Uzasadnienie
Urząd Miasta wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej (ORD-IN) w przedmiocie oceny skutków prawnopodatkowych decyzji Wojewody ustalającej warunki lokalizacji inwestycji – budowy obwodnicy południowej. Wnioskodawca wyjaśnił, że część nieruchomości, na których przewidziano lokalizację pasa drogowego stanowiło własność Gminy. W chwili uprawomocnienia się ww. decyzji obowiązywał art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.) wedle którego nieruchomości przeznaczone pod pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna.
Skarżący wyjaśnił, że w opisanej decyzji Wojewoda wskazał przebieg drogi w sposób bardzo ogólnikowy, odwołując się do załączników stanowiących integralną część decyzji. W załącznikach określono działki objęte decyzją, przy czym nie wszystkie miały zostać w całości przeznaczone na opisaną inwestycję, część z nich miała zostać podzielona w przyszłości, w załącznikach zaś brak było informacji, jaka powierzchnia działki zostanie przeznaczona na inwestycję, a jaka może zostać zwrócona właścicielowi. Urząd Miasta podkreślił, że w dacie wydania opisanej decyzji nie sposób określić powierzchni wywłaszczonych nieruchomości gruntowych, ponieważ zostaną one określone dopiero po podziale nieruchomości, sporządzeniu wykazu zmian gruntowych oraz wydaniu decyzji potwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa określonych działek, w której jednocześnie zostanie określona wartość odszkodowania (w oparciu o wycenę rzeczoznawcy).
Strona podkreśliła, że pomimo upływu dwóch lat od uprawomocnienia się opisanej wyżej decyzji Wojewody, nie wydano decyzji o ustaleniu odszkodowania, nadal trwa proces podziału nieruchomości, nie nastąpiło formalne wydanie tych nieruchomości.
W kontekście tak zakreślonego stanu faktycznego wnioskodawca oczekiwał odpowiedzi m. in. na pytanie, czy wartość oszacowania określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę jest wartością netto.
Wnioskodawca przedstawiając własny pogląd w sprawie wskazał, że określona w operacie wartość nieruchomości jest wyłącznie określeniem wartości przedmiotu, a więc wartością nie obejmującą podatku.
Minister Finansów postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w części dotyczącej oceny, czy wartość oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym jest wartością netto. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister Finansów na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Organ podkreślił, że interpretacja ma dotyczyć zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Organ uznał, że przez przepisy prawa podatkowego, w myśl art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej – należy rozumieć przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych ratyfikowanych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Organ wyjaśnił, że analiza dokonywanej przez rzeczoznawcę wyceny nieruchomości w sporządzanym operacie szacunkowym, stanowiącym opinię autorską rzeczoznawcy, nie mieści się w ramach określonych art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego względu, organ uznał, że nie jest uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia kwestii, czy wartość oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym jest wartością netto.
Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pisemne interpretacje stanowią formę wyrażenia stanowiska, w jaki sposób należy interpretować oraz stosować przepisy prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Minister Finansów dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego potwierdza istnienie określonych uprawnień lub obowiązków ze sfery prawa podatkowego. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że analiza dokonywanej przez rzeczoznawcę wyceny nieruchomości zawarta w operacie szacunkowym, nie mieści się w ramach określonych art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił, że operat jest opinią autorską rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości.
Informacje, jakie winny być w nim zawarte reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.). Organ podkreślił, że materia przywołanej ustawy nie obejmuje kwestii podatkowych. Organ stanął na stanowisku, że nie ma kompetencji, by dokonywać analizy opinii i w interpretacji zająć stanowisko, czy wartość oszacowana przez rzeczoznawcę w operacie jest wartością uwzględniającą podatek, czy też nie. Klauzula w tym zakresie powinna być, w opinii organu, zawarta w treści operatu.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację tego przepisu oraz art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady działania organów na podstawie przepisów prawa oraz zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Skarżący stanął na stanowisku, że jego pytanie zawarte we wniosku o interpretację dotyczy sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego, gdyż dotyczy istotnego elementu konstrukcji podatku od towarów i usług. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał, że w jego ocenie postawione we wniosku o interpretację pytanie zostało błędnie sklasyfikowane jako pytanie spoza problematyki prawa podatkowego, co dowodzi naruszenia przytoczonych zasad procesowych.
