Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako "kpa"), w zw. z art. 34 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. M. – dalej: "podatnik" lub "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z dnia 24 lipca 2019 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 sierpnia 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Organ egzekucyjny - Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku podatnika. Podstawą wszczęcia był wskazany tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela - Burmistrza (dalej: "Burmistrz"), dotyczący nieuregulowanej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy: od 15.02.2018r. do 28.02.2018r., od 15.03.2018r. do 31.03.2018r., od 15.04.2018r. do 30.04.2018r, od 15.05.2018r. do 31.05.2018r. - w łącznej kwocie należności głównej 1776,00 zł.
Celem wyegzekwowania należności objętej w/w tytułem, organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie z dnia 17.09.2018r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A Banku S.A. Zawiadomienie do Banku przesłano tego samego dnia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Wydruk w/w zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono podatnikowi w trybie art. 43 kpa w dniu 4.10.2018r.
Pismem z dnia 11.10.2018r. podatnik zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika US egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, oparte na przesłankach:
- - wykonania w całości obowiązku, ewentualnie przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),
- - określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.),
- - błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),
- - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),
- - braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.),
- - zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.)
- - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a.
(art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Jednocześnie podatnik podniósł, że dokonane czynności egzekucyjne są nadmiernie uciążliwe z uwagi na wysokość egzekwowanych kwot.
W dniu 22.10.2018r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 05.11.2018r. Burmistrz uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione.
Postanowieniem z dnia 18.12.2018r. organ I instancji uznał zarzuty dotyczące wskazanego tytułu wykonawczego za nieuzasadnione.
W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 14.02.2019r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż wierzyciel w postanowieniu z dnia 5.11.2018r. nie zajął stanowiska wobec części podniesionych zarzutów, a organ egzekucyjny nie dokonał samodzielnej oceny zarzutów, względem których stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny w następstwie uchylonego postanowienia wezwał wierzyciela w dniu 10.04.2019r. do zajęcia stanowiska w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 26.04.2019r. wierzyciel uznał ww. zarzuty za nieuzasadnione.
W konsekwencji w dniu 24.07.2018r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym uznał w/w zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego za nieuzasadnione.
Nie zgadzając się z w/w rozstrzygnięciem podatnik złożył do Dyrektora IAS zażalenie, w którym wskazał na brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania postanowienia oraz wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wcześniejszych zarzutów, a także o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.
Postanowieniem z dnia 03.10.2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 24.07.2019r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, wskazując na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7 § 1 i § 2, art. 27 § 1, art. 33, art. 34 § 1 u.p.e.a., a także art. 70 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. – dalej: "O.p.") oraz art. 43 ust. 4 w zw. z art. 44 ust. 6 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 z późn. zm.) stwierdził, że podniesione zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. związane z prowadzoną egzekucją na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.08.2018r. nie mogą zostać uznane za zasadne.
W ocenie Dyrektora IAS w sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., bowiem ww. tytuł wykonawczy obejmuje należność pieniężną w postaci opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w nim okresy - w łącznej kwocie należności głównej 1776,00 zł. Należności te wynikają z deklaracji z dnia 25.04.2016r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy. Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny prawidłowo wskazał, że na dzień wystawienia w/w tytułu wykonawczego strona nie wniosła odwołania od decyzji, która stała się ostateczna, jej wykonanie nie uległo wstrzymaniu, a obowiązek z niej wynikający nie został umorzony.
Wobec tego obowiązek istniał, a stał się wymagalny w części za każdy miesiąc odpowiednio od dnia: 15.02.2018r., 15.03.2018r., 15.04.2018r., i 15.05.2018r. Zobowiązanie się nie przedawniło. Obowiązek nie wygasł również z innego powodu. Nie odnotowano żadnej wpłaty na poczet zobowiązania, a podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wykonanie tego zobowiązania.
W kwestii zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jako podstawę prawną obowiązku wskazano "deklarację". W badanej sprawie występuje tylko jedna deklaracja, zatem nie ma obiektywnej możliwości błędnego przypisania innej deklaracji jako podstawy egzekwowanego obowiązku. W związku z powyższym, porównanie treści przedmiotowego tytułu wykonawczego z w/w deklaracją powoduje, iż obowiązek określony w przedmiotowym tytule wykonawczym nie budzi wątpliwości co do tożsamości obowiązku wynikającego z deklaracji.
Nie jest również, w opinii organu odwoławczego, zasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, bowiem przedmiotowy tytuł wykonawczy jak i w/w deklaracja wskazują na podatnika.
