Uzasadnienie
Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 19 czerwca 2018 r., skarżący W. K. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, że uzyskuje on emeryturę w kwocie 3.094,99 zł netto oraz dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.459,48 zł netto, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 950,15 zł netto. Wnioskodawca nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, posiada wierzytelność w kwocie 39.600 względem pracodawcy z tytułu wynagrodzenia, jego małżonka jest właścicielem domu, którego wartości ani powierzchni wnioskodawca nie podał. Do zobowiązań i stałych wydatków ponoszonych przez małżonków z dochodów w łącznej wysokości 5.504,62 zł wnioskodawca zaliczył: opłaty za media w kwocie 1.779 zł miesięcznie, składki na ubezpieczenie majątku w kwocie 99 zł miesięcznie, wydatki na leczenie w kwocie 2.140 zł miesięcznie, podatki od nieruchomości w kwocie 187 zł miesięcznie oraz grzywny ponoszone za spółkę w wysokości 400 zł miesięcznie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2018 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: 1) odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2017 lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy, a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, 2) zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją o wysokości dokonywanych potrąceń, 3) dokumentów potwierdzających aktualną wysokość emerytur otrzymywanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę, tj. odpisów decyzji o przyznaniu lub waloryzacji tych świadczeń, a w sytuacji otrzymywania ich przekazami pocztowymi także dokumentów na tę okoliczność, tj. ostatnich odcinków emerytur, 4) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, 5) oświadczenia, czy względem wnioskodawcy lub jego małżonki jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jeżeli – tak przedłożenia dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z ich majątków, w szczególności obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności oraz rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych, 6) dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań finansowych wnioskodawcy i jego małżonki (wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), 7) dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.), 8) dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie (odpłatne świadczenia medyczne i zakup leków). Wnioskodawca został też poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy.
Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 3 lipca 2018 r. (dowód: potwierdzenie odbioru), jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie przedłożył żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej, w szczególności jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.