Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie zwane Kolegium) decyzją z dnia 2 stycznia 2020 roku odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy z dnia 7 kwietnia 2016 roku w sprawie określenia B.R. dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i zobowiązującej do jej zwrotu wraz z odsetkami.
B.R. pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. (nadanym w tym samym dniu) złożyła do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. (nadanym w dniu 27 stycznia 2020 r.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Kolegium z dnia 2 stycznia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej w dalszej części p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).
W doktrynie podkreśla się, że zgodnie skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile tylko służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego, jako przedwczesne jest niedopuszczalne. To ostatnie nie dotyczy takiego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku takiego środka zaskarżenia strona jest uprawniona i zobowiązana zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, a zatem czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (M. Jagielska [w: Komentarz Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski)".
Art. 52 § 3 p.p.s.a. w układzie procesowym regulowanym treścią art. 127 § 3 k.p.a. pozwala stronie - nie organowi - na odstąpienie od proklamowanej art. 16 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Ustawodawca tym samym przyjął, iż w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia - wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli zatem strona wystąpi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to traci możliwość wniesienia skargi do sądu. W przypadku zaś złożenia obydwu tych środków, skarga będzie podlegała rozpoznaniu przez sąd jedynie wówczas, gdy zostanie wniesiona, jako pierwsza. Niedopuszczalne jest bowiem, aby ta sama decyzja była przedmiotem oceny organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym oraz jednocześnie sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W przypadku skorzystania przez stronę skarżąca z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu wydanego w pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17, postanowienia WSA w Warszawie z 2 października 2019 r. II SA/Wa 557/19, z dnia 3 lipca 2019 r. II SA/Wa 1376/19, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2020 r. IV SA/Po 171/20).
Zatem skoro skarżąca zdecydowała się na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym, zgodnie z powyższymi uwagami, zrezygnowała z uprawnienia do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Przepis ten stanowi bowiem, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.