Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 21 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 470/24

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku - po rozpatrzeniu zażalenia W. N. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni nr 2209-SEE.7113.7.1.2024.3 z 9 lutego 2024 roku, którym odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych - postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowienie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazano, że z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach 2209.723.488248.2020, 2209.723.488255.2020 (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) oraz na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od 2209-SW.522.7745.2016 do 2209-SW.522.7762.2016, od 2209-SW.522.7764.2016 do 2209-SW.522.7772.2016, 2209-SW.522.7774.2016, 2209-SW.522.7775.2016, 2209-SEW.723.4049.2019, 2209-SEW.723.4428.2019, 2209-723.693444.2022, 2209-723.979126.2022, 2209-723.1069953.2022, 2209-723.149067.2023, 2209-723.685477. 2023 (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone, ani umorzone przed złożeniem wniosku tj. 9 stycznia 2024 roku.

Wskazano, że skarżący podnosił również kwestie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, lecz z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni otrzymał jedynie adnotację wydaną na podstawie art. 62b ustawy o postępowaniu - egzekucyjnym do tytułów wykonawczych w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o., przekazaną 28 lipca 2023 roku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na podstawie tytułów wykonawczych o nr TW1100316000070, TW1100316000071, TW1100316000320, TW1100318002790,TW1100318002791, TW4100316000226, TW4100316000230, TW4100316001776, TW4100316006806, TW4100317019940, TW4100317023223, TW4100318008562, TW4100318022922, TW4100319002957, TW4100319016195, TW1100319004421, TW4100316000227, TW4100316000231, TW4100316001777, TW4100317019937, TW4100317019941, TW4100317023224, TW4100318015054, TW4100318022923, TW4100319002958, TW410031901696, TW1100319004422, TW4100316000228, TW4100316001774, TW4100316001778, TW4100317019938, TW4100317019942, TW4100318008560, TW4100318015055, TW4100318022924, TW410031901693, TW410031901697, TW1100321001894, TW4100316000229, TW4100316001775, TW4100316006805, TW4100317019939, TW4100317023222, TW4100318008561, TW4100318015056, TW4100319002956, TW4100319016194, TW4100319025109, TW4100319025110, TW4100320004702, TW4100320004703, TW4100321018333 i kwestia prawidłowości wystawienia ww. tytułów wykonawczych nie może być przedmiotem mojej oceny w toku niniejszego postępowania zażaleniowego.

W zakresie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni prawidło pouczył stronę, że pełni on wyłącznie rolę organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę, zatem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w jego przedmiocie jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na ich podstawie.

Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 9 lutego 2024 roku wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Postanowienie to zawiera wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.

Wobec powyższego postanowiłem zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby:

1. • naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do normy ustawowej ustalonej w przepisie art. 152 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na łamanie przepisów prawa, oraz prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie zawiadomienia z dnia 14 czerwca 2022 r. o numerze 2209-SEE.711.7.113.2022.2, w stosunku do wynagrodzenia za pracę skarżącego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej NUS);
2. • naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 153 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na łamanie przepisów prawa oraz prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie zawiadomienia z dnia 14 czerwca 2022 r. o numerze 2209-SEE.711.7.113.2022.2, w stosunku do wynagrodzenia za pracę skarżącego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej NUS);
3. • naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 97 §1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia właściwego działania, wskazanego w przytoczonym przepisie prawa na bezprawne działania NUS, w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20;
4. • naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy, oraz art. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonych postępowań egzekucyjnych, w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej prowadzonej przez NUS oraz ZUS o/Gdańsk i naruszenie tym samym praw skarżącego jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;
5. • brak odniesienia się w wydanym postanowieniu do wskazanej w zażaleniu skarżącego z dnia 29 lutego 2024 r. kwestii naruszenia przepisu art. 62 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 63 § 1 u.p.e.a., w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej (NUS i ZUS) do mojego wynagrodzenia za pracę;
6. • naruszenie art. 7,7a i 8 kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy, poprzez stworzenie nieistniejącego w obowiązującym systemie prawnym i jego przepisach tworu prawnego pod nazwą cyt. "pełni on wyłącznie rolę organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę", w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej (NUS i ZUS) do wynagrodzenia za pracę skarżącego;
7. • naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie jego treści oraz wyrażonego przez skarżącego w zażaleniu z dnia 1/8 29 lutego 2024 r. żądania, w związku z przejęciem przez NUS pełnych obowiązków organu egzekucyjnego w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej prowadzonych przez NUS i ZUS o/Gdańsk, wbrew treści art. 62 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 63 § 1 u.p.e.a., oraz wyrokom NSA o sygnaturze akt I GSK 969/18 i WSA w Gliwicach o sygnaturze akt I SA/GI 665/16;
8. • nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (I SA/Gd 676/21 oraz wyroków sądów administracyjnych dotyczących normy ustawowej wskazanej w art. art. 152 §1 p.p.s.a.) a także przepisu art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zw. dalej p.p.s.a.), i niespełnienie ciążącego na organie obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących odpowiedzi w stosunku do postawionych pytań i norm prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy (art. 9 k.p.a.);
9. • celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo skarżącego do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej przez ustawodawcę.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1. • rozpatrzenie skargi na rozprawie i uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej NUS), w całości;
2. • stwierdzenie, że doszło do obrazy przepisów: kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 7a, 8, 9 k.p.a), ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1a pkt 7, art. 18, art. 29 § 1, art. 62 § 1 w zw. z art. 63 § 1 u.p.e.a.) oraz ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jako organu odwoławczego przy wydawaniu postanowienia, skutków prawnych wynikających z treści nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, wydanego i ogłoszonego;
3. • umorzenie na podstawie art. 9 § 1 ust. 1 u.p.e.a. w zw. z normą ustawową wskazaną w art. 152 § 1 p.p.s.a. i wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20 (nieprawomocnym w momencie wystąpienia zdarzenia), prowadzonego na podstawie doręczonego skanu wydanego tytułu wykonawczego, niezawierającego żadnego weryfikowalnego podpisu elektronicznego, co stanowi zaprzeczenie zasad doręczania korespondencji drogą elektroniczną;
4. • ukaranie obu organów administracji, to jest Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni karą grzywny, za niewłaściwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa prowadzenie egzekucji administracyjnej z mojego wynagrodzenia za pracę na podstawie zajęcia egzekucyjnego z dnia 14 czerwca 2022 r., jeżeli przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie takiej grzywny przewidują.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku - oceniając ponownie zebrany materiał -wniósł o oddalenie skargi.

