Uzasadnienie
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego -wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej, pani B. N., na postawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej z dnia 28 września 2015 r., obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na podstawie zawiadomienia z dnia 27 listopada 2015 r., które doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 1 grudnia 2015 r. Odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego strona otrzymała w dniu 2 grudnia 2015 r.
Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. pani B. N. wniosła zarzut na prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 września 2015 r. podnosząc nieistnienie dochodzonego obowiązku. Wskazała, że pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zaległych należności.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej określanej jako "u.p.e.a.", postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanej. Jednocześnie organ egzekucyjny pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonego przez zobowiązaną zarzutu.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r., uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku ujętego w tytule wykonawczym z dnia 28 września 2015 r. W związku z niewniesieniem przez zobowiązaną zażalenia na przedmiotowe orzeczenie stało się ostateczne z dniem 6 lipca 2016 r.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. uznał zgłoszony przez panią B. N. zarzut za nieuzasadniony.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie zobowiązana wskazała, że pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zaległych należności, który pomimo upływu 15 miesięcy nie został rozpoznany. Jednocześnie poinformowała, że w dniu 13 kwietnia 2016 r. Poczta Polska zwolniła ją z obowiązku ponoszenia opłat za używanie odbiorników "radiofonicznych". Powołując się na swój stan zdrowia oraz nierozpoznanie jej wniosku w sprawie umorzenia należności zobowiązana wniosła o zawieszenie wszelkich postępowań egzekucyjnych do czasu zajęcia stanowiska przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w przedmiotowej sprawie. Wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że w jego ocenie podstawą zarzutu wniesionego przez zobowiązaną jest przesłanka wymieniona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Z treści ostatecznego postanowienia Poczty Polskiej S.A. z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez zobowiązaną zarzutu nieistnienia obowiązku wynika, że rejestracja odbiornika telewizyjnego oraz odbiornika radiofonicznego pod adresem: [...], [...] zgłoszona została na dane osobowe pani B. N. (indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]). W związku z brakiem opłat za korzystanie z odbiorników RTV Poczta Polska S.A., wypełniając obowiązek nałożony art. 15 §1 u.p.e.a., w dniu 8 lipca 2015 r. skierowała do strony upomnienie, w którym wskazano termin 7 dni do zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV. Brak realizacji zobowiązania skutkował przekazaniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego z dnia 28 września 2015 r.
Ustosunkowując się do kwestii skierowania wniosku do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zaległych opłat abonamentowych RTV wierzyciel wskazał, że fakt wystąpienia z takim wnioskiem nie stanowi o nieistnieniu obowiązku i nie przesądza o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Dopiero decyzja podjęta przez Krajowa Radę Radiofonii i Telewizji w przedmiotowej sprawie stanowi podstawę dla wierzyciela do podjęcia dalszych działań.
W związku z powyższym, skoro zgodnie z treścią przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny (w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego) nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym a wierzyciel stwierdził, że egzekwowane obowiązki wskazane w tytule wykonawczym istnieją i zostały prawidłowo nałożone na stronę – organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut zgłoszony przez zobowiązaną.
Końcowo Dyrektor wyjaśnił, że w związku z wniesionymi przez zobowiązaną zarzutami na prowadzone postępowanie egzekucyjne, przedmiotowe postępowanie uległo zawieszeniu na mocy art. 35 § u.p.e.a. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów. Ze względu na zaistniały stan faktyczny organ egzekucyjny, pismem z dnia 10 grudnia 2015 r., zawiadomił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wstrzymaniu realizacji zajęcia świadczenia z ubezpieczeń społecznych dokonanego zawiadomieniem z dnia 27 listopada 2015 r.
Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w stosunku do majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 28 września 2015 r. do czasu rozpoznania przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji wniosku pani B. N. z dnia 18 sierpnia 2015 r. o umorzenie jej zaległości z tytułu abonamentu RTV.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani B. N. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz o "uwolnienie" od jakichkolwiek zobowiązań wobec Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji W skardze opisała okoliczności, które spowodowały niepłacenie przez nią opłaty abonamentowej, a także moment, w którym ponownie podjęła wypełnianie tego obowiązku. Wyjaśniła, że z powodu znacznego pogorszenia stanu zdrowia w dniu 18 sierpnia 2015 r. wystąpiła do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w W. o umorzenie zaległych opłat wraz z odsetkami, na co do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała odpowiedzi. Wskazała również, że w dniu 27 listopada 2015 r. otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuł egzekucyjny, bez wcześniejszych wezwań do zapłaty ze strony Poczty Polskiej S.A. Pomimo początkowego przychylenia się do prośby zobowiązanej i wstrzymania egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. organ egzekucyjny ponownie wszczął egzekucję, na co skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. utrzymał jednak w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, wstrzymując jednocześnie, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r., egzekucję.
Podniosła, że ze względu na jej stan zdrowia (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności) Poczta Polska S.A. zwolniła ją z obowiązku wnoszenia opłat za używanie odbiorników radiofonicznych. Zdaniem skarżącej postępowanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji budzi poważne wątpliwości co do działania zgodnie z przepisami prawa, gdyż przez 1,5 roku utrzymywana jest w stanie niepewności co do jej statusu prawnego dotyczącego opłat abonamentowych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych postanowień z prawem.
Kwestionując prowadzone postępowanie egzekucyjne, zobowiązany może wnieść zarzuty z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalnością egzekucji.
W niniejszej sprawie zobowiązana wniosła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku.
Zgodnie z art. 34 § 4 ustawy, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Stanowisko w sprawie zarzutów wierzyciel wyraził postanowieniem z 8 czerwca 2016 r., w którym uznał złożony zarzut za niezasadny. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV wierzyciel wskazał, że ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1204) nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika.
Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania, w którym dopełniono formalności związane z uzyskaniem zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych Poczta Polska S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postepowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.
Rejestracja odbiorników RTV używanych pod adresem: ul. [...] w G. została zgłoszona na imię i nazwisko skarżącej (indywidualny numer identyfikacyjny abonenta – [...]).
Wobec braku opłat za korzystanie z odbiorników RTV Poczta Polska S.A., działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., w dniu 6 lipca 2015 r. skierowała do skarżącej upomnienie, zakreślając siedmiodniowy termin do zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV.
Brak realizacji zobowiązania z tytułu abonamentu RTV spowodował, że wierzyciel przekazał do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy z dnia 28 września 2015 r.
Wskazać ponadto należy, że w art. 4 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o opłatach abonamentowych określone zostały grupy osób uprawnionych do zwolnienia od opłat za korzystanie z odbiorników RTV. Zwolnienia z opłat określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień (art. 4 ust. 3 wskazanej ustawy). Osoby korzystające ze zwolnień od opłat abonamentowych z wyjątkiem osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obowiązane są zgłosić placówce pocztowej operatora wyznaczonego, o której mowa w ust. 3, zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 30 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła (art. 4 ust. 4 cytowanej ustawy).
Z akt sprawy wynika, że na dzień 8 czerwca 2016 r. (data wydania przez wierzyciela postanowienia o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony) Poczta Polska S.A. nie dysponowała dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącą w urzędzie pocztowym formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat z tytułu abonamentu RTV wcześniej niż w dniu 13 kwietnia 2016 r., w związku z czym zwolnienie przysługuje stronie od miesiąca maja 2016 r.
Reasumując, skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego, a w konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej, jako związany wypowiedzią wierzyciela, nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie m.in.: w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdzono, że: "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.).
W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 359/12, sygn. akt II FSK 1262/12 oraz z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, LEK nr 289067 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 21.03.2016 r., sygn. akt I SA/Sz 44/15).
Końcowo wskazać należy, że postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. organ odwoławczy wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w stosunku do majątku skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 września 2015 r. do dnia rozpoznania przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji wniosku strony z dnia 18 sierpnia 2015 r. o umorzenie zaległości z tytułu abonamentu RTV. Rozstrzygnięcie powyższe, nie podlegające kontroli Sądu, stanowi gwarancję sytuacji prawnej strony w zakresie kontynuacji lub nie ciążącego na niej obowiązku uiszczenia należnych opłat abonamentowych do czasu rozpoznania przez K.R.R. i T. wniosku o umorzenie należności.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.