 zł (miesięcznie) stanowi zatem zaległość, od której należne są odsetki za zwłokę.
Organ odwoławczy przyznał, że wprawdzie byt prawny zaliczek za poszczególne miesiące 2011 r. ustał z końcem tego roku, jednakże fakt ten nie stanowi - w świetle art. 53a O.p. - przeszkody do określenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek.
Dyrektor wskazał, że w myśl art. 53 § 4 O.p. odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego
- - w tym przypadku po 20-tym dniu miesiąca (art. 44 ust. 6 u.p.d.f.). Termin końcowy naliczania tych odsetek wyznacza przepis art. 53a O.p. - jest nim termin złożenia zeznania podatkowego za 2011 r., tj. 30 marca 2012 r.
Końcowo organ odwoławczy, kierując się zasadami wskazanymi w przepisach art. 54 i art. 56 O.p. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.), dokonał wyliczenia kwoty odsetek za zwłokę za poszczególne miesiące 2011 r., wskazując, że za miesiące październik-grudzień 2011 r. odsetki nie zostały naliczone (z uwagi na to, że ich wysokość nie przekracza kwoty 8,70 zł).
III. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. G., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego J. K., wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. nieprawidłowe zastosowanie art. 44 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 5a pkt 6 u.p.d.f.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzją z 9 lipca 2015 r. Dyrektor określił skarżącemu i jego żonie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 6.222 zł, podczas gdy w złożonym zeznaniu rocznym wykazano podatek do zapłaty w kwocie 3.391 zł. Podniesiono, że w toku postępowania przed organami obu instancji ustalono, iż skarżący w 2011 r. prowadził niezgłoszoną działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu warsztatu samochodowego; organ ustalił jego przychód z prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę 14.490,24 zł, nie ustalił kosztów uzyskania przychodu. Organ ustalił kwotę przychodu dokonując szacowania w oparciu o metodę porównawczą zewnętrzną. Konsekwencją tej decyzji było wydanie decyzji o obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę z tytułu niewpłacanych w toku 2011 r. zaliczek na podatek dochodowy.
Strona skarżąca podała, że nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi prowadzonej przez A. G. działalności gospodarczej. W ocenie strony, taka działalność w 2011 r. nie była prowadzona, a wykonywane przez niego naprawy miały miejsce w ramach pomocy sąsiedzkiej, co jednoznacznie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W związku z tym, na decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym za 2011 r. złożono skargę, w której zarzucono organowi m.in. nieprawidłowe zastosowanie art. 5a pkt 6 u.p.d.f. Zdaniem strony, skoro decyzja określająca to zobowiązanie jest nieprawidłowa, bowiem A. G. nie prowadził działalności gospodarczą, to konsekwentnie decyzja dotycząca odsetek od zaliczek, jakie zdaniem organu winien on był wpłacać w trakcie roku, nie może się ostać.
- IV. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
V. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd administracyjny został bowiem wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.").
VI. Na wstępie należy wskazać, że wyrokiem z 19 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1348/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 9 lipca 2015 r. określającą skarżącym A. i E. G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 6.222 zł.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stanął na stanowisku, że świadczenie przez skarżącego A. G. usług naprawy pojazdów mechanicznych nie odbywało się w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.f.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 u.p.d.f. podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 (pozarolniczej działalności gospodarczej) są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.
Z kolei, w myśl art. 53a § 1 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.
Będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie decyzja dotyczyła określenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 r. od zaniżonych zaliczek miesięcznych.
Z uwagi na to, że Sąd uchylił decyzję określającą skarżącym zobowiązanie podatkowe za 2011 r., zaszła również konieczność uchylenia - będącej niejako konsekwencją decyzji wymiarowej - decyzji określającej zaległości podatkowe z tytułu zaniżonych zaliczek miesięcznych.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.