Uzasadnienie
- 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 34 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. sp. z o.o. (dalej jako "Skarżąca" lub,,Zobowiązana’’) na postanowienie organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") z dnia [...] 2019 r. nr [...], którym uznał za nieuzasadniony zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
- 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
- 2.1. Naczelnik US prowadzi do majątku Skarżącej postępowanie egzekucyjne w oparciu o następujące tytuły wykonawcze:
- 1) nr [...] z dnia [...] 2016 r. wystawiony przez wierzyciela – Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r.,
- 2) nr [...] z dnia [...] 2018 r., wystawiony przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017 r.;
- 3) nr [...] z dnia [...] 2018 r. wystawiony przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmujący należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r.- którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu [...] 2019 r. (wraz z zawiadomieniami nr [...] oraz [...] z dnia [...] 2019 r. o zajęciu wierzytelności odpowiednio w P.U.H. A. K. B. i B. sp. z o.o. z siedzibą w Ł.). Odpis zmienionego tytułu wykonawczego o wskazanym numerze został doręczony zobowiązanemu w tym samym dniu (razem z pismem Naczelnika US z dnia [...] 2018 r.).
W następstwie czynności powołanych w pkt 3, Zobowiązana pismem z dnia [...] 2019 r., określonym jako,, Skarga na podjęcie czynności egzekucyjnych w tym zawiadomienie z dnia [...] 2018 r.’’, wniosła o natychmiastowe umorzenie lub zawieszenie prowadzonej egzekucji.
W piśmie Zobowiązana stwierdziła, że organ wykonawczy prowadzi egzekucję przedwcześnie, gdyż Spółka zwróciła się z wnioskiem do US w K. o rozłożenie należności na raty, toteż do prawomocnego zakończenia postępowania przed organem w K. czynności powinny być wstrzymane.
Dodatkowo zobowiązana wniosła o wyłączenie od orzekania w sprawie Naczelnika US jako organ stronniczy, który nagminnie łamie prawo, w tym nadużywa władzy wobec podatnika jak i spółek córki członka zarządu Skarżącej.
W związku z wezwaniem Naczelnika US do sprecyzowania treści żądania objętego pismem z dnia [...] 2020 r. zobowiązana pismem z dnia [...] 2019 r. wskazała, że ww. pismo należy traktować jako zarzuty odnośnie całego postępowania
W piśmie Zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wyrażając nadzieje że Urząd Skarbowy przychyli się do wniosku o rozłożenie na raty i umorzenie części odsetek z uwagi na klęski żywiołowe.
2.3 Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] 2019 r. po rozpatrzeniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, postanowił uznać zarzut związany z rozłożeniem na raty spłaty należności pieniężnej za nieuzasadniony.
Organ egzekucyjny odnosząc się do zarzutów zobowiązanej powołał treść przepisu art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazując, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
Natomiast ciążąca na spółce zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. nie jest rozłożona na raty, nie umorzono tez w żadnej części należnych od niej odsetek za zwlokę. Spółka nie występowała do Naczelnika US z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległego podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. ani o umorzenie należnych od niego odsetek za zwlokę.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny organ egzekucyjny stwierdził, że zarzuty zgłoszone przez Spółkę w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego – w oparciu o art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., są nieuzasadnione. W ocenie organu egzekucyjnego tym samym nie zachodzi również przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego – w myśl art. 34 § 4 u.p.e.a.
Naczelnik US poinformował, że co do zarzutów dotyczących pozostałych tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.
- 2.4. W wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia [...] 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor IAS wskazał, że organ egzekucyjny w następstwie wniesionych zarzutów na prowadzone postepowanie egzekucyjne wydał w dniu [...] 2019 r. dwa postanowienia w których;
- 1) uznał za nieuzasadniony zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r.
- 2) umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zarzutów rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej zgłoszonych w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych; nr [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] z dnia [...] 2018 r.
