Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) - dalej K.p.a., art. 34 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.) - dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażaleń M. i J. J. (dalej jako zobowiązani lub skarżący), wniesionych odrębnymi pismami o tożsamej treści, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 12.01.2020 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr 3160-1-9/2019 z dnia 04.07.2019 r. wystawionego przez Wójta Gminy (dalej jako Wójt lub wierzyciel), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie Dyrektora IAS, Naczelnik US podjął trafne rozstrzygnięcie, uznając postanowieniem z dnia 12.01.2020 r. za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego wskazanym tytułem wykonawczym.
Organ odwoławczy stwierdza, że w postanowieniu z dnia 10.12.2019 wierzyciel wskazał, że podstawą tytułu wykonawczego wystawionego na oboje małżonków jest decyzja podatkowa z 12.02.2019 r., na mocy której ustalono zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości zgodnie z księgą wieczystą nr [...] i ewidencją gruntów, z której wynika współwłasność nieruchomości, a zatem zobowiązanymi są oboje Skarżący. Decyzja nr [...] doręczona została podatnikowi w dniu 18.02.2019 r. Tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2019 do 30.06.2019 r. został wystawiony na podstawie ww. decyzji. Wystawione zostały również upomnienia: nr [...] z dnia 29.04.2019 r. (odebrane w dniu 02.05.2019r.) oraz nr [...] z dnia 22.06.2019 r. (odebrane w dniu 25.06.2019r.). Wierzyciel wskazał, że zgodnie z art. 3 ust 1 i ust 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019, poz. 1170), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach z zastrzeżeniem ust. 4a-6.
Wierzyciel wskazał na odpowiedzialność solidarną współwłaścicieli. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że egzekucja podatku od nieruchomości może być kierowana do któregokolwiek ze współwłaścicieli nieruchomości.
Wierzyciel uznał złożony przez zobowiązanych zarzut za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny, rozpatrując zarzut oparty o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a był związany ww. stanowiskiem wierzyciela, prawidłowo więc uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy podkreślił, że uprawnienia wierzyciela w zakresie wypowiedzi co do zasadności omawianych zarzutów nie mogą być przeniesione na organ egzekucyjny. Kwestia nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie może być merytorycznie weryfikowana ani przez organ egzekucyjny, ani przez organ odwoławczy. Organy te nie mogą badać ani zasadności stanowiska wierzyciela, ani rozpatrywać kwestii dotyczących nałożenia obowiązku stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (art. 29 § 1 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wnosząc zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, zobowiązani powinni przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Załączona do pisma z dnia 20.11.2019 r. decyzja nr [...] oraz potwierdzenie zapłaty podatku leśnego w kwocie 15,00 zł z dnia 02.05.2019 r. nie dotyczy sprawy, albowiem podstawą dochodzonego przez organ egzekucyjny zobowiązania na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] była inna decyzja, tj. decyzja nr [...] z dnia 12.02.2019 r. W opinii organu odwoławczego odwołujący się nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających zarzuty, zarówno na etapie postępowania prowadzonego przed organem egzekucyjnym, jak i organem odwoławczym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, skarżonemu postanowieniu zarzucono: rażące naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa, z uwagi na nieuwzględnienie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 ust. 4 u.p.e.a.). Skarżący uzasadnia powyższe faktem, że egzekucja z tytułu wykonawczego nie może zostać skierowana względem Skarżącego, albowiem z uwagi na art. 92 z zw. z art. 21 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej z zw. z art. 3 ust 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie powstał względem niego obowiązek podatkowy.
