Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 marca 2009 r., nr [...], którą określono skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r.
Zaskarżoną decyzję, zawierającą prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącej w sposób zastępczy w trybie art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dniu 25 stycznia 2010 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 32 akt administracyjnych).
Pełnomocnik skarżącej adwokat M. M. w dniu 5 maja 2010 r. zapoznał się z aktami sprawy nr 1935/09 (dowód: oświadczenie – k. 32 akt administracyjnych).
W dniu 6 maja 2010 r. (dowód: data stempla pocztowego) skarżąca spółka – za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego – złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którym wskazała, że w okresie doręczenia przesyłki pełnomocnik spółki kilkakrotnie chorował oraz nie otrzymał pozostawionych awiz. Jednocześnie wniosła skargę na decyzję organu drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 P.p.s.a.
Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W pierwszej kolejności w sprawie należy wskazać, że w dniu 5 maja 2010 r. pełnomocnik reprezentujący spółkę w postępowaniu podatkowym zapoznał się – w siedzibie organu – z aktami odwoławczymi sprawy. Spółka tego samego dnia sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który nadała w placówce pocztowej w dniu 6 maja 2010 r. Wraz z wnioskiem złożyła skargę na decyzję z dnia 28 grudnia 2009 r.
Tym samym uznać należało, że strona dopiero w tym dniu dowiedziała się, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi. W konsekwencji wniosek z dnia 6 maja 2010 r. został złożony w terminie. Dochowała zatem przesłanek wymienionych w punktach od 1 do 3 i 5.
Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu.
Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023).
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329).
W niniejszej sprawie istotnym jest, że skarżąca spółka w postępowaniu przed organem odwoławczym ustanowiła pełnomocnika procesowego. Nadto, to pełnomocnik spółki został zapoznany w dniu 5 maja 2010 r. z aktami sprawy w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przyjąć również należy, że o wyniku zakończonego postępowania odwoławczego poinformował skarżącą, co skutkowało natychmiastowym sporządzeniem i złożeniem przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W tych okolicznościach złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoznać należało przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika. W przypadku bowiem, działania strony przez pełnomocnika, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę, który ponosi konsekwencje braku należytej staranności osoby, przez którą działa (por. postanowienia NSA z dnia 10 maja 2004 r., FZ 7/04 oraz z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 110/04).
Zdaniem Sądu w złożonym piśmie skarżąca nie przywołała okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. W tej sprawie, za taką okoliczność nie sposób przyjąć choroby pełnomocnika, wskazać bowiem należy, że taka organizacja kancelarii, która w czasie choroby uniemożliwia pełnomocnikowi prowadzenie bieżących spraw nie jest okolicznością obiektywnie usprawiedliwiającą uchybienie terminowi ustawowemu. Nade wszystko w niniejszej sprawie podkreślić należy, że okoliczność ta została sformułowana w sposób ogólnikowy (bez podania przyczyn choroby i czasu jej trwania) i nie została w żaden sposób potwierdzona; wprawdzie w treści wniosku jako dowód przywołano zaświadczenie lekarskie i oświadczenie pełnomocnika, jednak nie zostały one dołączone do wniosku. Również wskazywaną we wniosku okoliczność, w świetle której pełnomocnik strony nie otrzymał zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej uznać należy za gołosłowną.
Z tych względów Sąd uznał, że skarżąca nie dołożyła wymaganej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.