Dyrektor Izby Skarbowej działając z upoważnienia Ministra Finansów, w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest istnienie kompetencji organu do wypowiedzenia się, czy wartość oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym jest wartością netto.
Zgodnie z jednoznaczną, jasną i nie budzącą wątpliwości treścią art. 14b Ordynacji podatkowej rolą organu podatkowego, i istotą jego postępowania w sprawie urzędowej interpretacji, jest pisemna wykładnia przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie określonej we wniosku. Organ ogranicza się jedynie do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy.
Pytanie zaś zadane przez wnioskodawcę, jak trafnie wywodził organ podatkowy, nie ma za przedmiot przepisów prawnych, lecz opinię rzeczoznawcy majątkowego. By udzielić odpowiedzi na tak postawione pytanie niezbędne byłoby przeprowadzenie analizy treści opinii, a to wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania ograniczonego wyłącznie do interpretacji przepisów w okolicznościach opisanych przez stronę.
W przekonaniu Sądu nawet przyjmując, że organ nie powinien interpretować przedmiotu zapytania zbyt wąsko, ograniczając go jedynie do zawartego we wniosku zdania zakończonego znakiem zapytania, lecz wyinterpretować go w oparciu o treść zapytania zestawioną z poglądem strony, co do wykładni przepisów prawnych, to rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame. Kwestie bowiem, które winny być zawarte w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.). Są to zaś normy prawne należące do innej, niż prawo podatkowe gałęzi prawa, co skutkuje wyłączeniem Ministra Finansów od rozstrzygnięcia żądania strony w trybie interpretacji podatkowej. Interpretacja indywidualna została bowiem skonstruowana jako instrument wyjaśniania prawnych problemów interpretacyjnych, ale wyłącznie z zakresu prawa podatkowego, nie zaś z innych dziedzin prawa.
Powyższe jednoznacznie wynika z treści przepisu statuującego tę instytucję – "Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej). W zakres pojęciowy "prawa podatkowego" wchodzą zaś Ordynacja podatkowa oraz ustawy materialnego prawa podatkowego bezpośrednio regulujące prawa i obowiązki podmiotów prawa w zakresie każdego z podatków.
Mając powyższe na względzie Sąd podzielił pogląd organu administracji, że żądanie strony, co do interpretacji prawa jest zakreślone w taki sposób, że przekracza nie tylko kompetencje organu, ale też ramy instytucji interpretacji prawnych z art. 14b Ordynacji podatkowej. Stąd, w ocenie Sądu, organ administracji wskazując na art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej słusznie uchylił się od wyjaśnienia tej kwestii uznając, że nie jest władny wyjaśnić wątpliwości strony z uwagi na brak kompetencji zarówno w płaszczyźnie podmiotowej jak i przedmiotowej.
Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania poprzez uznanie, że Minister Finansów nie jest rzeczowo właściwy do udzielenia w ramach zaskarżonej interpretacji odpowiedzi na pytanie.
Sąd nie podziela zrzutu skarżącej jakoby Minister Finansów źle zrozumiał postawione pytanie. Z treści wniosku jednoznacznie bowiem wynika, że intencją strony skarżącej była ocena, czy wartość nieruchomości, będących przedmiotem wywłaszczenia, oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym jest wartością netto, i tak pytanie zostało zrozumiane przez Ministra Finansów. Zdaniem Sądu brak było podstaw, aby w okolicznościach tej sprawy, Minister Finansów występował do strony skarżącej celem sprecyzowania zadanego pytania.
W konsekwencji powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.