Uzasadnienie
Skarżąca A. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Dokonując analizy nadesłanego formularza starszy referendarz sądowy stwierdził, że przedmiotowy wniosek został wypełniony w sposób nieprawidłowy, uniemożliwiający nadanie dalszego biegu sprawie.
W związku z tym, zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2018 r., zobowiązano Skarżącą do usunięcia braków wniosku poprzez podanie wymaganych danych bądź ich przekreślenie w rubrykach od 5 do 11, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Odpis tego zobowiązania doręczono Pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 16 lipca 2018 r. Ostatniego dnia zakreślonego terminu do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych wniosku Skarżąca wniosła o jego przedłużenie.
Zaskarżonym zarządzeniem starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpoznania.
Zdaniem referendarza, termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym, wynikającym bezpośrednio z przepisu zawartego w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", który – w przeciwieństwie do terminów sądowych – nie może być przedłużony. Tym samym termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął bezskutecznie z dniem 23 lipca 2018 r.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. zarządzenia. Wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie art. 257 i 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazując, że wydane zarządzenie jest bezpodstawne, a wezwanie do usunięcia braków formalnych było nieprawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Wzór obowiązującego formularza został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257).
Dla możliwości rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagane jest, aby wniosek spełniał określone wymogi formalne, albowiem tylko wniosek kompletny umożliwia dokonanie merytorycznej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Złożony do akt sprawy formularz bezsprzecznie zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, albowiem Skarżąca nie wypełnił żadnego z wymaganych do poznania sytuacji majątkowej Strony pól formularza w części zawierającej oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
W związku z tym przed przystąpieniem do oceny wniosku starszy referendarz sądowy zasadnie wezwał Stronę do uzupełniania stwierdzonego braku poprzez prawidłowe wypełnienie, zgodnie z treścią pouczenia, wymienionych w treści zarządzenia rubryk formularza, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Braki wniosku zostały przy tym wskazane w sposób czytelny i nie pozostawiający wątpliwości co do tego, które rubryki formularza PPF wymagały wypełnienia.
Wbrew zatem zarzutowi zawartemu w sprzeciwie, Skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych zawartych w formularzu PPF i pouczona o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pomimo tego, Skarżąca zaniechała uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Przedmiotowe zarządzenie doręczono Pełnomocnikowi Strony w dniu 16 lipca 2018 r. (potwierdzenie odbioru k. 36). W zakreślonym siedmiodniowym terminie, który upłynął 23 lipca 2018 r., Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego wniosku.
Jedocześnie Sąd wskazuje, że bez wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia pozostawała okoliczność złożenia wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych formularza PPF. Termin na usunięcie braków formalnych wniosku ma charakter ustawowy, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie, gdyż możliwość taka, przewidziana w art. 84 p.p.s.a. odnosi się tylko do terminów sądowych. Sąd pragnie podkreślić, że wspomniany termin zaliczany jest do terminów prekluzyjnych w tym znaczeniu, że jego upływ referendarz sądowy lub sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny pozostawia wniesiony wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że w sprawie nie było stosowane unormowanie art. 255 u.p.p.s.a. Przepis ten dotyczy wzywania strony o dodatkowe informacje, jeżeli oświadczenia wymagane w formularzu zostały złożone lecz nie są one wystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona w ogóle nie złożyła bowiem wymaganych we wniosku oświadczeń, pozostawiając puste rubryki formularza.
Jak stanowi art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy winna mieć świadomość obowiązku jego prawidłowego wypełnienia i musi wcześniej zgromadzić niezbędne go tego informacje.
Mając zatem na uwadze ustalony stan faktyczny oraz treść przywołanego art. 257 p.p.s.a., stwierdzić należy, że Referendarz sądowy prawidłowo orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, bowiem Strona w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych wniosku.
Nadmienić należy, że orzeczenie wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.