Dyrektor IAS dokonując oceny zażalenia z dnia [...] 2019 r. na rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. uznał zasadność wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Organ wskazał, że zgłoszony przez spółkę zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej odniósłby skutek w postaci umorzenia postepowania egzekucyjnego tylko w przypadku, gdyby dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. należność została rozłożona na raty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Zatem w przypadku, gdy dane postępowanie egzekucyjne zostanie już wszczęte, rozłożenie na raty nie prowadzi do umorzenia tego postępowania lecz do czasowego zaprzestania jego prowadzenia.
Dyrektor IAS zauważył, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2018 r. obejmuje należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r.. Nie ulega wątpliwości, że należność ta nie została rozłożona na raty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jak i nawet w jego toku. Organ podkreślił, że jest to okoliczność bezsporna, której nie kwestionuje sama Zobowiązana.
Stąd w ocenie Dyrektora IAS organ egzekucyjny słusznie ocenił, że wniesiony zarzut nie znajdował oparcia w okolicznościach faktycznych sprawy, wiec na tej podstawie podlegał oddaleniu.
W związku z wnioskiem strony o wyłączenie Naczelnika US od załatwienia sprawy, Dyrektor IAS powołał treść art. 25 § 1 k.p.a. wskazując, że organ administracji publicznej nie może być wyłączony od załatwienia sprawy z przyczyn innych niż wskazane w tym przepisie. Organ odwoławczy nie zaobserwował okoliczności uzasadniających wyłączenie Naczelnika US z mocy prawa od orzekania w badanej sprawie. Nie dotyczy ona bowiem interesów majątkowych wymienionych w przepisie podmiotów. Także zobowiązana nie przywołała takich okoliczności.
Dyrektor IAS wskazał także, że co do treści innego zażalenia organ odniósł się w treści odrębnego rozstrzygnięcia, wydanego w przedmiocie tego zażalenia.
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy Dyrektor IAS uznał za zasadne utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
- 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia Dyrektora IAS i przychylenie się do zażalenia z [...] 2019 r.
W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła, że Naczelnik US i Dyrektor IAS dokonał stronniczej oceny materiału, tylko i wyłącznie pod względem formalno-prawnym i nie poddał materiału z całej sprawy dogłębnej analizie, a tylko usprawiedliwiał postępowanie Naczelnika US.
Strona skarżąca stwierdziła, że działanie organu niszczy Spółkę, prowadząc ją w prosty sposób do upadłości, zarazem uniemożliwia spłatę zobowiązania. Działanie organu jednocześnie naraża członka zarządu na postępowanie karne, a więc jest to działanie nękające zarząd i spółkę. Podobny proceder czyniono wobec córki członka zarządu Skarżącej i wobec jej spółki, co chociażby ten fakt w wystarczający sposób uzasadnia zmianę właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego z uwagi na stronniczość organu.
Skarżąca podkreśliła, że w sposób wystarczający udowodniła, że przysługuje jej prawo rozłożenia na raty z powodu następujących po sobie lat klęskowych w rolnictwie, co oparte było stosownymi dokumentami, jak również udowodniła że jest traktowana nierówno względem innych podatników, którzy korzystają z dobrodziejstwa rozłożenia na raty.
Skarżąca dodatkowo wniosła o przesłuchanie świadka J. W., Naczelnika US, zarządu spółki skarżącej oraz dołączenie materiału dowodowego dotyczącego podatnika Pani H., oraz listy podmiotów, którym rozłożono na raty zaległości podatkowe w ciągu ostatnich 5 lat, w tym podatnika - firmy budowlanej W.
- 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
- 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
- 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS.
5.3. Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości postanowienia Dyrektora IAS utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego - Naczelnika US uznającego za nieuzasadniony zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej.
