Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 18 września 2019 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. A Spółka z o.o. w M. w kwocie 7.483,00 zł.
W uzasadnieniu SKO stwierdza, że podatnik jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] w M., zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Strona nie dopełniła obowiązku podatkowego zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2019 r., poz. 1170 z późn. zm.) – zwanej dalej "u.p.o.l.". Organ pierwszej instancji podał, że przedmiotowa nieruchomość w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako lokal mieszkalny, jak i to, że nieruchomość ta wpisana jest do rejestru zabytków nieruchomości województwa. Podatnik w opinii organu pierwszej instancji nie może jednak korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., bowiem budynek związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak ustalił organ, pierwszej instancji podatnik wynajmuje lokal dla turystów na okres krótkoterminowy.
W konsekwencji od budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej organ I instancji ustalił podatek w wysokości 7.360,25 zł (344,42 m2 x 21,97 zł) i od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w kwocie 122,45 zł (155 m2 x 0,79 zł).
W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na niezebraniu pełnego materiału dowodowego, a więc na niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego, a także art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że ocena materiału dowodowego nie zawiera elementów dowolności. Decyzji zarzucono także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów, w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1a i 2b oraz art. 6 ust. 9 i 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przekazując odwołanie organ I instancji pismem z dnia 09.10.2019 r. podał, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania podał, iż wyznaczył stronie termin do zapoznania się z aktami sprawy, jednak podatnik nie skorzystał z tej możliwości. Jeżeli chodzi o zaświadczenie o samodzielności lokali, to organ podatkowy podał, że zaświadczenie to stwierdza jedynie fakt, że lokal spełnia wymagania samodzielnego lokalu.
Do zarzutu, iż nie uwzględniono faktu, że dokonano podziału na część mieszkalną wykorzystywaną do prowadzenia działalności gospodarczej i część mieszkalną wykorzystywaną przez pracownika i jego rodzinę, organ I instancji wyjaśnił, że z informacji przekazanej przez gospodarza na stronie booking.com, wynika, że w budynku znajdują się dwa apartamenty - na 1 i 2 piętrze, każdy o pow. 193m2.
Organ I instancji podał również, iż zgodnie z ewidencją gruntów i budynków w budynku przy ul. [...] jest 1 lokal o pow. 344,42 m2 i Spółka nie dokonała podziału na dwa odrębne lokale.
Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania i utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wywiodło, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, o czym skarżąca Spółka została zawiadomiona postanowieniem z dnia 02.08.2019 r. Z akt sprawy wynika także, iż organ I instancji wyznaczył stronie termin do zapoznania się z aktami sprawy, jednak skarżąca Spółka nie skorzystał z tego prawa. Tak więc nie jest trafny zarzut, iż nie zapewniono stronie brania czynnego udziału w postępowaniu.
W sprawie nie zostały również w opinii SKO naruszone pozostałe wskazane w odwołaniu przepisy prawa procesowego i materialnego.
SKO podkreśliło, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, w budynku przy ul. [..] znajduje się 1 lokal o pow. 344,42 m2, nie dokonano podziału na dwa odrębne lokale. Organy podatkowe dokonują wymiaru danin publicznych, w tym podatków, na podstawie danych wynikających z rejestru ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie jest jednak organem prowadzącym ewidencję gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji gruntów. To w gestii skarżącej Spółki, o ile nie zgadza się z zapisami w ewidencji, leżą starania dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia opodatkowania nieruchomości podatnika – budynku i gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania. Burmistrz ustalił wysokość podatku za 2019 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale Rady Miasta, a zatem w opinii SKO, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca Spółka, wnosząc o jej uchylenie, zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
- 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów w szczególności:
a/ art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.;
b/ art. 5 ust. 1 pkt 1a i 2b u.p.o.l.;
c/ art. 6 ust. 9 i 11 u.p.o.l.’
- 2. prawa procesowego, w szczególności:
a/ art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu;
b/ art. 187 § 1 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na niezebraniu pełnego materiału dowodowego, a więc na niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego c/ art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż ocena materiału dowodowego nie zawiera elementów dowolności.
W uzasadnieniu skargi stanowiącym rozwinięcie wyżej wskazanych zarzutów, skarżąca w szczególności podkreśliła, że zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej obowiązek wskazywania i gromadzenia dowodów spoczywa na organie podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 ordynacji podatkowej obliguje organ do przeprowadzenia dowodów z urzędu w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, z kolei przepis art. 187 § 1 o. p. nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W postępowaniu podatkowym odpowiedzialność za przeprowadzone postępowanie dowodowe spoczywa na organach, które działają głównie z urzędu.
Postępowanie przed organem podatkowym oparte jest na zasadzie prawdy obiektywnej (nazywana również zasadą prawdy materialnej) - wyrażonej w art. 122 i 187 ordynacji podatkowej. Powyższa zasada wyznacza zakres obowiązków organu prowadzącego postępowanie wyjaśniające. Podstawową powinnością jest przeprowadzenie dowodów z urzędu. Nie wyklucza to możliwości uczestnictwa podatnika w procesie gromadzenia materiału dowodowego. Jednakże organ podatkowy nie może ograniczyć swojej aktywności wyłącznie do oceny czy podatnik udowodnił fakty stanowiące podstawę żądania.