Postawiony zarzut z art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zdaniem Dyrektora IAS, również nie zasługuje na uwzględnienie. W omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji z przyczyn formalnych, nie merytorycznych, które podlegają ocenie organu w ramach zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy. Zdaniem organu, na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III O.p. Przy czym, zgodnie z art. 3a § 1 cytowanej ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W sprawie egzekwowany obowiązek wynika z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Naczelnik US jest organem uprawnionym do dochodzenia tego obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, a wobec podatnika nie mają zastosowania wyłączenia podmiotowe wymienione w art. 14 u.p.e.a. Ww. tytuł wykonawczy spełnia również wymogi określone prawem, co jest przedmiotem badania w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanych zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Nie ulega zatem wątpliwości Dyrektora IAS, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy również uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż zastosowany wobec majątku podatnika środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomienia z dnia 17.09.2018r. jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. W myśl art. 7 u.p.e.a. dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały w/w artykule wymienione. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Zatem zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dopuszczalne w egzekucji należności pieniężnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem z akt sprawy wynika, że wierzyciel wezwał podatnika w upomnieniach: z dnia 10.04.2018r. i z dnia 12.06.2018r. do uiszczenia należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za raty 1-4 w łącznej wysokości (wraz z odsetkami i kosztami upomnienia) 1.799,20 zł. Doręczenie upomnienia nr 675.2018 nastąpiło w dniu 26.04.2018r., natomiast upomnienia nr 1092.2018 w dniu 21.06.2018r.
Odnośnie postawionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) Dyrektor IAS uznał go za nieuzasadniony, bowiem jak wskazuje art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt. 12 lit. a w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku.
Ponadto organ egzekucyjny wskazał, że nie posiada żadnej informacji o innym majątku zobowiązanego, z którego byłoby możliwe prowadzenie skutecznej egzekucji, a podatnik nie wskazał składnika majątku, z którego prowadzenie egzekucji byłoby dla niego mniej uciążliwe.
Organ odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełniania przez w/w tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. Wskazując na treść art. 26 § 1 i § 5 pkt 1, art. 27 § 1 i art. 32 u.p.e.a., organ stwierdził, że w/w tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wskazane wymogi, bowiem został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 08.08.2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 850) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. W/w tytuł wykonawczy został zatem prawidłowo wystawiony przez wierzyciela, co skutkowało zaopatrzeniem przez organ egzekucyjny klauzulą i skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do wniosku podatnika o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia Dyrektor IAS zauważył, iż zgodnie z art 35 § 1 u.p.e.a zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7,9 i 10 u.p.e.a. - zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu powoduje zatem, że postanowienie takie w dalszym ciągu pozostaje nie ostateczne, aż do czasu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Zatem omawiane postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone - z mocy prawa od dnia wpływu zarzutów do Naczelnika US tj. od dnia 11.10.2018 r.
Dodatkowo Dyrektor IAS stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zażalenia, że postanowienie Naczelnika US wydane zostało bez podstawy prawnej i faktycznej. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik US rozpatrzył podniesione zarzuty na podstawie właściwie zastosowanego art. 34 § 4 u.p.e.a. Z kolei stan faktyczny opisany w zaskarżonym postanowieniu jest oparty na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym na wniesionym przez podatnika piśmie zawierającym zarzuty z dnia 11.10.2018r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 03.10.2019r.
W treści skargi Skarżący - tak jak na wcześniejszych etapach sprawy - podniósł, że zaskarżone postanowienie nie ma uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów na poparcie tej tezy.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie na wypadek uznania, iż zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 3 października 2019 r., którym Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 24 lipca 2019 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z dnia 30 sierpnia 2018 r.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.
Należy podkreślić, iż funkcją zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W odniesieniu do przyczyn związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, podkreślenia wymaga, że regulacja taka nie występuje w przypadku innych środków prawnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wyjaśnienie tej kwestii znajduje się w unormowaniu zawartym w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obie normy prawne ustanawiają wyraźną granicę między postępowaniem rozpoznawczym, a egzekucyjnym oraz zakreślają granice uprawnień organów egzekucyjnych. Relacja między unormowaniem zawartym w art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. sprawia więc, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1135/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również zwrócić uwagę, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 4/04, LEX nr 160593; wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, LEX nr 512828 i z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, LEX nr 289067).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie uznał podniesione przez Skarżącego w piśmie z dnia 16.08.2019r. zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. związane z prowadzoną egzekucją na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego z dnia 30.08.2018r. za bezzasadne. Dodatkowo nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zażalenia, że postanowienie Naczelnika US wydane zostało bez podstawy prawnej i faktycznej. Naczelnik US rozpatrzył zarzuty Skarżącego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. będącym - w ocenie Sądu - właściwym przepisem w tej sytuacji. Z kolei stan faktyczny opisany w zaskarżonym postanowieniu był oparty na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym na wniesionym przez Skarżącego piśmie zawierającym zarzuty z dnia 11.10.2018r.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów Skarżącego Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów.
