Uzasadnienie
W dniu 26 marca 2001 r. J. A. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2000. Jak wynika ze złożonego zeznania, dochód osiągnięty przez podatnika wyniósł 144.071,85- zł. Od dochodu J. A. odliczył kwotę 50,- zł z tytułu darowizny dokonanej na rzecz Fundacji Dzieciom oraz kwotę 30.000,- zł z tytułu ustanowionej renty cywilnoprawnej na rzecz dzieci M. M. – A., zaś podatek pomniejszył o kwotę 322,62- zł z tytułu wydatków poniesionych na zakup przyrządów i pomocy naukowych, programów komputerowych oraz wydawnictw fachowych bezpośrednio związanych z wykonywanym zawodem i wykonywaną pracą oraz kwotę 1.648,82- zł z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego. Według złożonego w dniu 26.03.2001 r. zeznania należny podatek stanowił kwotę 16.620,20- zł.
Pismem z dnia 4 czerwca 2001 r. J. A. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w związku z poniesieniem wyższych niż wykazane w zeznaniu wydatków mieszkaniowych i na zakup przyrządów i pomocy naukowych.
Organ podatkowy I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania, nie uwzględnił odliczenia od dochodu ustanowionej przez J. A. renty w wysokości 30.000,- zł na rzecz wnuków.
W ocenie organu podatkowego I instancji świadczenie renty nie posiadało cech uprawniających do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) ze względu na ciążący na J. A. obowiązek alimentacyjny względem wnuków. Wobec powyższego decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. określił J. A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości 26.678,90- zł, zaległość podatkową w kwocie 10.053,30- zł i odsetki na dzień wydania decyzji w wysokości 3.430,70- zł.
J. A. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił jej wady prawne i naruszenie obowiązującego prawa.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 6 sierpnia 2002 r. uchyliła w całości kwestionowaną odwołaniem decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na naruszenie przepisów art. 247 ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, że stosownie do art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji unormowane przepisem art. 200 § 1 w/w ustawy koresponduje z zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania określoną w art. 123 § l tej ustawy.
Jak z powyższego wynika, zamknięcie postępowania dowodowego następuje przez wyznaczenie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i jest ostatnią czynnością poprzedzającą wydanie decyzji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 21 marca 2002 r. organ podatkowy I instancji wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących przyczyn ustanowienia renty w 2000 r., jednocześnie tym samym pismem, zawiadamiając stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań bez podania stosownego terminu.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wezwał stronę do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w momencie, gdy nie zamknął jeszcze postępowania dowodowego, o czym świadczy fakt włączenia do materiału dowodowego w dniu 5 kwietnia 2002 r. pisemnych wyjaśnień strony.
Zdaniem Izby Skarbowej organ I instancji rażąco naruszył normę ustanowioną przepisem 200 § l ordynacji podatkowej, nie wyznaczając stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Izba Skarbowa wskazała, że błędy proceduralne popełnione w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji uzasadniały uchylenie wydanej przez ten organ decyzji w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 247 § l pkt 3 ordynacji podatkowej.
J. A. w skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej wniósł o jej uchylenie decyzji w całości jako wadliwej i wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący zakwestionował zasadność decyzji wydanej przez organ I instancji, gdyż nie zgadza się z zakwestionowaniem odliczenia z tytułu ustanowionej renty, a ponadto zarzuca organowi I instancji, że wydał decyzję w innej sprawie niż ta, której dotyczył jego wniosek. Skarżący zakwestionował również zasadność uchylającej decyzji Izby Skarbowej, stwierdzając, że jej postępowanie rażąco narusza prawo oraz nadużywa zaufanie obywateli do organów państwa. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja przedłuża w bliżej nie określoną przyszłość postępowanie w sprawie.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga J. A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa.
Zarzut skarżącego, że Izba Skarbowa zmierza do przedłużenia postępowania jest chybiony, gdyż zasada szybkości postępowania w żadnym wypadku nie może być stawiana przed zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu i prawem strony do ustosunkowania się do całego zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
Izba Skarbowa z mocy art. 233 § 1 pkt 2 lit.b ordynacji podatkowej ma takie uprawnienie, by w ściśle określonych wypadkach uchylić decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania. Taki właśnie wypadek zachodzi w sprawie niniejszej i w ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Izby Skarbowej, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Z orzecznictwa NSA wynika wyjątkowość stosowania kasacji przez organy odwoławcze i niedopuszczalność wykładni rozszerzającej w tej kwestii. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną m.in. wówczas, gdy organ I instancji rażąco naruszył prawo.
Słusznie w niniejszej sprawie Izba Skarbowa stwierdziła, że skoro organ I instancji pismem z dnia 21 marca 2002 r. wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących przyczyn ustanowienia renty w 2000 r. i jednocześnie tym samym pismem, zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to w sposób rażący naruszono prawo strony do zapoznania się z całym zebranym materiałem dowodowym po zakończeniu całego postępowania dowodowego.
Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić.