Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO, Organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a." oraz art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." po rozpatrzeniu zażalenia W. K. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Burmistrza B. z dnia 30 sierpnia 2021 r. oddalającego zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
Kontroler firmy C. P. G. obsługujący Strefę Płatnego Parkowania w B. stwierdził nieuiszczenie opłaty za postój:
- - w dniu 18 grudnia 2017 r. o godz. 15.20 w B. na ul. [..] przy posesji nr [..] przez kierującego samochodem marki [..],
- - w dniu 19 grudnia 2017 r. o godz. 16.25 w B. na ul. [..] przez kierującego samochodem marki [..],
- - w dniu 9 sierpnia 2019 r. o godz. 12.48 w B. na ul. [..] przez kierującego samochodem marki [..].
W związku z powyższym kontroler wystawił zawiadomienia o nieopłaconym postoju oraz wykonał dokumentację fotograficzną na której uwidocznił zaparkowane pojazdy.
Na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że samochód marki [..] jest własnością M. K., natomiast samochód marki [..] jest własnością H. K. W związku z powyższym Burmistrz B. wystawił właścicielom samochodów upomnienia: w dniu 2 sierpnia 2018 r. dla M. K., a w dniu 2 sierpnia 2018 r. i w 29 listopada 2019 r. dla H. K. Na wniosek M. K. i H. K. Burmistrz B. przekazał, każdemu z właścicieli dokumentację dotyczącą opisanych zdarzeń.
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2018 r. M. K. oświadczył, że użytkownikiem jego samochodu w dniu 18 grudnia 2017 r. był jego ojciec W. K. Natomiast H. K. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2018 r. i 27 stycznia 2020 r oświadczyła odpowiednio, że użytkownikiem jej samochodu w dniu 19 grudnia 2017 r. oraz w dniu 9 sierpnia 2019 r. był jej mąż W. K. W związku z powyższym Burmistrz B. skierował do W. K. w dniach: 12 października 2018 r. (data doręczenia 29 października 2018 r.) oraz 13 maja 2020 r. (data doręczenia 19 maja 2020 r.) upomnienia.
W piśmie z dnia 4 czerwca 2020 r. W. K. wyjaśnił, że w dniu 9 sierpnia 2019 r. nie parkował użyczonego mu przez żonę samochodu marki [..] w B. na ul. [..] w S. i wniósł o umorzenie opłaty. W dniu 2 września 2020 r. Burmistrz B. ponownie zwrócił się do W. K. o uregulowanie należności wynikających z nieopłacenia przez niego postoju użytkowanego przez niego pojazdu oraz poinformował, że właścicielka pojazdu H. K. wskazała go jako użytkownika jej samochodu w dniu 9 sierpnia 2019 r. oraz została jej przesłana dokumentacja fotograficzna na której widnieje zaparkowany pojazd.
W związku z tym, że zobowiązany w dalszym ciągu nie uregulował swoich zobowiązań w dniu 22 grudnia 2020 r. Burmistrz B. wystawił trzy tytuły wykonawcze (nr SW5.177.2020, SW5.175.2020 i SW5.174.2020) i przesłał je do Urzędu Skarbowego w B. w celu przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 11 marca 2021 r. zobowiązany W. K. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany uzasadnił podstawę zarzutu nieistnieniem obowiązku (art. 33 § 2 ust. 1 u.p.e.a.).
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2021 r. Burmistrz B. oddalił zarzuty zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia 22 grudnia 2020 r. dotyczących opłat dodatkowych za nieopłacone parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w B.: w dniu 18 grudnia 2017 r. w wysokości 40 zł, w dniu 19 grudnia 2017 r. w wysokości 40 zł i w dniu 9 sierpnia 2019 r. w wysokości 40 zł. Organ w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że obowiązek ponoszenia opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t: j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.) - dalej jako "u.d.p.". W niniejszej sprawie wierzyciel ustalił, że W. K. był użytkownikiem ww. samochodów, które zaparkowane były w strefie płatnego parkowania. Stwierdzono również, że miejsca postoju samochodów były oznakowane zgodnie z przepisami regulującymi oznaczenie miejsc postojowych na drogach.
SKO po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem przez Stronę zażalenia postanowieniem z dnia 5 listopada 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza B. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa (art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p.). Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Jednak z treści cytowanego powyżej przepisu art. 13b ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy wynika, że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu.
Tym samym, aby można było pobrać opłatę za postój spełnione muszą zostać następujące przesłanki jakim ma odpowiadać postój pojazdu: na drodze publicznej, w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu.
