Uzasadnienie
W dniu 2 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie wzywające skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 5 grudnia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, jednocześnie pouczając stronę, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi.
Powyższe było konsekwencją wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnego postanowienia z dnia 16 września 2015 r., którym oddalono zażalenie M.K. na postanowienie WSA w Gdańsku z 5 maja 2015 r. odmawiające przyznania mu prawa pomocy.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczący Wydziału z dnia 2 października 2015 r. sekretariat Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, jednakże w piśmie tym błędnie wskazano, że w wypadku nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie nastąpi ściągnięcie opłaty na zasadzie art. 234 § 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M.K. z uwagi na brak wpisu sądowego.
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jednocześnie usuwając brak fiskalny.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. tutejszy Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
Wskazać należy, że ww. przepis, eliminując mnożenie instancji sądowych, służy racjonalizacji postępowania i realizacji nakazu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Według wskazanego powyżej przepisu art. 195 § 2 P.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy niewzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, taki charakter miało zażalenie strony skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 17 grudnia 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Wskazania wymaga, że stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu.
Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z § 4 cyt. przepisu równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Sąd ponownie analizując akta sprawy, stwierdził, że skarżący został błędnie pouczony o skutkach nieuiszczenia wpisu sądowego, w tych okolicznościach błędne pouczenie skarżącego nie może powodować negatywnych konsekwencji prawnych dla niego, w postaci odrzucenia skargi.
Zauważyć należy, że pomimo, iż Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, treść wskazanego zarządzenia nie znalazła odzwierciedlenia w piśmie skierowanym do skarżącego.
Skoro skarżącemu doręczono błędne pouczenie, z którego wynikało, że nieuiszczenie opłaty w terminie 7 dni będzie skutkowało jej ściągnięciem w postępowaniu egzekucyjnym oraz z uwagi na brak w sprawie profesjonalnego pełnomocnika - Sąd uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione i w trybie autokontroli, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Przy czym Sąd stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 87 § 1 i 2 § 4 P.p.s.a. i na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił przywrócić skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego.
Końcowo, wskazania wymaga, że stosownie do postanowień art. 195 § 3 P.p.s.a. jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zauważyć należy, że postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zaskarżone orzeczenie zostanie wyeliminowane z porządku prawnego m.in. w trybie autokontroli.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 195 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w punkcie trzecim sentencji.