Uzasadnienie
H. i J. małżonkowie F. wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawców oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, źródłem ich utrzymania są emerytury, których łączna wysokość wynosi 4.456,92 zł brutto miesięcznie, a które podlegają zajęciu egzekucyjnemu (łączna kwota dokonywanych potrąceń z tego tytułu wynosi 1.104,34 zł), małżonkowie poza samochodem marki [...], rok produkcji 1997, na którym ustanowiony został zastaw skarbowy nie posiadają majątku. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, do których zaliczono opłaty związane z eksploatacją lokalu, za energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, usługi telekomunikacyjne (UPC), podatek od nieruchomości, ubezpieczenie oraz bieżące remonty i konserwacje, kształtują się na poziomie około 1.236 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy zaliczyli dodatkowo wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w łącznej kwocie około 700 zł miesięcznie.
Przechodząc do oceny złożonego wniosku w wskazać trzeba, że przedstawiona w nim sytuacja finansowa wnioskodawców, w tym wysokość ponoszonych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, nie budzi wątpliwości, została udokumentowana w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 942/09, I SA/Gd 946 i 947/09 oraz I SA/Gd 587/09, w których postanowieniami referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznano im prawo pomocy. Z przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów wynikało, że osiągany przez nich miesięczny dochód, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 2.575,84 zł netto miesięcznie, posiadają oni zaległości podatkowe, które wynoszą łącznie 345.999 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, nie posiadają oszczędności. Natomiast konieczność ponoszenia znacznych wydatków związanych z odpłatnym leczeniem każdego z małżonków potwierdzała przedstawiona przez nich dokumentacja medyczna – zaświadczenia lekarskie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawcy wykazali, że poniesienie przez nich kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych i koniecznych obciążeń, a która wynosi około 1.300 zł. Nie bez znaczenia jest także konieczność wydatkowania znacznych środków na odpłatne leczenie każdego z nich. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności oraz wysokość posiadanych przez nich zaległości podatkowych.
Z tych względów uznano, że wnioskodawcy spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.