Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 września 2010 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek J.P. o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r.
W piśmie z dnia 10 października 2010 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 4 października 2010 r., w związku z doręczeniem skarżącemu postanowienia w dniu 27 września 2010 r. Zaznaczył przy tym, że skarżący nie złożył zażalenia, gdyż nie dysponował fachową wiedzą. Jednocześnie skarżący przestał być reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, a nowy pełnomocnik o stanie sprawy dowiedział się dopiero podczas spotkania w dniu 6 października 2010 r. Jak zostało ponadto zaznaczone, wskazuje to na uprawdopodobnienie braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Zgodnie z art. 85 powołanej wyżej ustawy czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 cyt. ustawy).
Przepisy art. 87 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc:
- • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu,
- • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu,
- • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono.
Pełnomocnik skarżącego wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powoływał okoliczność braku fachowej wiedzy do sporządzenia zażalenia osobiście przez stronę. Jednocześnie wskazywał na uprawdopodobnienie braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.
W ocenie Sądu zaprezentowana przez pełnomocnika argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że pełnomocnik wnioskodawcy nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W istocie bowiem, argumentacja pełnomocnika skarżącego sprowadza się do wykazania, że z uwagi na fakt ustanowienia go pełnomocnikiem już po upływie terminu do wniesienia zażalenia, on sam nie ponosi winy w uchybieniu temu terminowi.
Należy jednakże zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie w chwili, kiedy upływał termin do wniesienia zażalenia, strona działała w postępowaniu samodzielnie, nie będąc reprezentowaną przez pełnomocnika. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu winien zawierać wskazanie tych okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w dokonaniu czynności przez stronę; wniosek ten nie powinien natomiast zmierzać do uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o tym, że pełnomocnik nie ponosi winy w nieterminowym dokonaniu czynności postępowania. Tym samym niedokonanie czynności w terminie winno zostać uzasadnione okolicznościami leżącymi po stronie skarżącego, a nie jego pełnomocnika.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że za przywróceniem terminu nie przemawia przywołana przez pełnomocnika okoliczność, iż skarżący nie dysponował fachową wiedzą do sporządzenia i wniesienia zażalenia. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznościami takimi mogą być na przykład nagła choroba lub błędne pouczenie sądu. Okolicznością taką nie jest natomiast twierdzenie o nieposiadaniu przez stronę fachowej wiedzy prawniczej.
Należy zauważyć, że strona w sposób prawidłowy i wyczerpujący została przez Sąd pouczona o terminie i zasadach wnoszenia zażalenia. Skarżący miał tym samym pełną wiedzę na temat treści jaką winno zawierać zażalenie oraz czynności niezbędnych do podjęcia przy wnoszeniu zażalenia (np. uiszczenia wpisu). W tych okolicznościach fakt nie dysponowania wiedzą fachową z zakresu prawa nie może zostać uznany za okoliczność nadzwyczajną, która usprawiedliwiałaby zaniechanie osobistego wniesienia środka zaskarżenia. Jest to o tyle istotne, że skarżący, pomimo nie posiadania odpowiedniej wiedzy z zakresu prawa, stosując się do pouczeń zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wniósł skargę do Sądu w przepisanym prawem terminie.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do złożenia zażalenia, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.