Uzasadnienie
Przepis art. 12 ustawy o podatku wyrównawczym nakłada na podatnika tylko obowiązek złożenia zeznania podatkowego i wpłacenia zaliczki na podatek. Zaliczka na podatek nie była świadczeniem podatkowym, lecz wpłatą na poczet zobowiązania podatkowego, którego wysokość miał ustalić organ podatkowy.
Do 1990 r. zasadą było, że zobowiązania podatkowe powstawały w drodze wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dopiero ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 74 poz. 443/ wprowadziła zmiany m.in. w zakresie powstawania zobowiązań w podatkach dochodowych. Ustawa ta jednakże pominęła podatek wyrównawczy, a zatem uprawnione jest stanowisko, że zobowiązanie w podatku wyrównawczym za 1989 r. mogło powstać tylko na skutek wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Stąd zobowiązanie nie mogło powstać z mocy prawa, a w razie jego niewykonania nie można było wydać decyzji w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.
Według art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a podatnik nie złożył zeznania, mimo że był do tego zobowiązany, upłynęło 5 lat.
Jeżeli zatem skarżący wynagrodzenie otrzymał w grudniu 1989 r., to obowiązek podatkowy w podatku wyrównawczym powstał w 1989 r., a wobec tego organowi podatkowemu I instancji przysługiwało prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w terminie do dnia 31 grudnia 1994 r. Po tej dacie omawiane zobowiązanie nie mogło już powstać.
Skoro więc decyzja pierwszoinstancyjna wydana i doręczona została w dniu 15 grudnia 1995 r., to fakt ten miał miejsce już po upływie terminu przedawnienia, a zatem okoliczność ta stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności obydwu decyzji, gdyż spełniona została przesłanka z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.