SKO stwierdziło, że obowiązek poniesienia opłaty tytułem zaparkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pojawia się w momencie pozostawienia pojazdu w wyznaczonym do tego miejscu na terenie tej strefy, co wyklucza jednocześnie pobór tej opłaty za postój pojazdu w każdym innym miejscu strefy poza miejscem do tego przeznaczonym. Nie ma zatem możliwości poboru opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego poza miejscem do tego wyznaczonym znajdującym się w obszarze strefy. Odróżnić należy sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu nie wyznaczonym do parkowania, od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym. Innymi więc słowy nie do zaakceptowania jest stanowisko, że cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zajął analogiczne stanowisko podejmując w dniu 9 października 2017 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt II GPS 2/17, której teza brzmi: "Zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu".
W ocenie SKO z całokształtu akt sprawy wynika, że w wymienionych w pkt 1 -3 postanowienia przypadkach pojazd użytkowany przez Stronę parkowany był w miejscach parkingowych wyznaczonych prawidłowo, a w związku z tym, że Strona nie uiściła opłaty za wskazane w postanowieniu dni parkowania, Organ I instancji w sposób uzasadniony zażądał uiszczenia opłaty dodatkowej. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że w każdym przypadku, miejsce parkowania pojazdu wyznaczone było za pomocą znaków poziomych i pionowych. W świetle powyższego Organ I instancji w sposób prawidłowy uznał, że zarzuty Strony winny podlegać oddaleniu jako nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podtrzymał wniesione zarzuty wskazując, że organ błędnie ocenił dokumentację i dokonał błędnej, niezgodnej z prawem oceny, iż zaparkowane pojazdy były w strefie płatnego parkowania. Strefa musi być oznaczona znakami pionowymi i poziomymi. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, iż pojazdy zaparkowane były w tej strefie, gdyż nie znajdowały się w niej.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga W. K. jest niezasadna.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy orzekające organy zasadnie oddaliły zarzuty zgłoszone przez Stronę w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego należy wskazać, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżący w niniejszej sprawie zgłosił zarzut w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
W orzecznictwie podnosi się, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 664/22, publ. LEX nr 3455385).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania wynika z ustawy o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Na mocy art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką może ustalić ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie z art. 13b ust. 2 u.d.p. strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Konsekwencją powyższych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Wymaga również podkreślenia, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się odrębnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się jej w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu, co do osoby zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017r., II GSK 435/16).
W konsekwencji w tym zakresie nie jest wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. też np. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2012r., II GSK 1859/11; z dnia 16 stycznia 2014r., II GSK 1816/12; z dnia 22 czerwca 2017r., II GSK 2783/15).
W niniejszej sprawie Skarżący podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku wskazywał, że organy błędnie przyjęły, że parkował w strefie płatnego parkowania, gdyż miejsca te nie były prawidłowo oznaczone.
W powyższym zakresie należy wyjaśnić, że miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy, tj. w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury i Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170 poz. 1393) oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków i umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. Nr 220 poz.218).
Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 u.p.d.). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa.
NSA w uchwale z dnia 9 października 2017 r., II GPS 2/17 publ. ONSAiWSA 2018/1/4) wskazał, że w strefie płatnego parkowania miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone" koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. szczegółowych warunków technicznych). Zdaniem NSA spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W uzasadnieniu ww. uchwały zwrócono również uwagę na funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia ws. szczegółowych warunków technicznych, znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1).
Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2).
Z punktu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne zatem było, czy miejsca postojowe było właściwie oznaczone.
W aktach sprawy znajduje się m.in. dokumentacja fotograficzna, (wykonana w miejscu i w momencie parkowania pojazdów), z której wynika, że przy drodze znajdowały się znaki pionowe D-18 "parking", który wyznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów. Wzdłuż drogi umieszczono również znak poziomy P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy" (tj. linia przerywana). Z akt sprawy wynika, że pojazdy użytkowane przez Skarżącego były zaparkowane w miejscach parkingowych wyznaczonych prawidłowo, zatem Strona miała obowiązek uiszczenia opłaty za wskazane w postanowieniu dni parkowania.
Wbrew zarzutom Skarżącego, z dokumentacji fotograficznej wynika zatem, że miejsca do parkowania zostały oznaczone w sposób właściwy. Ustawione znaki pionowe "P płatny" i poziome jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych płatnych miejscach postojowych. Dołączona do akt sprawy dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie potwierdza, że miejsca płatnego parkowania były prawidłowo oznaczone.
Z tego względu należało stwierdzić, że organy nie dopuściły się uchybień wskazywanych w skardze i prawidłowo oddaliły zarzuty zobowiązanego. W niniejszej sprawie organy w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W toku postępowania organy działały na podstawie i w granicach przepisów prawa, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Natomiast sam fakt, że podjęte rozstrzygniecie nie jest zgodne z oczekiwaniami Strony, nie świadczy, że organy naruszyły przepisy proceduralne.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.