Uzasadnienie
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 5 czerwca 2017 r., skarżąca W. P. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz przedłożonego odpisu przekazu pocztowego świadczenia z ZUS wynika, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1.224,62 zł netto, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłym synem, otrzymującym rentę w wysokości 651,50 zł, którą przeznacza tytułem alimentów na rzecz swoich dzieci. Wnioskodawczyni jest właścicielką dwóch mieszkań o powierzchni 113 m2 oraz 33 m2, posiada działkę w użytkowaniu wieczystym o powierzchni 496 m2, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Do swoich stałych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła: czynsz w wysokości 800 zł, opłaty za energię elektryczną w kwocie około 100 zł i za usługi telekomunikacyjne w kwocie 10 zł, składki na ubezpieczenie majątku w wysokości 15 zł, koszt leczenia, rehabilitacji i zakupu leków w wysokości 100 zł oraz żywności w wysokości 200-250 zł.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2017 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni wymienionych dokumentów źródłowych, tj. odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez nią i jej syna, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią i jej syna rachunków bankowych, dokumentu potwierdzającego wysokość renty jej syna, oświadczenia, czy osiąga dochody z tytułu najmu mieszkań, których jest właścicielką, a jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących ich wysokość, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz dowodu potwierdzającego wysokość alimentów płaconych przez jej syna.
Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawczyni w dniu 4 lipca 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 25).
W odpowiedzi skarżąca zwróciła się w dniu 11 lipca 2017 r. o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów źródłowych o 14 dni, wskazując, iż z uwagi na wiek i choroby przedłożenie w tak krótkim czasie tak wielu dokumentów jest dla niej dużą uciążliwością.
Powyższy wniosek został uwzględniony zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2017 r., jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawczyni nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedłożyła żadnego z ww. dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jej sytuacji majątkowej, w szczególności jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W konsekwencji nie można przyjąć, iż spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.