W konsekwencji powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego tj. postawienia Naczelnika US z dnia 12.01.2020 r. oraz umorzenie postępowania; o zwrot od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; a także o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego orzeczenia oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS, oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi. Jedynie dodatkowo Dyrektor IAS zauważa, że pełnomocnik Skarżącego, na etapie skierowania skargi do WSA w Gdańsku, zmienił podstawę zarzutów (na zarzut oparty art. 33 § 1 ust. 4 u.p.e.a.). Natomiast zobowiązany, pismem z dnia 20.11.2019 r. (na etapie wnoszenia zarzutów), wniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 ust. 1 u.p.e.a.). Organ odwoławczy wskazał, że niedopuszczalne jest wnoszenie w dowolnym czasie (po upływie 7 dni do wniesienia zarzutów) nowych zarzutów. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów, ani uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu, ani zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela, postępowania zażaleniowego i sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik US, wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego na odpowiedzialnych solidarnie Skarżących małżonków przez Wójta, tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 04.07.2019 r. Obejmuje on należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od dnia 01.01.2019-30.06.2019 r. w kwocie należności głównej w wysokości 628,00 zł. Podstawą jego wystawienia była decyzja podatkowa nr [...] z dnia 24.01.2019 r.
Na podstawie w/w tytułu wykonawczego organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu Skarżącemu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 14.11.2019 r. Przedmiotowe zawiadomienie przesłano do ZUS w dniu 15.11.2019 r. (za pośrednictwem e-PUAP). Wydruk w/w zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego wysłano na adres miejsca zamieszkania zobowiązanych i doręczono w dniu 18.11.2019 r. - w trybie art. 43 K.p.a - doręczenie pełnoletniemu domownikowi.
Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 20.11.2019 r. Skarżący złożył (w terminie ustawowo przewidzianym) pismo zatytułowane "skarga" (zakwalifikowane jako zarzut nieistnienia obowiązku oparty o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - w związku z brakiem doręczenia decyzji podatkowej poprzedzającej wszczęcie egzekucji administracyjnej).
W dniu 10.12.2019 r. Wójt - do którego organ egzekucyjny zwrócił się pismem z dnia 03.12.2019 r. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów - wydał postanowienie, w którym uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Następnie pismem z dnia 08.01.2020 r. wierzyciel poinformował o ostateczności w/w postanowienia.
W związku z powyższym w dniu 12.01.2020 r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym uznał wniesiony zarzut dotyczący wskazanego tytułu wykonawczego za nieuzasadniony. Powyższe stanowisko zasadnie zaakceptował w pełni organ odwoławczy w rozpoznaniu zażalenia.
W świetle obowiązujących przepisów u.p.e.a. podstawowym środkiem zaskarżenia są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszone w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. Środek ten służy stronie zobowiązanej w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
Artykuł 34 § 1 u.p.e.a. wskazuje z kolei, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne albo stosuje mniej uciążliwy środek egzekucyjny. Jak stanowi art. 34 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.
Dodatkowo zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
Ponadto § 2 w/w artykułu stanowi, że w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może dokonać na podstawie tytułu wykonawczego zabezpieczenia na wniosek wierzyciela lub z urzędu.
Z akt sprawy wynika, że w terminie do wniesienia zarzutów Skarżący podniósł zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym z dnia 4.07.2019 r.
Do pisma z dnia 20.11.2019 r. jako dowód Skarżący załączył decyzję nr [...] oraz potwierdzenie zapłaty podatku leśnego w kwocie 15,00 zł z dnia 02.05.2019 r. Zauważyć jednak należy, że podstawą dochodzonego przez organ egzekucyjny zobowiązania na podstawie ww. tytułu wykonawczego była inna decyzja, tj. decyzja nr [...] z dnia 12.02.2019 r. Nie przedstawiono zatem żadnych dokumentów potwierdzających składane zarzuty, zarówno na etapie postępowania prowadzonego przed organem egzekucyjnym, jak i organem odwoławczym. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja podatkowa doręczona została wyłącznie Skarżącej, natomiast postępowanie egzekucyjne skierowano również do Skarżącego, Dyrektor IAS trafnie wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę trafnie podkreślił i tę okoliczność, że na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego niedopuszczalna jest zmiana podstawy zarzutów (na zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Jak już na wstępie podkreślono, zobowiązany może stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wnieść zarzuty tylko w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Po upływie tego terminu zobowiązany nie może ani uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, ani zgłaszać nowych zarzutów; zarzuty takie jako spóźnione nie podlegają rozpatrzeniu.
Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.