Uzasadnienie
B. O. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, który otrzymuje emeryturę w wysokości [...],- zł brutto; małżonkowie zamieszkują w domu o powierzchni 56 m2, posadowionym na działce o obszarze 240 m2, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że wydają wraz z mężem znaczną część emerytury na leczenie (zakup leków i opiekę medyczną).
Postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. referendarz sądowy odmówił B. O. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ uchyliła się od przedłożenia dokumentów pozwalających ocenić jej możliwości płatnicze i sytuację materialną.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawczyni wnosiła o ponowną ocenę jej wniosku w świetle złożonych wraz ze sprzeciwem dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
Wraz ze sprzeciwem skarżąca złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego w 2008 r. przychodu (poniesionej straty), z którego wynikało, że skarżąca uzyskuje przychody z tytułu emerytury (renty) w wysokości [...] zł oraz prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, z tytułu której wykazała stratę w wysokości [...],- zł. Małżonek skarżącej uzyskuje świadczenie emerytalne – [...] zł za 2008 r.
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych Sąd ustalił, że około [...],- zł miesięcznie przeznaczane jest z budżetu na zakup leków, około [...],- zł miesięcznie na gaz, [...],- zł miesięcznie na wywóz nieczystości, około [...],- zł miesięcznie za użytkowanie wieczyste i podatek od nieruchomości, co daje łącznie kwotę około [...],- zł miesięcznie. Pomimo, że skarżąca dołączyła dowody wpłaty należności za energię elektryczną, na ich podstawie nie można było ustalić, za jaki okres i z jakiego tytułu dokonano płatności. Podobnie Sąd ocenił przedłożony przez skarżącą dowód wpłaty do A, skarżąca nie podała z jakiego tytułu jest to płatność, jakiego okresu dotyczy, kogo obciąża kredyt i z jakim przeznaczeniem i na jak długi okres został on zaciągnięty.
Na podstawie przedłożonych deklaracji o wysokości osiągniętego za 2008 r. dochodu Sąd ustalił, że przychody małżonków kształtowały się średnio na poziomie [...],- zł miesięcznie. Mając na uwadze wykazane przez stronę w postępowaniu koszty bieżącego utrzymania Sąd doszedł do przekonania, że nawet po ich poniesieniu pozostaje do dyspozycji wnioskodawczyni kwota pozwalająca uiścić koszty sądowe.
Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.