Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, załączonym do skargi pan B. O. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc.
W uzasadnieniu sprzeciwu pan B. O. wskazał, że nie nadesłał dokumentów źródłowych, o które był wzywany z uwagi na fakt, że jego praca charakteryzuje się częstymi wyjazdami i w terminie zakreślonym do uzupełnienia wniosku przebywał na delegacji. Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że do sprzeciwu dołącza brakujący formularz PIT.
W przesyłce pocztowej zawierającej przedmiotowy sprzeciw brak dokumentu, o którym mowa w piśmie (karta 38 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. poz. 270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Rozpatrując wniosek pana B. O. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób wykazujących trudną sytuacją materialną (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04).
Ze złożonego przez pana B. O. oświadczenia na urzędowym druku PPF wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wnioskodawca jest obciążony zaległymi zobowiązaniami finansowymi powstałymi w związku z uprzednio prowadzoną działalnością gospodarczą, dochodzonymi w drodze egzekucji komorniczej, w ramach której zajęto jego rachunek bankowy.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie 7 dni - dokumentów i oświadczeń mających na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W szczególności wezwano stronę do nadesłania: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2012 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego; zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy jest z tego świadczenia prowadzona egzekucja, a jeżeli tak podania wysokości dokonanych w okresie trzech ostatnich miesięcy potrąceń; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych (rachunków związanych z uprzednio prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy; dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań finansowych wnioskodawcy (wobec ZUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów); dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.).
Wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 14 czerwca 2013 r., jednakże pomimo upływu terminu zakreślonego w zarządzeniu pan B. O. nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów.
W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez pana B. O. we wniosku nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga okoliczność, że wnioskodawca uchylił się od przedłożenia dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, a władny jest jedynie oceniać w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. dowody i oświadczenia. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym Sądowi prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Nie wykonując zobowiązania przedstawienia żądanych oświadczeń i dokumentów, w tym dokumentów księgowych dotyczących bieżących, miesięcznych kosztów i przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wnioskodawca sam uniemożliwił Sądowi dokonanie takiej oceny, gdyż nie przedstawił materiału dowodowego, który pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy jego sytuacji finansowej.
Sąd z urzędu ustalił, na podstawie elektronicznej bazy danych, że w tutejszym Sądzie nie zostały zarejestrowane inne sprawy ze skarg pana B. O. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.