Burmistrz Miasta ocenił, że sam fakt posiadania Nieruchomości przez podmiot gospodarczy stanowi dowód na wykorzystanie jej wyłącznie do celów działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pokoi, pomijając fakt, że w rejestrze lokali jest to lokal mieszkalny położony na 2 piętrach i wynajmowanie lokalu na I piętrze nie wyłącza wynajmu lokalu na cele mieszkalne dla np. pracownika Spółki na II piętrze. Jednocześnie w treści uzasadnienia wyłącza z opodatkowania piwnice, argumentując, że organ podatkowy nie zebrał dowodów na wykorzystanie piwnicy do działalności.
Burmistrz Miasta a pominął również fakt, że nieruchomość jest wpisana w rejestrze zabytków jako budynek mieszkalny, o czym Konserwator Zabytków informował pismem z dnia 28.11.2016 r., i podlega zwolnieniu z opodatkowania części wykorzystywanych na cele mieszkalne.
Spółka stoi na stanowisku, że podstawą wymiaru podatku jest ustalenie powierzchni oraz jej sposobu użytkowania jak dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu. Jeżeli organ podatkowy twierdzi, że lokal mieszkalny zajęty jest na działalność gospodarczą, to powinien w sposób bezsporny udowodnić, że mieszkania te w całości były wykorzystywane przez cały okres, tj. rok 2019, na działalność gospodarczą. Co uczynił w sposób lakoniczny.
Skarżący dalej wywodzi, że dla zmiany kwalifikacji budynku podstawowe znaczenie ma uzyskanie przekwalifikowania budynku lub lokalu na użytkowy od organu, który wydał pozwolenie na budynek. Sądy administracyjne często idą dalej w swych orzeczeniach; w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że kryterium decydującym o zaliczaniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela. W uchwale z dnia 1 lipca 2002 r., FPK 3/02, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów uznał, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 1 decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
Skarżąca podkreślając, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odnosi się do:
← budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (które zawsze podlegają opodatkowaniu według stawki najwyższej) oraz
← budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, dochodzi do wniosku, że jeżeli dany lokal lub budynek pełni funkcje zarówno mieszkalne, jak i związane z działalnością gospodarczą, należy stosować stawkę jak dla lokalu lub budynku przeznaczonego na cele mieszkalne.
W konsekwencji zdaniem skarżącej wykorzystywanie lokalu A2 (II piętro) przez Spółkę na cele mieszkalne w okresie od września do października spełnia kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i daje podstawy do opodatkowania lokalu na prawach lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji, z uwagi na wpis budynku do rejestru zabytków, zwolnienia z jego opłacania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.
Otóż przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia opodatkowania nieruchomości skarżącej, tj. budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Skarżąca kwestionuje opodatkowanie budynków i gruntów według stawek jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe uznały, iż budynek o pow. 344,42 m2 i grunty o pow. 155 m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, według stawki jak dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem w opinii Kolegium z treści cyt. wyżej przepisu wynika, iż jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania. W przepisie tym nie mówi się o funkcji czy sposobie wykorzystywania nieruchomości.
Co do zasady organy podatkowe mają rację. Uszło jednak uwadze organów, że zgodnie z art. 1a ust. 2 a u.p.o.l. do budynków związanych z działalnością gospodarczą nie zalicza się (pkt 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działki – zabudowanej budynkiem mieszkalnym, a zatem zgodnie z przywołaną wyżej regulacją prawną budynek ten nie podlega opodatkowaniu według wyższych stawek przez sam fakt, że jest w posiadaniu przedsiębiorcy.
Z treści art. 5 ust. 2 lit. b u.p.o.l. wynika jednakże, że od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, przewidziane są wyższe stawki. Z niespornych ustaleń wynika, że skarżąca spółka na stronie booking.com oferuje krótkoterminowy wynajem dwóch apartamentów na 1 i 2 piętrze, każdy o pow. 193 m2. Zatem nie budzi wątpliwości sądu, że przedmiotowe lokale zajęte zostały przez skarżącą spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej – co zresztą zgodne jest z profilem działalności gospodarczej skarżącej spółki. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, w budynku położonym w M, przy ul. [...], jest jeden lokal mieszkalny o powierzchni 344,42 m2, skarżąca nie dokonała podziału na dwa odrębne lokale mieszkalne, a zatem prawidłowo organy opodatkowały wskazaną całą powierzchnię według wyższych stawek.
Za bezzasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skargi.
Sam fakt, że przedmiotowy budynek mieszkalny wpisany jest do rejestru zabytków województwa nie uzasadnia skorzystania ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., skoro zajęty jest on na prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą.
Wbrew zarzutom skargi strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Podatnik był zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Organ I instancji umożliwił również podatnikowi branie udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona nie skorzystała jednak z tego prawa.
Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.