Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 72/09

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 12 grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy w przedmiocie określenia L. K. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za rok 2008.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzją z dnia 17 października 2008 r. organ l instancji ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2008 r. podatnikowi L. K. W uzasadnieniu decyzji wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł, a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem właściwych przepisów prawa.

Odwołanie od tej decyzji w części dotyczącej ustalonego podatku od nieruchomości w kwocie 351 zł złożył podatnik L. K. Odwołujący podnosi, że jest rolnikiem, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem nie powinien być obciążany podatkiem od nieruchomości tak od budynku jak i od gruntu. Wskazuje na przepis art. 3 ust, 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 - oraz wyrok NSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2001 r. (l SA/Gd 2541/98), również wydany w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym, dotyczący przedmiotu opodatkowania jakim są budynki gospodarcze, będące własnością podatnika położone na działce nr Ew. [...] w K. przy ul. [...].

Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło co następuje

Podatnikami podatku od nieruchomości i rolnego są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. Wynika to z przepisów art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Stanowi o tym przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym (art. 1 ust. 1 ustawy o podatku rolnym).

Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stanowi o tym przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100 z 2000 r. poz. 1086 z późn. zm.). Przedmiotowa ewidencja jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowi dowód w postępowaniu podatkowym. Wymierzając podatek organy podatkowe są związane zapisami tego dokumentu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, bez względu na to na jakich gruntach są posadowione. Również podatek od budynków położonych na gruntach rolnych jest ustalany na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Oznaczony zaś w ewidencji symbolem Bp grunt działki nr [...] oznacza, że grunty tej działki stanowią zurbanizowane tereny niezabudowane. Nie będąc użytkiem rolnym, gruntem zadrzewionym i zakrzewionym na użytkach rolnych ani lasem grunt ten niewątpliwie stanowi przedmiot podatku od nieruchomości.

Dalej - na podstawie wypisu z ewidencji gruntów - Kolegium stwierdziło, że Odwołujący jest właścicielem następujących nieruchomości położonych w Ł.:

1. - nr ew. [...] jedn. rej. [...] o pow. 1 100 m2 oznaczonej symbolem Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane,
2. - nr ew. [...] jedn. rej. [...] o pow. 2.87 ha oznaczonej symbolem RIVb (2.6300 ha) l RV (0.2400 ha) - grunty rolne - orne,
3. - nr ew. [...] jedn. rej. [...] o pow. 0.0779 ha oznaczonej symbolem Ba-RV,
4. - nr ew. [...] jedn. rej. [...] o pow. 0.3575 ha oznaczonej symbolem Ba-RV zabudowanej dwoma budynkami niemieszkalnymi nr 75 i 50.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w dniu 7 stycznia 2002 r., podatnik złożył informacje o nieruchomościach, z której wynika, że jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 225 m2 (k. 1 akt organu l instancji).

Ustalając wysokość podatku rolnego L. K. organ podatkowy przyjął, że przedmiotem podatku rolnego jest grunt o powierzchni łącznej 3,31 ha (działki nr ew. [...], [...] i [...]) a przedmiotem podatku od nieruchomości grunt o powierzchni 1 100 m2 (działka nr ew. [...]) oraz budynek mieszkalny o powierzchni 225 m2.

Należące do podatnika budynki gospodarcze położone w K. przy ul. [...] (działka nr ew. [...]) są zwolnione z podatku od nieruchomości na zasadach określonych przepisami art. 7 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Od dnia 1 stycznia 2003 r. zmienione zostało brzmienie przepisów zwalniających od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części. W obowiązującej wersji zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części: 1) służące działalności leśnej lub rybackiej, 2) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, 3) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W tym zakresie należy domniemywać, że organ l instancji kierował się ustaleniami Sądu zawartymi w - powołanym przez Odwołującego się - wyroku z dnia 18 kwietnia 2001 r. s. a. I S.A./Gd 2457/98.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że podstawowe znaczenie dla ustalenia przedmiotem jakiego podatku są określone grunty ma ich stan prawny wynikający z ewidencji gruntów i budynków, zaś we wskazanej ewidencji grunty położonej w K. działki nr ew. [...] o powierzchni 1100 m2 zostały sklasyfikowane jako zurbanizowane tereny niezabudowane i oznaczone symbolem Bp. Organ ustalający wysokość zobowiązań podatkowych nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli Odwołujący kwestionuje zawarte w ewidencji dane to winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym przepisami ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia ich zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, wnosić o wzruszenie ostatecznej decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.