W ocenie Sądu prawidłowo Dyrektor IAS skonstatował, że nie jest zasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż powołany tytuł wykonawczy obejmuje należność pieniężną w postaci opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w nim okresy, w łącznej kwocie należności głównej 1776,00 zł. Należności te wynikały z deklaracji z dnia 25.04.2016r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Organ egzekucyjny prawidłowo wskazał, że na dzień wystawienia w/w tytułu wykonawczego strona nie wniosła odwołania od decyzji, która stała się ostateczna, jej wykonanie nie uległo wstrzymaniu, a obowiązek z niej wynikający nie został umorzony.
Wobec tego obowiązek istniał i stał się wymagalny. Zobowiązanie nie przedawniło się. Obowiązek nie wygasł również z żadnego innego powodu. Nie odnotowano żadnej wpłaty na poczet zobowiązania, a Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wykonanie w/w zobowiązania – o czym zasadnie orzekły organy obu instancji.
W kwestii zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jako podstawę prawną obowiązku wskazano deklarację, a w badanej sprawie występuje tylko jedna deklaracja - z dnia 25.04.2016r., zatem nie ma obiektywnej możliwości błędnego przypisania innej deklaracji jako podstawy egzekwowanego obowiązku. W związku z powyższym, porównanie treści przedmiotowego tytułu wykonawczego z w/w deklaracją powoduje, iż obowiązek określony w przedmiotowym tytule wykonawczym nie budzi wątpliwości co do tożsamości obowiązku wynikającego z deklaracji.
Nie jest również, w opinii Sądu, zasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, bowiem przedmiotowy tytuł wykonawczy jak i w/w deklaracja bezsprzecznie wskazują na Skarżącego.
Zdaniem Sądu zarzut z art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego również nie zasługuje na uwzględnienie. W omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji z przyczyn formalnych, nie merytorycznych, które podlegają ocenie organu w ramach zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy. Na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III O.p. Przy czym, zgodnie z art. 3a § 1 ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek wynika z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy.
Naczelnik US jest organem uprawnionym do dochodzenia tego obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, a wobec podatnika nie mają zastosowania wyłączenia podmiotowe wymienione w art. 14 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy z dnia 30.08.2018r. spełnia również wymogi określone prawem, co jest przedmiotem badania w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanych zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest również uzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż zastosowany wobec majątku Skarżącego środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomienia z dnia 17.09.2018r. jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. W myśl art. 7 u.p.e.a. dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały w powołanym artykule wymienione. Zatem zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dopuszczalne w egzekucji należności pieniężnych.
Organ odwoławczy prawidłowo również stwierdził, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem z akt sprawy wynika, że wierzyciel wezwał podatnika w upomnieniach z dnia 10.04.2018r. i z dnia 12.06.2018r. do uiszczenia należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że ww. upomnienia zostały Skarżącemu doręczone odpowiednio: w dniu 26.04.2018r. i w dniu 21.06.2018r.
Zdaniem Sądu, odnośnie postawionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) Dyrektor IAS zasadnie uznał go za nieuzasadniony, bowiem jak wskazuje art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt. 12 lit. a w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku.
Ponadto organ egzekucyjny wskazał, że nie posiada żadnej informacji o innym majątku zobowiązanego, z którego byłoby możliwe prowadzenie skutecznej egzekucji, a Skarżący nie wskazał składnika majątku, z którego prowadzenie egzekucji byłoby dla niego mniej uciążliwe.
W opinii Sądu, organ odwoławczy właściwie uznał również za niezasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełniania przez w/w tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. Wskazując na treść art. 26 § 1 i § 5 pkt 1, art. 27 § 1 i art. 32 u.p.e.a., organ zasadnie stwierdził, że w/w tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wskazane wymogi, bowiem został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 08.08.2016r. i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a.
Zgodnie z przepisami art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy musi spełniać wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. i być sporządzony według ustalonego wzoru, jak stanowi z kolei art. 26 § 1 u.p.e.a. Zasadnie Dyrektor IAS podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowym "brak chociażby jednego z elementów (wskazanych w art. 27 u.p.e.a.) powoduje niedopuszczalność egzekucji" (wyrok NSA z dnia 6 maja 1998 r. II SA/Sz 1477/97 niepubl.). Tytuł wykonawczy jest zatem dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe, ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji. Organ egzekucyjny w powyższej sprawie zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej pod kontem posiadania przez tytuł wykonawczy wszystkich elementów wymienionych w art. 27 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, wskazany tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony; został właściwie podpisany przez osobę do tego upoważnioną, co skutkowało zaopatrzeniem go przez organ egzekucyjny w klauzulę wykonalności i skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zasadnie organ uznał, iż badany tytuł wykonawczy zawiera wszystkie wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 kpa, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
Odnosząc się końcowo do wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Dyrektor IAS zasadnie uznał, że omawiane postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa od dnia wpływu zarzutów do Naczelnika US tj. od dnia 11.10.2018 r.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.