Uzasadnienie
Pełnomocnik S. F. wnioskiem z dnia 3 lutego 2011 r. zwrócił się o przyznanie skarżącej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego określonego w kwocie 1.445 zł oraz ustanowienie pełnomocnika. Do wniosku dołączono odpisy orzeczeń z dnia 27 maja 2003 r., 2 czerwca i 25 sierpnia 2010 r. o stopniu niepełnosprawności męża oraz córki wnioskodawczyni, decyzji ZUS z dnia 4 marca 2010 r. o waloryzacji emerytury małżonka, zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 stycznia 2011 r. o prowadzonym leczeniu.
Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 7 marca 2011 r. Jednocześnie skarżąca sprecyzowała swoje żądanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika, wskazując że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, bądź adwokata, bądź też doradcy podatkowego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz niepełnosprawną córką, źródłem utrzymania rodziny są osiągane przez męża dochody z emerytury w wysokości 1.673,66 zł miesięcznie oraz przyznana córce renta socjalna w wysokości 525,88 zł, wnioskodawczyni ze względu na stan zdrowia w 2009 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i od tego czasu nie osiąga dochodów, majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 310 m2, mieszkanie o powierzchni 42,56 m2, nieruchomość o powierzchni 2164 m2 oraz samochód osobowy marki [...], którego zakup sfinansowali kredytem bankowym. W uzasadnieniu podniesiono, że zarówno skarżąca, jak i niepełnosprawna i niezdolna do podjęcia pracy zarobkowej córka pozostają na utrzymaniu małżonka. Wskazano, że wnioskodawczyni oraz jej mąż ponoszą dodatkowe koszty związane z ich leczeniem, a także dowozem do szkoły, lekarzy oraz rehabilitacją córki. Do wniosku, poza dokumentami przedłożonymi przy piśmie z dnia 3 lutego 2011 r. załączono odpis decyzji ZUS z dnia 6 października 2010 r. o przyznaniu córce renty socjalnej.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Wnioskodawczyni – zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 marca 2011 r. (doręczonym w dniu 28 marca 2011 r.) wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a. – przedłożyła:
- - oświadczenie męża o osiąganiu przez niego dochodów z najmu wraz z kopią zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2010 (PIT-28), w którym zadeklarował przychód z tytułu najmu w kwocie 19.600 zł,
- - odpis decyzji ZUS z dnia 4 marca 2010 r. o waloryzacji emerytury męża,
- - odpis decyzji Prezydenta Miasta o wykreśleniu z dniem 30 listopada 2009 r. wpisu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą,
- - oświadczenie w przedmiocie aktualnej wartości posiadanego przez małżonków samochodu osobowego, która wynosi 49.000 zł wraz z pismem z banku o uruchomieniu kredytu zaciągniętego na jego zakup w kwocie 45.675 zł oraz potwierdzeniem miesięcznej jego spłaty w wysokości 1.039,01 zł,
- - odpisy orzeczeń z dnia 2 czerwca i 25 sierpnia 2010 r. o stopniu niepełnosprawności córki oraz orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 17 września 2010 r.,
- - wyciąg z karty kredytowej sporządzony za okres od 28 stycznia do 4 kwietnia 2011 r.,
- - wyciągi z dwóch rachunków bankowych męża: walutowego za okres od 25 sierpnia 2010 r. do 24 marca 2011 r., którego saldo końcowe wynosiło 990 USD oraz prowadzonego w PLN za okres od 25 grudnia 2010 r. do 24 marca 2011 r., którego saldo końcowe wynosiło 991,59 zł i z którego – jak zaznaczono – dokonywane są rozliczenia wydatków ponoszonych na bieżące koszty utrzymania.
Analiza materiału dowodowego nie potwierdza jednak trudnej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny, a rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawczyni nadal budzą istotne wątpliwości.
Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego męża skarżącej wynika bowiem, że w okresie od stycznia do marca br. średnie miesięczne koszty związane z utrzymaniem posiadanych nieruchomości, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, internet, telefon, ochronę, podatek rolny, jak również wydatki ponoszone na ubezpieczenie na życie każdego z małżonków, miesięczny ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, spłatę kredytu samochodowego, wynoszą 4.037,77 zł. Natomiast miesięczne dochody rodziny uzyskiwane z zadeklarowanych we wniosku świadczeń emerytalno-rentowych oraz najmu (którego miesięczną wysokość przyjęto na podstawie historii operacji dokonanych na rachunku bankowym męża) wynoszą łącznie 3.149,39 zł netto miesięcznie.
Wskazać przy tym należy, że w kwocie uwzględnionych wydatków na bieżące utrzymanie rodziny brak jest ponoszonych przez małżonków zgodnie z oświadczeniem kosztów własnego leczenia oraz rehabilitacji córki. W świetle zaś przedłożonych dowodów zarówno skarżąca, jak i jej córka wymagają leczenia i stałej opieki lekarskiej, w tym rehabilitacji.
Powyższe ustalenia w zakresie osiąganych miesięcznych dochodów i wydatków pozwalają przyjąć, że dochody rodziny wnioskodawczyni, bądź też posiadane przez małżonków oszczędności są znacznie wyższe niż te wynikające z przedstawionych dokumentów. Przedłożony wyciąg z rachunku walutowego męża wnioskodawczyni potwierdza, iż posiada on oszczędności w kwocie 990 USD. Podkreślić przy tym należy, że z analizy transakcji dokonanych na koncie wynika, że małżonkowie ze środków tych nie korzystają. Ich kwota od 25 sierpnia 2010 r., poza pobraną przez bank opłatą za kartę w wysokości 10 USD, nie uległa bowiem zmianie. Natomiast mąż skarżącej w dniu 9 lutego 2011 r. dokonał tytułem wpłaty własnej zasilenia osobistego rachunku bankowego, za pośrednictwem którego małżonkowie dokonują rozliczeń związanych z bieżącymi kosztami utrzymania, kwotą 7.000 zł.
W świetle złożonych oświadczeń, z których treści wynika, iż małżonkowie od roku 2009 znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem w związku z likwidacją przez skarżącą działalności gospodarczej, złym stanem jej zdrowia oraz niepełnosprawnością córki cała rodzina znajduje się na wyłącznym utrzymaniu męża wnioskodawczyni, nie bez znaczenia jest fakt, że w dniu 31 maja 2010 r. mąż skarżącej zaciągnął kredyt w kwocie 45.675 zł na zakup samochodu, którego miesięczna rata wynosi 1.039,01 zł.
Powołane okoliczności skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczeń złożonych przez skarżącą w przedmiocie dochodów rodziny i posiadanych przez małżonków zasobów pieniężnych, gdyż dane w nich przedstawione są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami. Tym samym rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że strona udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.).
W związku z powyższym uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.