Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 marca 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 21 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżąca A. S. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 1.500 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona.
W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z małżonkiem oraz dwójka małoletnich dzieci, małżonkowie posiadają dom w stanie deweloperskim o powierzchni 105 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 59 m2, zakup każdej z tych nieruchomości sfinansowali kredytami bankowymi, których miesięczna spłata wynosi łącznie 3.700 zł, źródłem utrzymania rodziny są dochody osiągane przez skarżącą z działalności gospodarczej w kwocie od 2.500 zł do 3.500 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy jej małżonka w wysokości od 1.700 zł do 1.800 zł brutto miesięcznie, natomiast średnie miesięczne koszty jej utrzymania wynoszą 7.758 zł (poza spłatą rat kredytowych, do wydatków z tego tytułu skarżąca zaliczyła: podatek od nieruchomości, opłaty za czynsz mieszkania i media, ubezpieczenie każdej z nieruchomości oraz inne).
Mając na uwadze kwotę zadeklarowanych przez skarżącą dochodów małżonków oraz wysokość ponoszonych przez nich miesięcznych wydatków na utrzymanie czteroosobowej rodziny, w tym spłatę zobowiązań kredytowych, a także brak zasobów pieniężnych, referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej za budzące wątpliwości co do jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
W związku z powziętymi wątpliwościami zarządzeniem z dnia 4 maja 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych za lata 2013-2014 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) złożonych przez małżonków, bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za te lata przez każdego z nich; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków firmowych związanych z wykonywaną przez skarżącą działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie przez każdego z małżonków; c/ oświadczenia złożonego przez męża skarżącej w przedmiocie jego majątku, w szczególności posiadanych przez niego nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych); d/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; e/ zaświadczenia od pracodawcy męża skarżącej potwierdzającego aktualną miesięczną wysokość jego wynagrodzenia (w kwocie netto i brutto) oraz średnią jego wysokość za okres ostatnich trzech miesięcy (w kwocie netto i brutto); f/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania rodziny (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, telefon, itp.); g/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą, jej męża pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); h/ dokumentu obrazującego aktualną wysokość zadłużenia małżonków z tytułu kredytów zaciągniętych przez nich na zakup mieszkania i budowę domu wraz z dowodami potwierdzającymi kwotę miesięcznych ich spłat. Poinformowano także skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy.
Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 20 maja 2015 r.
Dnia 26 maja 2015 r. skarżąca wniosła o przedłużenie jej terminu do złożenia wymaganych dokumentów źródłowych, wskazując że nie ma możliwości ich zgromadzenia w wyznaczonym terminie.
Zarządzeniem z dnia 29 maja 2015 r. Przewodniczący Wydziału I uwzględnił żądanie skarżącej, zobowiązując ją do przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie do dnia 12 czerwca 2015 r.
Doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 17 czerwca 2015 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że w przypadku braku możliwości doręczenia przesyłki bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, a także dorosłemu domownikowi, administracji lub dozorcy domu w przypadku nieobecności adresata w domu, przechowuje się pismo przez okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Adresata zawiadamia się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej albo urzędzie gminy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.).
W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym wyżej siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia opisanego wyżej czternastodniowego terminu (art. 73 § 4 p.p.s.a.).
Jak wynika z potwierdzenia odbioru przedmiotowa przesyłka, wobec niemożności jej doręczenia, w dniu 3 czerwca 2015 r. pozostawiona została w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie zostało umieszczone w skrzynce na korespondencję. Treść adnotacji zamieszczonych na kopercie wskazuje, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma pozostawione zostało w dniu 11 czerwca 2015 r., a skarżąca pisma nie podjęła w terminie.
Skarżąca, pomimo przedłużenia jej terminu do nadesłania wymaganych dokumentów, nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W konsekwencji referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sama skarżąca uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.