Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 289/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 września 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2013 r. do stycznia 2015 r.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, do którego dołączono wniosek z dnia 4 lutego 2020 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Uzasadniając wniosek reprezentujący stronę pełnomocnik podał, że w dniu 10 października 2019 r. doręczono poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącego decyzję z dnia 23 września 2019 r. Wskazano, że termin na wniesienie skargi wynosił 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia i termin ten już upłynął. Podkreślono, że skarżący nie mógł dochować ww. terminu bez swojej winy, gdyż wniósł o udzielenie mu prawa pomocy ze względu na brak środków na prowadzenie sprawy oraz brak umiejętności w prowadzeniu spraw przed sądem. Zdaniem pełnomocnika, ponieważ Sąd udzielił skarżącemu prawa pomocy, a pełnomocnik w jego imieniu złożył skargę na decyzję z dnia 23 września 2019 r. i dołączył do skargi niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, to termin ten powinien zostać przywrócony skarżącemu.
Natomiast w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie z dnia 27 marca 2020 r. podniesiono, że wraz z wniesieniem skargi na decyzję z dnia 23 września 2019 r. został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przy czym skarga na decyzję i wniosek o przywrócenie terminu zostały wysłane w jednej kopercie. Do zażalenia dołączono kserokopię książki nadawczej z dnia 11 lutego 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Należy podkreślić, że przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględnić dyspozycję art. 88 P.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Spóźniony jest wniosek wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I OZ 1125/14, LEX nr 1646165).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja organu odwoławczego została doręczona reprezentującemu skarżącego w postępowaniu podatkowym pełnomocnikowi w dniu 10 października 2019 r. Od tego momentu rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przewidziany w art. 53 § 1 P.p.s.a., który - co przyznaje strona skarżąca - upłynął bezskutecznie.
W dniu 21 października 2019 r. skarżący złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu złożenia skargi na decyzję z dnia 23 września 2019 r. wskazując w nim m.in., że cierpi na postępującą chorobę Parkinsona.
Wprawdzie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, to niewątpliwie trudno byłoby postawić skarżącemu zarzut winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, czy też niedbalstwa o własne sprawy, skoro w terminie do wniesienia skargi zainicjował przed tutejszym Sądem postępowanie o przyznanie prawa pomocy i oczekiwał na jego zakończenie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Op 624/17, LEX nr 2426592).
Przyczyną, która w niniejszej sprawie spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi, było zainicjowanie przez skarżącego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w tym ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi, a w konsekwencji oczekiwanie na rozpoznanie wniosku, które zostało zakończone wydaniem przez starszego referendarza sądowego postanowienia z dnia 5 grudnia 2019 r.
Pismem z dnia 30 grudnia 2019 r. (nadanym w dniu 3 stycznia 2020 r.) [...] Izba Adwokacka poinformowała tutejszy Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu W. K. został wyznaczony adwokat [...]. Pismo to otrzymał również skarżący, jak i ustanowiony w sprawie pełnomocnik.
W dniu 11 lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym skargę na decyzję z dnia 23 września 2019 r.
Zakładając, że skarga na ww. decyzję została złożona w terminie trzydziestu dni od dnia zawiadomienia adwokata [...] o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego W. K. w niniejszej sprawie, nie można jednak uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu.
Należy zauważyć, że w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie z dnia 27 marca 2020 r. o odrzuceniu skargi pełnomocnik podniósł, że wraz z wniesieniem skargi został też złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przy czym skarga i wniosek zostały wysłane w jednej kopercie.
Wskazywane przez pełnomocnika okoliczności nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach sprawy.
Z akt tych wynika, że w dniu 14 lutego 2020 r. wpłynęła bezpośrednio do tutejszego Sądu skarga W. K. na decyzję z dnia 23 września 2019 r. Skargę tę zarejestrowano w Dzienniku Korespondencji pod numerem I DK/Gd 5/20 i przesłano ją wg właściwości Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...]. O przesłaniu skargi organowi poinformowano pełnomocnika skarżącego.
Gdyby wraz ze skargą został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia zostałby on również przekazany organowi administracji publicznej, albowiem w myśl art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
Należy również zauważyć, że w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - wnioskując o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie - stwierdził, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (s. 12 odpowiedzi na skargę).
Twierdzeń pełnomocnika skarżącego o złożeniu wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie potwierdza również załączona do zażalenia kserokopia książki nadawczej. Z dokumentu tego wynika jedynie, że w dniu 11 lutego 2020 r. zostały nadane dwie przesyłki, jedna do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (numer [...]), druga do tutejszego Sądu (numer [...]). Z załączonej kserokopii nie wynika natomiast, jaka była zawartość każdej z tych przesyłek.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności przyjąć należało, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 23 września 2019 r. został złożony dopiero w dniu 1 czerwca 2020 r., wraz zażaleniem na postanowienie z dnia 27 marca 2020 r.
Mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.