W kolejnych pismach procesowych skierowanych do Sądu skarżący podniósł zastrzeżenia procesowe (k.67 i nast.), jak też rozszerzył zarzuty skargi o naruszenia procesowe wynikające tak z k.p.a., jak i u.p.e.a. oraz z Konstytucji RP(k.98), a także domagał się odroczenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącym, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane.

Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak i brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia - przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych był fakt, że w toku prowadzonych postępowań nie zachodziły przesłanki określone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do wydania zawiadomienia lub postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.

W związku z tym przypomnieć należy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) w myśl, których organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:

1. 1) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
2. 2) w których postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

oraz przepisy art. 64c § 9 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku) zgodnie z którym, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:

1. 1) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
2. 2) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
3. 3) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Zdaniem Sądu mając na uwadze stan sprawy, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach na podstawie tytułów wykonawczych o numerach 2209.723.488248.2020, 2209.723.488255.2020 (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) oraz na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od 2209-SW.522.7745.2016 do 2209-SW.522.7762.2016, od 2209-SW.522.7764.2016 do 2209-SW.522.7772.2016, 2209-SW.522.7774.2016, 2209-SW.522.7775.2016, 2209-SEW.723.4049.2019, 2209-SEW.723.4428.2019, 2209-723.693444.2022, 2209-723.979126.2022, 2209-723.1069953.2022, 2209-723.149067.2023, 2209-723.685477.2023, (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku), gdyż – jak wynika z akt sprawy - postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone, ani umorzone przed złożeniem przez skarżącego wniosku tj. 9 stycznia 2024 roku.

Oznacza to, że nie zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku strony.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni otrzymał jedynie adnotację wydaną na podstawie art. 62b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym do tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnych do wynagrodzenia za pracę skarżącego w B. sp. z o.o., przekazaną 28 lipca 2023 roku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na podstawie tytułów wykonawczych o nr: TW1100316000070, TW1100316000071, TW1100316000320, TW1100318002790, TW1100318002791, TW1100319004421, TW1100319004422, TW1100321001894, TW4100316000229, TW4100316001775, TW4100316006805, TW4100317019939, TW4100317023222, TW4100318008561, TW4100318015056, TW4100319002956, TW4100319016194, TW4100319025109, TW4100316000226, TW4100316000230, TW4100316001776, TW4100316006806, TW4100317019940, TW4100317023223, TW4100318008562, TW4100318022922, TW4100319002957, TW4100319016195, TW4100319025110, TW4100316000227, TW4100316000231, TW4100316001777, TW4100317019937, TW4100317019941, TW4100317023224, TW4100318015054, TW4100318022923, TW4100319002958, TW410031901696, TW4100320004702, TW4100316000228, TW4100316001774, TW4100316001778, TW4100317019938, TW4100317019942, TW4100318008560, TW4100318015055, TW410031802292 - wskazać należy, że kwestia prawidłowości wystawienia ww. tytułów wykonawczych nie mogła być przedmiotem oceny w toku niniejszego postępowania dotyczącego złożonego przez skarżącego wniosku.

Także z akt sprawy wynika, iż w zakresie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni dostrzegając zastrzeżenia strony w tym zakresie, prawidłowo pouczył skarżącego, że pełni on wyłącznie rolę organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę, zatem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w jego przedmiocie jest Dyrektor Oddziału ZUS w Gdańsku jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na ich podstawie.

Zatem słusznie zwrócono uwagę, że organem właściwym do badania prawidłowości tytułów wykonawczych był wyłącznie organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na podstawie tych tytułów tj. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku.

W tej sytuacji należy zgodzić się z organem, że nie było prawnych podstaw, aby rozstrzygnięcie w sprawie odmowy wydania postanowienia w prawie wysokości kosztów egzekucyjnych traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania.

Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 roku o sygn. akt I SA/Gd 909/20, na który się skarżący powołuje - Sąd wskazuje, że 6 marca 2024 roku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt III FSK 4596/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie doszło do naruszenia zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz naruszenia art. 7, 7a, 8, 9 k.p.a.. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie naruszono także przepisów powołanych przez skarżącego w pismach skierowanych do Sądu, a wynikających ze wskazanych przepisów procedury administracyjnej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy też Konstytucji RP. Przypomnieć należy, że kognicja kontrolna Sądu w niniejszej sprawie była zakreślona granicami zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji nie było także uzasadnionych powodów do odroczenia sprawy, gdyż zgromadzony materiał umożliwiał dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia. Sąd dokonał tego w trybie, który był zgodny z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

W tej sytuacji skarga jako niezasadna na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.