Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: "ustawą COVID-19"), odmówił Ł. K. (dalej: "Skarżący") zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, zgodnie z danymi z bazy REGON na dzień złożenia wniosku przeważający kod PKD działalności 47.99.Z nie uprawniał do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za wnioskowane miesiące.
Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotową decyzję z dnia 16 listopada 2020 r. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 371/21 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi- wpis w rejestrze REGON- nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie ustawy COVID-19 prowadzi do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i mogą go wykazać w inny sposób. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany został uwzględnić stanowisko Sądu, w szczególności odnieść się do przedłożonych przez stronę dokumentów, mających potwierdzać, że w firmie Strony wartość przychodu z działalności PKD 77.39.Z stanowi przeważającą większość.
Decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 16 listopada 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r.
Pismem z dnia 14 marca 2022 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję organu z dnia 22 lutego 2022 r., zarzucając organowi m. in. naruszenie art. 31 zo ust. 8 ustawy o COVID.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. poinformował Skarżącego, że został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za okres lipca 2020 r. do września 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Wyjaśnił, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe na skutek zwolnienia z dniem 12 kwietnia 2022 r. (pismo znak 101400/71/480/2022/RDZ-INF-ZW2) przez Zakład z opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r., a tym samym zaspokojono roszczenie będące przedmiotem skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lutego 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Jak stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy więc do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 495).
W niniejszej sprawie organ pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r., po wniesieniu skargi przez skarżącego, uwzględnił żądanie skargi i zwolnił stronę z opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. Ww. decyzja została odebrane przez dorosłego domownika przebywającego pod adresem, na który skierowana została korespondencja. Wobec powyższego dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie.