Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. K. Wnioskiem z dnia 17 marca 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżący zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy – dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona.
W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, jego majątek to: dom o powierzchni 74 m2, dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 oraz 248 m2, nieruchomość rolna, na której usytuowany jest warsztat usługowy oraz sprzęt, maszyny i środki transportu wykorzystywane w prowadzonym zakładzie usługowym, osiągany przez niego dochód z działalności gospodarczej nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny.
W tym miejscu wskazać należy, że skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej nie pozwala na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał ich kwoty. W przedmiotowym oświadczeniu nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy, które to składniki majątku zadeklarował na urzędowym druku PPF złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1284/13. Co więcej z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem.
W związku z powyższym referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych za rok 2014 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) złożonych przez skarżącego i jego konkubinę, bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; b/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz – w przypadku gdy wnioskodawca jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; c/ oświadczenia, czy w związku z posiadaniem dwóch lokali użytkowych skarżący osiąga dochody z tytułu ich najmu (dzierżawy); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich miesięczną wysokość; d/ w związku z posiadaniem przez skarżącego nieruchomości o charakterze rolno-przemysłowym – oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących skarżącemu płatności na 2014 r. przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty); e/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego konkubinę pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych i ciężarowych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); f/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego konkubinę rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; a w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu przez każdą z tych osób; g/ oświadczenia konkubiny w przedmiocie nieosiągania przez nią dochodów (w tym z tytułu umów zleceń, o dzieło, z wykonywanej działalności gospodarczej), a w przypadku gdy ma ona status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); jeżeli osiąga ona dochody – przedłożenia dokumentów obrazujących ich źródło, miesięczną wysokość oraz z okresu ostatnich trzech miesięcy (w kwocie brutto i netto); h/ oświadczenia złożonego przez konkubinę w przedmiocie posiadanych przez nią nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; i/ oświadczenia, czy skarżący lub jego konkubina w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystali ze świadczeń pomocy społecznej (w tym z zasiłków rodzinnych); jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); j/ oświadczenia, czy skarżący lub jego konkubina otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); k/ w związku z zamieszkiwaniem przez skarżącego pod wspólnym adresem z rodzicami W. K. oraz H. K. wskazania, czy partycypuje on w kosztach związanych z eksploatacją domu (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; jeżeli skarżący zamieszkuje osobno – przedłożenia dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez niego i jego konkubinę w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.); l/ oświadczenia, czy skarżący posiada zadłużenie wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; jeżeli tak – przedłożenia dokumentów w przedmiocie aktualnego stanu zadłużenia. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy.
Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 14 maja 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.