Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 28 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 352/20

Uzasadnienie

A.M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.

Zarządzeniem z dnia 16 października 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Na przedmiotowe zarządzenie strona złożyła zażalenie (k. 18). Jednocześnie wraz z zażaleniem strona, pismem z dnia 10 listopada 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skargi.

Wniosek strony o zwolnienie od wpisu został pozostawiony bez rozpoznania na mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 10 marca 2021 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I SPP/Gd 409/20. Przedmiotowe zarządzenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2021 r.

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2021 r. (k.

1. 78) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na zarządzenie z dnia 16 października 2020 r. Postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 1 marca 2021 r. (k. 37).

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2021 r. (k.

1. 46) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie z 1 marca 2021 r. Na postanowienie strona wniosła zażalenie z dnia 13 maja 2021 r. (k. 54).

W dniu 4 sierpnia 2021 r. (k.

1. 62) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie, którym odrzucił zażalenie z 13 maja 2021 r. Na postanowienie strona wniosła zażalenie z dnia 25 sierpnia 2021 r. (k. 71).

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. (k.

1. 79) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie z 25 sierpnia 2021 r. Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. strona wniosła zażalenie (k. 87).

Postanowieniem z dnia 26 maja 2022 r. wydanym w sprawie III FZ 121/22 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie strony z dnia 6 grudnia 2021 r.

W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2022 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 października 2022 r. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpis zarządzenia został doręczony w dniu 26 sierpnia 2022 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie.

W dniu 2 sierpnia 2022 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przerwany zostaje bieg terminu wynikający z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu. Jednocześnie referendarz sądowy (w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd) zobligowany jest do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia.

W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17).

W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia, wpis taki nie został wpłacony. Należy przy tym dodać, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a zarządzenie starszego referendarza sądowego w tym przedmiocie (wydane w dniu 10 marca 2021 r., w sprawie o sygn. akt I SPP/Gd 409/20) stało się prawomocne z uwagi na utrzymanie go w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2021 r.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że w trakcie trwającego postępowania strona zwracała się nie tylko o przyznanie jej prawa pomocy, ale również kwestionowała legalność zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2020 r., zobowiązującego skarżącego do uiszczenia należnego wpisu. Przedmiotowe zarządzanie stało się prawomocne wobec uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2021 r. (k.

78) o odrzuceniu zażalenia złożonego przez stronę skarżącą na wskazane zarządzenie. Powyższe było konsekwencją rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia strony z 6 grudnia 2021 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2021 r. i oddalenia złożonego przez stronę środka zaskarżenia.

W konsekwencji uprawomocnienia się zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, po stronie skarżącego powstał obowiązek poniesienia należnych kosztów postępowania sądowego. Obowiązku tego nie uchylało przy tym ponowne złożenie przez stronę wniosku o prawo pomocy albowiem, jak zostało to już wskazane, złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. Skoro strona nie uiściła należnego wpisu, skargę należało odrzucić.

Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.