Uzasadnienie
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2015 roku w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, M.Z. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 sierpnia 2014 r., określającej podatniczce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do spowodowania skutków. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej sytuacja majątkowa została opisana szczegółowo we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podała także, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości i oszczędności. Prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niewielki dochód. Dodała przy tym, że nie pracowała przez połowę ubiegłego roku opiekując się cierpiącym na depresję synem, a następnie sama potrzebowała pomocy po tym, jak jej syn targnął się na własne życie. Dodatkowo wskazała, że za wstrzymaniem wykonania przemawia prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym.
Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13, postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającej podatniczce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wprawdzie rozpoznawana sprawa dotyczy odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, niemniej jednak decyzja objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania jest decyzją podjętą "w granicach tej samej sprawy" o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego jest zasadny.
Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze jego wysokość, która w rozpoznawanej sprawie wynosi 25.500 zł, jak również sytuację majątkową i osobistą skarżącej.
Jakkolwiek wnioskodawczyni w złożonym wniosku nie przedstawiła dokąłdnie swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek obrazujący sytuację materialną wnioskodawczyni. Z analizy tego oświadczenia wynika, że skarżąca od ośmiu lat przebywa w Holandii, gdzie prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Małżonkowie są współwłaścicielami domu o powierzchni około 160 m2, którego zakup mąż skarżącej sfinansował kredytem bankowym zaciągniętym na kwotę 120.000 euro. Mąż skarżącej posiada jedenastoletni samochód marki Opel Meriva, a źródłem utrzymania małżonków jest wynagrodzenie małżonka w wysokości 2.800 euro oraz prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza, z której osiąga dochód w wysokości około 160 euro, przy czym jak wynika z wniosku z dnia 7 stycznia 2016 r. złożonego osobiście przez skarżącą i dołączonego do skargi miesięczne dochody netto małżonków wynoszą łącznie 1.997 euro i przeznaczane są na spłatę kredytu i zabezpieczenia z nim związane (529 euro), opłaty za media i inne wydatki związane z eksploatacją domu (310 euro, z czego kwota 100 euro wydatkowana jest na konserwacje domu), składki na ubezpieczenie na życie, medyczne i domu (205 euro), podatki (90 euro), zakup wyżywienia (700 euro), środków czystości (30 euro) i paliwa (20 euro) oraz na spłatę środków, jakie skarżąca otrzymała od rodziny na sprowadzenie do Polski zwłok swojego syna, który zmarł w Holandii i nie był ubezpieczony oraz na pokrycie kosztów pogrzebu. Pełnomocnik skarżącej podniosła przy tym, że od śmierci syna skarżąca nie jest w stanie normalnie pracować i pozostaje pod opieką psychologa.
Mając na względzie przedstawioną powyżej sytuację materialną i osobistą strony, jak również biorąc pod uwagę wysokość kwoty orzeczonej decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego nie może ulegać wątpliwości, że wyegzekwowanie kwoty należnego podatku groziłoby pozbawieniem skarżącej znacznej części dochodów. Obecne środki, jakie pozostają do dyspozycji skarżącej i jej małżonka, po uiszczeniu bieżących, stałych kosztów utrzymania, wystarczają na spłatę długu skarżącej zaciągniętego na pokrycie wydatków związanych ze śmiercią jej syna.
Dodatkowo nie może ujść uwadze fakt, że skarżąca po śmierci syna znajduje się w złej kondycji psychicznej, pozostając pod stałą opieką psychologiczną. Sytuacja ta nie pozostała bez wpływu na dochody uzyskiwane przez skarżącą z wykonywanej działalności gospodarczej, które uległy obniżeniu.
Należy zauważyć, że Sąd badając przesłanki odnoszące się do wstrzymania wykonania decyzji nie powinien skupiać się jedynie na ocenie tego, jak wykonanie decyzji wpłynie na sytuację wnioskodawcy. Przepis Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. nie łączy bowiem stanu wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wyłącznie z osobą skarżącego. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do podmiotów innych, niż skarżący (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2013 r., II GZ 571/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadmienić jednak należy, że brak jest podstaw do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania aktu pod kątem zasadności wniesionej skargi. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 184/05, System Informacji Prawnej Lex nr 302251) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż niezgodność danego aktu z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to dwie różne kwestie. O ile bowiem pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga – jako poprzedzająca merytoryczne rozstrzygnięcie sądu – ma odmienną funkcję. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności danego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu. Podstawą do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie może być przeświadczenie strony o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.