Zdaniem organów prowadzona egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczy należności w podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r., a która to zaległość nie została rozłożona na raty przed wszczęciem postępowania jak i w jego toku, co czyni niezasadnym zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Zdaniem strony skarżącej złożenie wniosku w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać organom administracji. Przywołany jako podstawa wniesionych zarzutów przepis art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że podstawą tą jest: - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
W zakresie tego zarzutu, Skarżąca wskazała na konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie wniosku o rozłożenie na raty należności pieniężnej.
Jak wynika z akt sprawy Skarżąca pismem z dnia [...] 2019 r. złożonym do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosła o rozłożenie na raty należności w podatku VAT w kwocie 117 979,51 zł. oraz umorzenie odsetek w części lub całości. Wskazać trzeba, że należność w zakresie kwoty 113.616, 69 zł. dochodzona jest na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2016 r. wystawionego przez wierzyciela – Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r. (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] z dnia [...] 2019 r.)
W związku ze złożonymi zarzutami postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora IAS z dnia [...] 2019 r. nr [...] utrzymującym rozstrzygnięcie Naczelnika US z dnia [...] 2019 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2016 r. wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego oraz tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest objęte skargą w niniejszym postępowaniu i nie podlega kontroli Sądu ze względu na treść powołanego powyżej art. 134 § 1 p.p.s.a
Natomiast jak już wyżej wskazano przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia [...] 2019 r. nr [...] w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2018 r. wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy w zakresie należności objętej ww. tytułem wykonawczym należność ta nie została rozłożona na raty zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jak i w jego trakcie, a jej wymagalność nie jest kwestionowana przez stronę.
Pomimo, że wnioskowana kwota w piśmie z dnia [...] 2019 r. o przyznanie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia na raty przewyższa aktualną łączną kwotę należności głównej dochodzonej na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, co wynika z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] z dnia [...] 2019 r., to uprawnione było przyjęcie przez Dyrektora IAS, że skoro okolicznością bezsporną jest, że należność z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. nie została rozłożona na raty do chwili wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, to zasadnie organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu brak uwzględnienia zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uzasadnia jednocześnie prawidłowość stanowiska organu egzekucyjnego wskazującego na brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 34 § 4 u.p.e.a.
Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że wobec samego faktu niezapłacenia należności w terminie, organy podatkowe były umocowane do wystawienia tytułu egzekucyjnego i podjęcia czynności w sprawie (por. wyrok NSA z 15 lutego 2013 r., II FSK 1316/11, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Ponadto wskazać należy, że samo złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie jest równoznaczne z wystąpieniem przesłanki mającej wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dopiero udzielenie ulgi w postaci odroczenia terminu płatności podatku wywołuje skutki, które mogą być dwojakiego rodzaju. Jeżeli nastąpi to przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wówczas stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 1 pkt 2 w zw. z 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jeżeli natomiast odroczenie terminu płatności podatku nastąpi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi to podstawę do zawieszenia tego postępowania zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i to niezależnie od tego, czy zobowiązany zgłosi taki zarzut czy też nie.
W związku z powyższym zasadnie wskazał Dyrektor IAS na treść przepisu art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zawierającego przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postepowania egzekucyjnego, w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.
Skoro przesłanki wymienione w powołanym przepisie nie miały miejsca, to również brak było podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w zakresie dochodzonej należności z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r.
Dodatkowo należy podkreślić, że z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. zarzuty odnoszące się do postępowania podatkowego w sprawie przyznania ulgi w zakresie rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie mogą stanowić w niniejszej sprawie przedmiotu oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Jednocześnie zdaniem Sądu, Dyrektor IAS prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wykazano okoliczności powodujących wyłączenie organu na podstawie art. 25 § 1 k.p.a.
Ponadto z uwagi na treść przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd nie uwzględnił wnioskowanego w skardze dowodu z przesłuchania wymienionych osób w charakterze świadków, bowiem wniosek nie dotyczył dowodu z dokumentu. Również wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących innych podatników oraz listy podmiotów, którym rozłożono należności podatkowe nie zostały uwzględnione, bowiem nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie, dotyczącej zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
- 5.4. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
- 5.5. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.