Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 432/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. B. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2021 r., w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 roku. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony stronie w dniu 6 września 2021 r.
Pismem z dnia 10 lipca 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 11 lipca 2023 r. A. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Gd 432/21. W uzasadnieniu skargi strona podała, że Sąd wydając wyrok we wskazanej sprawie nie orzekł o zwolnieniu z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za miesiąc marzec 2020 roku pomimo tego, że wniosek strony dotyczył także tego miesiąca. To zdaniem strony uzasadnia wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej jako p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, jednakże wyłącznie w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Regulacja ta nie pozostawia wątpliwości co do nadzwyczajnego charakteru omawianej instytucji, który, co wymaga podkreślenia, przejawia się w możliwości jej zastosowania wyłącznie względem prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie i tylko na ściśle określonych podstawach, natomiast samo wznowienie dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego.
Jak stanowi natomiast art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu - zbadanie jego zasadności.
W myśl art. 280 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Badanie, o którym mowa w powołanym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a sąd nie ustala, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają merytoryczne rozpatrywanie skargi o wznowienie. W postępowaniu wstępnym sąd bada, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania.
Powodami umożliwiającymi wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego są zgodnie z treścią p.p.s.a. następujące sytuacje:
- – jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1);
- – jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2);
- – gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1);
- - gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia (art. 272 § 2a);.
- – gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3);
- – gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1);
- – gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2);
- – gdy wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2);
- – w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3).
W rozpoznawanej sprawie strona składająca skargę nie wskazała żadnej z przyczyn, które mogą uzasadniać uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania zmierzającego do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu. Przyczyny takiej nie stanowi bowiem przekonanie strony o tym, że sąd wydając wyrok nie orzekł o całości żądania strony.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że złożenie skargi o wznowienie nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu. Jak wynika z przywoływanego art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Biorąc pod uwagę przywołaną przez stronę przesłankę, na której została oparta złożona skarga o wznowienie przyjąć należy, że o istnieniu wskazanej okoliczności, która w ocenie strony uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, strona dowiedział się z treści uzasadnienia do wyroku wydanego w sprawie I SA/Gd 432/21. Powyższe uzasadnienie wraz z sentencją wyroku zostało doręczone stronie w dniu 6 września 2021 r. W związku z powyższym trzeba uznać, że od tej daty należało liczyć bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie i kończył się on z dniem 6 grudnia 2021 roku. W związku z tym, złożenie skargi dopiero w dniu 11 lipca 2023 r. (data nadania przesyłki na poczcie) oznacza, że nastąpiło to z uchybieniem wymaganego terminu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że wniesiona przez stronę skarga o wznowienie postępowania, nie została w niniejszej sprawie oparta na żadnej ustawowej podstawie, o jakiej mowa w art. 272 p.p.s.a. Taka skarga podlega odrzucenia (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001, Nr 4, poz. 133, wydany na tle analogicznego do art. 280 § 1 p.p.s.a. art. 410 § 1 k.p.c.; por. także np. postanowienie SN z 29 września 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8 - 9, poz. 154, oraz postanowienia NSA z: 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11). Strona uchybiła również terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, wobec braku ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego oraz z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie.