Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1662/14

Uzasadnienie

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił w dniu 23 września 2013 r. tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący zaległości podatkowe J.C. w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za rok 2007 w wysokości 29.137,- zł.

Podstawę prawną wystawienia ww. tytułu wykonawczego stanowiła ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 kwietnia 2013 r., którą określono podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 93.749,00 zł.

W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 26 września 2013 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Pismem z dnia 17 października 2013 r. dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że skarżąca posiada oprócz osobistego rachunku oszczędnościowego rozliczeniowego, rachunek oszczędnościowo rozliczeniowy wspólny z T.C. i w związku z aktem notarialnym mówiącym o rozdzielności majątkowej, zwrócił się do organu egzekucyjnego o ustalenie udziału procentowego dłużnika.

Odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego Nr [...] doręczono skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 14 października 2013 r.

W dniu 21 października 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynęły zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. nr [...].

W przedmiotowym piśmie podniesiono zarzuty:

1. - na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjny w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") – nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek w kwocie wskazanej w poz. 38 tytułu wykonawczego (zawyżenie kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego ze względu na nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu wynikających z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.);
2. - na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. – częściowego wykonania obowiązku wskazanego w poz. 33 tytułu wykonawczego na skutek zaliczenia w dniu 25 maja 2012 r. na wniosek małżonka zobowiązanej T.C. kwoty 76.915,- zł na poczet naliczonego podatku wynikającego z korekty zeznania PIT-36L za 2007 r. złożonego przez skarżącą;
3. - na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a. – braku wymagalności egzekwowanego obowiązku tj. obowiązku zapłaty należności głównej w kwocie wskazanej w poz. 33 i należności ubocznych – odsetek w kwocie wskazanej w poz. 38 tytułu wykonawczego;
4. - na podstawie art. 33 pkt 3 u.p.e.a. – określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2013 r.;
5. - na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a. – niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanych środków egzekucyjnych, gdyż toczą się jednocześnie dwa postępowania egzekucyjne dotyczące tej samej zaległości podatkowej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Nr [...] z dnia 3 września 2013 r. i Nr [...] z dnia 23 września 2013 r.;
6. - na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. – niespełnienie przez ww. tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a., a w szczególności wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.: w poz. 33 wskazano zawyżoną kwotę należności głównej, a w poz. 38 zawyżoną kwotę odsetek.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], uchylenie wszystkich środków egzekucyjnych, zastosowanych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wszystkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Po rozpatrzeniu ww. zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu 28 listopada 2013 r. postanowienie, w którym odmówił uznania za zasadne zarzutów wniesionych pismem z dnia 15 października 2013 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...].

Rozpatrując zażalenie od powyższego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej: uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony i w tym zakresie orzekł o uznaniu za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zgłoszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] oraz w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Zobowiązana wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. wydanym w sprawie o sygn.. akt I SA/Gd 491/14, uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Sąd zauważył, że organ odwoławczy uwzględnił zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej albowiem obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 23 września 2013 r. nie podlegał egzekucji, ponieważ organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził równocześnie postępowanie egzekucyjne, mające na celu wyegzekwowanie tożsamych należności, objętych tytułem wykonawczym z dnia 3 września 2013 r. Nr [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] zostało umorzone dopiero w dniu 28 listopada 2013 r., a więc po wszczęciu przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego na tę samą należność podatkową.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy uznając za uzasadniony najdalej idący z zarzutów dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], winien obligatoryjnie orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, czego nie uczynił. Brak wyraźnego rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił poważny błąd proceduralny, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 13 października 2014 r. postanowienie, którym uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. w części dotyczącej uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony i w tym zakresie orzekł o uznaniu za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zgłoszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w pozostałym natomiast zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J.C. reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie strony skarżącej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 października 2014 r. narusza przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.; art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 pkt 1, 2, 3 i 10 u.p.e.a.; art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 § 1 pkt 2, 3 i 7 oraz art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu okresu przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę.

W pisemnych motywach uzasadnienia skargi strona skarżąca powieliła zarzuty sformułowane w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 28 listopada 2013 r. oraz w zgłoszonych zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Skargę należało uwzględnić z innych jednak przyczyn aniżeli w niej wskazanych.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.").

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, które to naruszenie skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 października 2014 r., wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 491/14, którym organ ten uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 28 listopada 2013 r. w części dotyczącej uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony i w tym zakresie orzekł o uznaniu tego zarzutu za uzasadniony i umorzył postępowanie egzekucyjne. W pozostałym natomiast zakresie organ odwoławczy utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.

Organ uznając za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wskazał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 23 września 2013 r. nie podlegał egzekucji, ponieważ organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził równocześnie postępowanie egzekucyjne, mające na celu wyegzekwowanie tożsamych należności, objętych tytułem wykonawczym z dnia 3 września 2013 r. Nr [...] Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] zostało umorzone dopiero w dniu 28 listopada 2013 r., a więc po wszczęciu przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego na tę samą należność podatkową.

Uwzględnienie najdalej idącego ze zgłoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], spowodowało umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art.138 §1 pkt.2 k.p.a. w zw. z art.34 § 4 u.p.e.a., zgodnie ze wskazaniami WSA w Gdańsku zawartymi w powołanym wyżej wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. Należy zauważyć, że w podstawie prawnej organ nie wskazał art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. stanowiącego materialną podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W tej sytuacji procesowej niezrozumiała jest dalsza część zaskarżonego rozstrzygnięcia, w której Dyrektor Izby Skarbowej utrzymuje postanowienie organu egzekucyjnego w mocy w części uznającej pozostałe zarzuty zgłoszone przez skarżącą za nieuzasadnione. Takie rozstrzygnięcie narusza art. 34 § 4 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Treść tego przepisu jest jednoznaczna – organ albo umarza postępowanie egzekucyjne albo orzeka o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego albo wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Możliwa jest sytuacja, w której tylko część zarzutów okaże się uzasadniona i postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone jedynie w odpowiedniej części. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, jakkolwiek bowiem uzasadniony okazał się tylko jeden z zarzutów, spowodował on umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpatrywanie pozostałych zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 u.p.e.a.), staje się bezprzedmiotowe. Uwzględnienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i umorzenie w związku z tym postępowania egzekucyjnego skutkuje niemożnością dalszego prowadzenia postępowania co do innych zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

W rezultacie także rozstrzyganie co do pozostałych zarzutów skargi jest zbędne i bezpodstawne, skoro organ uznał za uzasadniony najdalej idący z zarzutów, a mianowicie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względów formalnych, i z tego względu umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...].

Ponownie rozpatrując sprawę organ umorzy postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...] mając na względzie, że rozstrzyganie co do pozostałych zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną jest bezprzedmiotowe.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto zgodnie z art. 152 p.p.s.a.

W trzecim punkcie wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i §4 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 2012, poz. 2075), zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składają się kwoty: 100 zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi; 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.