Wysokość podatku od nieruchomości, którego przedmiotem jest budynek mieszkalny o powierzchni 225 m2 została ustalona w oparciu o informację złożoną przez podatnika 7 stycznia 2002 r. (dowód: wykaz nieruchomości k. 14 akt organu l instancji). Żadnych zmian w tym zakresie, pozwalających na stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku podatkowego, podatnik nie zgłaszał. Nie można zatem uwzględnić zarzutów odwołania dotyczących tego przedmiotu opodatkowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, złożył L. K. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy.

W uzasadnieniu skargi L. K. podniósł, że decyzją Burmistrza Gminy został bezspornie i niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym obciążamy podatkiem od nieruchomości od posiadanej w Ł. działki nr [...] i od znajdującego się na tej działce budynku o powierzchni 225 m2.

Skarżący podkreślił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, że jest rolnikiem a jako rolnika jego zobowiązania podatkowe określa art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7, zdaniem skarżącego zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, a budynki położone na działce nr [...] w Ł. są trwale związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym i stanowią jego integralną część.

Skarżący podkreśla, że nie jest prawdą, iż działka nr [...] jest sklasyfikowana jako zurbanizowane tereny niezabudowane; oznaczone symbolem "Bp", działka ta jest położona we wsi, związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, zaś argumentacja dotycząca danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest niezgodna ze stanem faktycznym i nie jest potwierdzona przez skarżącego.

Pismem z dnia 16 stycznia 2009 r. skarżący uzupełnił skargę informując, że Starostwo Powiatowe Wydział Rolnictwa i Ochrony Środowiska w K. przeprowadziło w dniu 15 stycznia 2009 r. wizję lokalną na terenie działek skarżącego. Ustalenia z wizji jednoznacznie potwierdziły użytkowanie i wykorzystanie działek na cele rolnicze, skarżący dołączył do pisma protokół z oględzin.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 12 lutego 2009 r. skarżący ponownie podniósł, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie potwierdzają wyłączenia z produkcji rolniczej działki nr [...] oraz oświadczył, że nie kwestionuje naliczenia podatku od nieruchomości od budynku lecz od gruntu - działka [...] na którym budynek jest posadowiony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwość poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c "p.p.s.a."

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, zarówno w zakresie wymiaru podatku rolnego jak i podatku od nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu poddana została decyzja dotycząca ustalenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości za rok 2008, przy czym skarżący kwestionuje wymiar podatku od nieruchomości. Niesporne jest również, że skarżący jest rolnikiem i nie prowadzi działalności gospodarczej.

W związku z powyższym należy przede wszystkim podnieść, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1. 1. grunty,
2. 2. budynki lub ich części,
3. 3. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. wskazano nieruchomości, które są wyłączone spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, są to: użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z brzmienia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. wynika zatem, że podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, chyba, że są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. Przy czym wszystkie użytki rolne, od 1 stycznia 2003 r., bez względu na to czy stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jednak o tym czy jest to użytek rolny, decydują zapisy w ewidencji gruntów, a nie jak podnosi skarżący faktyczne wykorzystanie.

Wskazanie wprost na zapisu w ewidencji gruntów i budynków zostało zawarte w zapisie art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń itd., stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Również w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, z dniem 1 stycznia 2003 r. wprowadzono zapis o wiążącym znaczeniu danych z ewidencji gruntów i budynków art. 2 ust. 2 p.d.o.l. otrzymał wówczas następującą treść: "opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".

Kolejna zmiana nastąpiła z dniem 1 stycznia 2007 r. (i obowiązywała w 2008 r.), kiedy to ustawodawca w art. 1a p.d.o.l. (tzn. "słowniczku") wprowadził w ust. 3 zapis:

Przez użyte w ustawie określenia:

1. 1) użytki rolne,
2. 2) lasy,
3. 3) nieużytki,
4. 4) użytki ekologiczne,
5. 5) grunty zadrzewione i zakrzewione,
6. 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych,
7. 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi,
8. 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi,
9. - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe organy podatkowe I i II instancji prawidłowo, po obszernym postępowaniu wyjaśniającym w którym zwracały się do Starostwa Powiatowego Wydział Geodezji w K. o aktualne informacje z ewidencji gruntów i budynków, ustaliły skarżącemu podatek rolny i od nieruchomości.

Powoływanie się przez skarżącego na inne przeznaczenie gruntu, niż wynika z ewidencji gruntów i budynków, jak i ewentualne błędy w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków nie mogło mieć wpływu na decyzję w przedmiocie podatku. Znaczenie dla wymiaru podatku ma bowiem aktualny zapis wynikający z ewidencji, wiąże on organy podatkowe aż do jego zmiany (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2007 r., III SA/Wa 136/07 LEX nr 325249; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2006 r., I SA/Gd 52/04, niepubl.) w tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.