Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 208 § 1 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), zwanej dalej "O.p." oraz w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 96/16, umorzył postępowanie zażaleniowe zainicjowane zażaleniem R.S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 września 2018 r., którym pozostawiono bez merytorycznego rozpatrzenia wniosek z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2018 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia 30 lipca 2018 r. R.S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2018 r. orzekającej o jego odpowiedzialności jako byłego członka zarządu spółki A Sp. z o.o. solidarnie z tą spółką za jej zaległe zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, listopad 2013 r. oraz kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.
Wezwaniem z dnia 3 sierpnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał wnioskodawcę w trybie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia wniosku, poprzez jego sprecyzowanie tj. jednoznaczne wskazanie ilości lub wysokości wnioskowanych rat, zakreślając siedmiodniowy termin do jego uzupełnienia.
Wobec tego, że we wskazanym terminie wnioskodawca nie uzupełnił wniosku, postanowieniem z dnia 3 września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił wspomniany wniosek bez rozpatrzenia.
W zażaleniu na to postanowienie R.S. zarzucił organowi naruszenie art. 169 § 1 i 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, bowiem zdaniem żalącego, nie zostało mu skutecznie doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych tego wniosku.
Organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bezzasadnie nie przeprowadził stosownego postępowania wszczętego na wniosek strony, w trybie art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67c O.p.
W toczącym się równolegle i niezależnie postępowaniu ulgowym, wszczętym wnioskiem R.S. z dnia 20 września 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 22 listopada 2018 r. decyzję, którą rozłożył skarżącemu na raty zapłatę tych samych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, które objęte były wcześniej złożonym wnioskiem z dnia 30 lipca 2018 r.
Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2018 r., R.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 233 § 2 w związku z art. 239, 169 § 1 i 4, art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4, art. 219, art. 169 § 1 i § 4 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącego organ odwoławczy bezzasadnie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podczas gdy w sprawie konieczne było uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego na skutek nowego wniosku skarżącego z dnia 20 września 2018 r. wydał decyzję z dnia 22 listopada 2018 r. w przedmiocie rozłożenia na raty tej samej zaległości podatkowej, której dotyczył wcześniejszy wniosek z dnia 30 lipca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 96/19 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2018r.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w tej sprawie zachodziły uzasadnione przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 3 O.p., który daje możliwość umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania zainicjowanego zażaleniem strony. Z uzasadnienia tego wprost wynikają wskazania co do dalszego postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 20 listopada 2019 r., umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 oraz art. 239 O.p., powołując się na powyższy wyrok.
W złożonej skardze R.S. wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 i art. 239 O.p., a także art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne, niespełniające przesłanek ustawowych uzasadnienie wydanego postanowienia.
W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie umorzone postępowanie zażaleniowe nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ jest on w dalszym ciągu zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy z uwagi na fakt powtarzania się w jej trakcie nieprawidłowego doręczania korespondencji urzędowej.
Dodatkowo R.S. podniósł, że prawdą jest, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P, na skutek ponownego wniosku o ulgę z dnia 20 września 2018 r., wydał decyzję z dnia 22 listopada 2018 r. w przedmiocie rozłożenia na raty tej samej zaległości podatkowej, której dotyczył pierwszy wniosek (będący przedmiotem postępowania zażaleniowego), jednakże – jak wskazał skarżący- nie jest jeszcze znana ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego, którego dotyczył wniosek o ulgę. Obecnie bowiem toczy się postepowanie kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 932/18 z dnia 12 lutego 2019 r., którym oddalono skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 sierpnia 2018 r, zapadłą w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki.
Ponadto skarżący wskazał, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, umarzające postępowanie zażaleniowe, zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, niespełniające przesłanek ustawowych. W ocenie skarżącego organ odwoławczy błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, uzasadniająca umorzenie postępowania zażaleniowego. Skarżący odniósł się również do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P z dnia 3 września 2018 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o rozłożenia należności podatkowej na raty bez rozpoznania. Wskazał, że postanowienie to narusza art. 169 § 1 i 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, bowiem zdaniem żalącego, nie zostało mu skutecznie doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych tego wniosku.
