Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2017 r., złożonym na formularzu PPF, H.B.-O. - dalej jako "Skarżąca" zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Z uwagi na to, że powyższy wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r. zobowiązano Skarżącą do ich usunięcia przez wypełnienie lub zakreślenie zgodnie z treścią pouczenia. Powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono Skarżącej w dniu 10 stycznia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 19 akt sądowych).
Zarządzeniem z dnia 1 lutego 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz sądowy, działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stwierdził, że Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków wniosku, pomimo takiego wymogu.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie Skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zaskarżyła wskazane zarządzenie w całości i wniosła o jego uchylenie.
Zdaniem Skarżącej, braki formalne wniosku zostały wykonane z zachowaniem terminu, bowiem przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uzupełniania braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy została doręczona dorosłemu domownikowi Skarżącej w dniu 11 stycznia 2018 r., co potwierdza informatyczny system Poczty Polskiej S.A. – "śledzenie przesyłek", jak również sam domownik, który korespondencję odebrał. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na błędną datę na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zwróciła się do Poczty Polskiej ze stosowną reklamacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1).
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Dla możliwości rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagane jest, aby wniosek spełniał określone wymogi formalne, albowiem tylko wniosek kompletny umożliwia dokonanie merytorycznej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W związku z istniejącymi brakami, szczegółowo wymienionymi w treści zarządzenia referendarza z dnia 5 stycznia 2018 r. (k. 17 akt sądowych), strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni i pouczona, że nieuczynienie zadość temu obowiązkowi skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone Skarżącej (dorosłemu domownikowi) w dniu 10 stycznia 2018 r. na adres doręczeń wskazany w skardze.
Zatem termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 11 stycznia 2018 r. i upłynął w dniu 17 stycznia 2018 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianych w art. 83 § 1 p.p.s.a.
Tymczasem Skarżąca braki formalne wniosku uzupełniła w dniu 18 stycznia 2018 r. (data nadania przesyłki pocztowej – koperta w aktach sądowych sprawy - k. 25), a zatem 1 dzień po terminie.
Skoro Skarżąca uczyniła zadość wezwaniu referendarza sądowego z uchybieniem wyznaczonego terminu, to istniały podstawy do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym prawidłowo orzekł referendarz sądowy w zaskarżonym zarządzeniu.
Wskazać w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (v. postanowienie NSA z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1226/12, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, takie domniemanie nie może zostać obalone na podstawie wydruków z systemu wewnętrznego monitorowania przesyłek, czy z oświadczeń ojca Skarżącej, zgodnie z którymi przesyłka została doręczona w innym terminie. Wprawdzie Skarżąca podjęła próbę obalenia prawdziwości dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki poprzez złożenie reklamacji do Poczty Polskiej, jednakże wynik tego postępowania na tym etapie jeszcze nie jest znany. W zestawieniu z dokumentem urzędowym, jakim jest prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, samo twierdzenie strony, nie może zostać uznane za wystarczające, a tym samym odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Tego rodzaju argumentacja mogłaby ewentualnie posłużyć do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, w którym należy jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić, okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. To w takim postępowaniu sąd mógłby uznać, że w tej sprawie jest prawdopodobne, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności (wydruków z systemu, oświadczeń), że Skarżąca nie dochowała terminu bez swojej winy.
Sąd zauważa, że na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., w toku postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym czasie, aż do jego zakończenia prawomocnym wyrokiem. Zatem strona, pomimo treści niniejszego postanowienia, nie traci uprawnienia do złożenia kolejnego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.