Uzasadnienie
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 26 lutego 2009 r., M. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę i załączonymi do wniosku odcinkami świadczeń emerytalno-rentowych za luty 2009 r. wnioskodawca uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 560,02 zł netto i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, otrzymującą rentę w wysokości 443,75 zł netto. Małżonkowie posiadają nieruchomość rolną o obszarze 16 hektarów, ich majątek stanowi też dom o powierzchni około 80 m2, nie posiadają zaś żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jak wskazał wnioskodawca w piśmie z dnia 26 lutego 2009 r. oboje chorują i dużo wydają na lekarstwa.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 marca 2009 r. (doręczonym w dniu 16 marca 2009 r. – potwierdzenie odbioru) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez niego i jego małżonkę w 2008 r. oraz stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów imiennych informacji o wysokości uzyskanych dochodów, zeznań podatkowych – jeżeli zostały już sporządzone), wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego i jego małżonkę rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, zaświadczenia z właściwego urzędu o dochodzie osiąganym z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez niego i jego małżonkę kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych) oraz dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie.
Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie przedłożył żadnego z wymienionych w wezwaniu dokumentów źródłowych, uiścił natomiast w dniu 20 marca 2009 r. wpis sądowy od skargi w kwocie 163 zł.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.