Nadto zarzucił naruszenie art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219, w zw. z art. 169 § 1 i 4 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu, w którym organ podatkowy I instancji błędnie przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku o rozłożenie należności podatkowej na raty bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia związany był wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 96/19 – zgodnie z a treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a"). W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że wprowadzenie do obrotu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P z dnia 22 listopada 2018 r. spowodowało, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 3 O.p., który daje możliwość umorzenia postępowania zażaleniowego, jako bezprzedmiotowego.
W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje fakt, że nadal toczy się postępowanie kasacyjne w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki. Organ podatkowy, rozstrzygając w przedmiocie wniosku o ulgę w spłacie, jest związany wysokością zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę istniejącą na dzień wystąpienia przez wnioskodawcę z wnioskiem o ulgę.
Według organu odwoławczego bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej art. art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. W jego ocenie uzasadnienie postanowienia zawiera wszystkie wymaganej elementy, a organ rozważył całość okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zostało ono wydane w wyniku uchylenia przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 96/19 postanowienia odwoławczego Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2018 r. W wyroku tym Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 239 O.p. Wprowadzenie do obrotu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P z dnia 22 listopada 2018 r. w przedmiocie rozłożenia na raty tej samej zaległości podatkowej spowodowało, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego. Stwierdzenie to jest wskazaniem, co do dalszego postepowania.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że wymienione w tym przepisie organy w sytuacji tam opisanej są związane ocenami i wskazaniami Sądu wyrażonym w jego wyroku. Dotyczy to również sądu orzekającego ponownie w takiej sprawie, o ile przepisy prawa znajdujące w sprawie zastosowanie nie uległy zmianie. Cytowany przepis wyraża zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyroku oraz konieczność podporządkowania się organów wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania w sprawie.
Sąd rozstrzygający sprawę ponownie, o ile przepisy prawa nie uległy zmianie, nie może dokonywać odmiennej od wyrażonych w poprzednim wyroku ocen prawnych. Rzeczą takiego sądu jest więc ustalenie, czy uległy zmianie przepisy rozstrzygające daną sprawę oraz stwierdzenie czy organ dostosował się do dokonanej oceny prawnej oraz wykonał wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie, a organ odwoławczy zrealizował wytyczne Sądu co do dalszych czynności.
W myśl art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 O.p. organ odwoławczy rozpoznając zależnie może wydać postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze. Do umorzenia postępowania odwoławczego może dojść między innymi z powodu bezprzedmiotowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 208 O.p. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Zdaniem WSA, w tej sprawie wystąpiła tego rodzaju sytuacja. Jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył skarżącemu na raty zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, które objęte były wnioskiem skarżącego z dnia 30 lipca 2018 r., inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie.
Nie ma potrzeby w niniejszym uzasadnieniu powtarzać argumentacji organu sformułowanej po wyroku WSA, bowiem jest ona prawidłowa, trafna i wyczerpująca, a w szczególności zgodna ze stanowiskiem Sądu. Dlatego Sąd akceptuje w całości stanowisko organu odwoławczego.
Należy wskazać, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 217 § 1 O.p. Postanowienie zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne, nie narusza zatem art. 217 § 2 ani art. 210 § 4 O.p.
Sąd uznał również za bezprzedmiotowy zarzut dotyczący niezasadności postanowienia, wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P, w sprawie pozostawienia wniosku skarżącego o udzielenie rat w spłacie zobowiązania, w tym zarzut dotyczący błędnego uzasadnienia tego postanowienia. Zarzuty te nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia, a organ odwoławczy, wydając postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, kierował się jedynie wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu. Wobec stwierdzenia zasadności tak wydanego postanowienia, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.