Uzasadnienie
3 I SA/Gd 197/01
Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Cel utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 26.10.2000 r. w przedmiocie odmowy D.Z. umorzenia należności celnych wymierzonych w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 24.09.1993 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes podniósł, że przepisy art 246 § 1 i art. 248 § 1 obowiązującej od dnia 01.01.1998 r. ustawy Kodeks celny przewidują możliwość umorzenia należności celnych, a ponadto w wykonaniu delegacji wynikającej z art. 252 § 1 Kodeksu celnego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu i umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.) w § 1 i la wskazane zostały wypadki, w których należności celne są umarzane. W myśl art. 246 § 1 oraz art 248 § 1 Kodeksu celnego umorzenie należności celnych następuje w sytuacji, gdy:
w chwili zarejestrowania kwota należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 (art. 246 § 1 Kodeksu).
zarejestrowana kwota cła dotyczy towarów objętych procedurą celną i nie przyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, iż w chwili, o której mowa w art. 69, towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów (art. 248 § 1 Kodeksu).
W szczególności, zgodnie z § 1 lit.a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r., należności celne mogą zostać umorzone w całości lub w części:
- 1) jeżeli nie ściągnięto ich w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego,
- 2) w wypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie.
Zgodnie z § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne.
Jak z powyższego wynika, w przytoczonych przepisach prawa celnego zostały określone przypadki, kiedy organ celny może umorzyć należności celne wraz z odsetkami za zwłokę.
Natomiast, jak wynika z akt sprawy w przypadku D.Z. nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 246 § 1 i 248 § 1 Kodeksu celnego oraz w § 1 i § la rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r.
Należy zatem stwierdzić, iż w sytuacji, gdy w przypadku strony nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych ww. przepisami organ celny I instancji odmawiając umorzenia należności celnych postąpił prawidłowo.
Odnosząc się natomiast do zarzutów pełnomocnika strony w sprawie zasadności wymiaru należności celnych, należy stwierdzić, że w czasie postępowania prowadzonego z wniosku strony w sprawie umorzenia należności celnych wraz z odsetkami przedmiotem oceny jest wyłącznie istnienie bądź nieistnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisów regulujących kwestie umorzenia należności celnych. W takim postępowaniu bezprzedmiotowe jest natomiast kwestionowanie zasadności wymiaru należności celnych, może to bowiem nastąpić jedynie w przewidzianym prawem postępowaniu odwoławczym od decyzji wymiarowej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła D.Z. reprezentowana przez pełnomocnika W.Z. Skarżąca zarzuca decyzji uchybienie obowiązującym przepisom prawa i niezgodność z prawdą.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że:
* przywieziony z zagranicy jako mienie przesiedleńcze samochód marki (...)(rok prod. 1987) został odprawiony na podstawie "dowodu odprawy celnej przywozowej samochodu osobowego", a następnie sprzedany po około 2 lat od daty jego przywozu.
* przyjazd D.Z. do Polski w 1991 r. był przyjazdem na pobyt stały i jej obecność w kraju, wraz z rodziną trwała od 1991 do 1992 roku.
* do Polski w 1991 r. przybyła cała rodzina D.Z. tj. mąż R. i syn O.; zameldowali się na pobyt stały w O zakupując segment mieszkaniowy w Spółdzielni Mieszkaniowej w O., który nadal stanowi ich własność na podstawie aktu notarialnego. Syn D.Z. – O.Z. rozpoczął w Polsce - naukę w Szkole Podstawowej, kończąc I klasę tej szkoły w 1992 r.
Zdaniem skarżącej przedstawione wyżej argumenty powodują, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji są krzywdzące i bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Organy celne zaskarżoną decyzję oparły o prawidłowo wskazane przepisy prawa tj. art. 246 § 1 i 248 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 i § la rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.).
Prawidłowo również wskazały, że ww. przepisy nie mają zastosowania w stosunku do należności celnych obciążających D.Z..
Argumenty przedstawione przez stronę skarżącą dotyczą w rzeczywistości podstaw i zasadności decyzji wymierzającej D.Z. należności celne tj. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 24.09.1993 r., która nie została zaskarżona, a zatem argumenty te nie mogły być uwzględnione w odrębnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia tych należności celnych - wszczętym wnioskiem pełnomocnika strony skarżącej tj. W.Z. z dnia 18.04.2000 r. uzupełnionym pismem z dnia 23.05.2000 r.
Podkreślić bowiem należy, iż wyłącznym przedmiotem oceny poddanej kontroli Sądu decyzji jest kwestia umorzenia należności celnych. Zatem tylko okoliczności związane z tak określonym przedmiotem sprawy w niniejszym postępowaniu podlegały ocenie z punktu ich zgodności z prawem, bo taki jest zakres kontroli sprawowanej przez Sąd administracyjny. Ustalenie (wymierzenie) należności celnych w decyzji wymiarowej oraz umorzenie tych należności to dwa różne zagadnienia, dla rozstrzygnięcia których toczą się dwa oddzielne postępowania administracyjne.
Nawet gdyby uznać, że ostateczna decyzja w przedmiocie wymiaru należności celnych z oznaczonych powodów jest wadliwa, to istnieją prawem przewidziane środki umożliwiające prowadzenie postępowania zmierzającego do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Brak jest natomiast podstaw, by eliminacja skutków takiej decyzji miała dokonywać się za pomocą instytucji umorzenia należności celnych. Istotą postępowania prowadzonego w związku z umorzeniem należności celnych jest bowiem ustalenie, czy zachodzą przesłanki do zdjęcia z importera w całości lub w części obowiązku uiszczenia wskazanych należności, a tym samym nie jest możliwe w tym postępowaniu dokonywanie faktycznej weryfikacji ostatecznej decyzji o wymiarze należności celnych za pomocą instrumentów służących zupełnie innym celom.
Mając na uwadze przedstawione wyżej argumentacje i okoliczności rozpatrywanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na mocy art. 151 cyt. wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.