Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 162 i art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm. – dalej: O.p), po rozpatrzeniu wniosku M.A. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2014 r. określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2008, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
W dniu 5 września 2014 r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, w której określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi w dniu 25 września 2014 r.
Pismem z dnia 9 października 2014r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 10 października 2014r. M.A. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2014 r.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi w dniu 21 listopada 2014 r.
Pismem z dnia 27 listopada 2014r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 28 listopada 2014r. M.A. wniósł "o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego lub uznanie jej za złożoną w terminie".
W złożonym wniosku skarżący wskazał, że "Dyrektor Izby Skarbowej mylnie ocenił, iż podatnik uchybił terminowi, albowiem termin na złożenie zażalenia płynie nie od daty odbioru, ale od daty dnia następnego po dniu odbioru." Na wypadek innej oceny podatnik wniósł o przywrócenie terminu z uwagi na mylną interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią wniosku odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesieniu odwołania.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ, powołując się na treść art. 162 § 1 i § 2 O.p wskazał, że dla przywrócenia uchybionego terminu konieczne jest spełnienie jednocześnie czterech warunków, a mianowicie:
- - uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu
- - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu
- - dochowanie 7 dniowego terminu do wystąpienia z takim wnioskiem licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia
- - dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której był określony termin, tj. wniesienie odwołania lub zażalenia.
Zatem niezrealizowanie chociażby jednego z tych warunków skutkuje odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej o uchybieniu terminowi podatnik dowiedział się z pisma Naczelnika US z dnia 28 października 2014r., przy którym odwołanie wraz aktami sprawy zostało przedłożone organowi odwoławczemu. W piśmie tym organ I instancji wskazał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Pismo to zostało doręczone podatnikowi w dniu 8 listopada 2014r., a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 15 listopada 2014r.
W związku z uchybieniem terminowi do wniesienia podania o przywrócenie terminu (podanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 28 listopada 2014 r.), wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie mógł zostać uwzględniony.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatnik nie uprawdopodobnił także braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania. Nie może być bowiem potraktowane jako uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu przedmiotowego terminu stwierdzenie podatnika, że Dyrektor Izby Skarbowej mylnie ocenił, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Organ odwoławczy podkreślił, że podatnik ograniczył się jedynie do wniesienia prośby, co jest niewystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o:
- - uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2014r.,
- - uznanie za złożone w terminie lub w przypadku odmowy uznania za złożone w terminie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2014r.,
- - nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej przekazania do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2014r.
W uzasadnieniu złożonej skargi, skarżący podniósł, że nie uchybił 7-dniowemu terminowi do wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, albowiem rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania skarżący otrzymał w dniu 21 listopada 2014r., zaś wniosek został złożony w dniu 28 listopada 2014r.
Odnosząc się do treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego, odebranego w dniu 8 listopada 2014r., skarżący wskazał, że nie było to pismo kierowane do niego. W jego treści brak jest jakichkolwiek pouczeń o możliwościach odwoławczych. Ponadto skarżący był przekonany, że Izba Skarbowa uzna, że wniósł on odwołanie od decyzji w terminie.
Podatnik podniósł nadto, że dochował terminowi do wniesienia odwołania, działał bowiem zgodnie z treścią art. 12 § 1 O.p. Wskazał przy tym sposób obliczenia 14- dniowego terminu, który w jego ocenie upływał w dniu 10 października 2014r.
Na wypadek innej oceny podatnik wniósł o przywrócenie terminu z uwagi na mylną interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2014r. była przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 24 marca 2015r. sygn. akt I SA/Gd 77/15 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 listopada 2014r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W rozpoznawanej sprawie poddane kontroli Sądu zostało natomiast postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu stwierdzając, że podatnik uchybił 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a także, że podatnik nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby podatnik składając wniosek o przywrócenie terminu wskazał okoliczności, które mogłyby uzasadnić pozytywne rozpatrzenie jego prośby. Mylna interpretacja przepisów dotyczących liczenia terminów nie uzasadnia sama w sobie przywrócenia terminu. Słusznie zatem Dyrektor Izby skonstatował, że skarżący w zasadzie ograniczył się jedynie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, co nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku.
Rację trzeba natomiast przyznać skarżącemu, że Dyrektor Izby Skarbowej błędnie przyjął, iż 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć od dnia 8 listopada 2014r. kiedy to skarżący otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, przy którym przekazano jego odwołanie Dyrektorowi Izby Skarbowej. Wprawdzie przedstawiając swoje stanowisko organ pierwszej instancji zauważył, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, jednak pismo to nie ma charakteru rozstrzygającego i po jego otrzymaniu skarżący mógł nadal pozostawać w przekonaniu, że odwołanie zostało wniesione w terminie. O uchybieniu terminowi skarżący zatem dowiedział się dopiero w dniu doręczenia rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzającego uchybienie terminowi, co miało miejsce w dniu 21 listopada 2014r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej został zatem wniesiony w terminie.
Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej, albowiem samo niespełnienie warunku uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminowi uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną i na mocy art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.