Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 6 lipca 2017 r., skarżący J. D. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona.
W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2, którego wartość oszacował na kwotę 450.000 zł, jako wspólnik spółki cywilnej jest współwłaścicielem warsztatu samochodowego o powierzchni 1.800 m2 i wartości 1.500.000 zł, zgromadził oszczędności w kwocie 4.700 zł, posiada samochody osobowe marki [...] o wartości 45.000 zł oraz [...] o wartości 50.000 zł, a samochody ciężarowe – sześć marki [...] o łącznej wartości 220.000 zł i jeden marki [...] o wartości 20.000 zł.
Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, która nie posiada żadnego majątku. Małżonkowie mają na utrzymaniu trzy córki w wieku 13, 21 i 23 lata. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z wykonywanej przez każdego z nich działalności gospodarczej, które łącznie wynoszą 10.000 zł netto miesięcznie, z czego kwotę 3.500 zł małżonkowie przeznaczają na utrzymanie rodziny i domu. Do swoich stałych zobowiązań i wydatków skarżący zaliczył: podatek od posiadanych nieruchomości oraz środków transportu, ubezpieczenia pojazdów, spłatę kredytu w wysokości 13.500 zł, kredytu obrotowego przyznanego w kwocie 300.000 zł oraz raty leasingu ośmiu pojazdów, z których każda wynosi 1.650 euro.
Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych z tej przyczyny, że niemożliwe było ustalenie faktycznej kwoty, jaką małżonkowie ponoszą na bieżące koszty utrzymania rodziny, a w konsekwencji, jaka kwota – po ich uiszczeniu – faktycznie pozostaje do ich dyspozycji. Skarżący bowiem wśród swoich zobowiązań i stałych wydatków uwzględnił także koszty prowadzonych działalności gospodarczych zarówno indywidualnej, jak i w formie spółki cywilnej.
W związku z powyższym referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 17 lipca 2017 r. wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego i jego małżonkę za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości i źródłach wszystkich dochodów osiągniętych przez małżonków w ww. roku podatkowym; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczych, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków za okres od 1 kwietnia 2017 r.; c/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu/poniesionej straty (wraz z zestawieniem kosztów, w tym wydatków na spłatę rat leasingowych, zaciągniętych kredytów m.in. obrotowego) za okres od 1 marca 2017 r. z tytułu działalności gospodarczej wykonywanej przez każdego z małżonków osobiście (skarżący pod nazwą "A", zaś małżonka – "B") oraz w formie spółki cywilnej (skarżący w spółkach "C", "D" oraz "E", zaś małżonka – "F"); d/ odpisów okres deklaracji VAT-7 złożonych w okresie od 1 marca 20107 r. lub VAT-7K za dwa ostatnie kwartały oraz odpisów ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; e/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy stałych kosztów utrzymania, których małżonkowie nie zaliczają do kosztów prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, internet, wydatków związanych z używaniem samochodów osobowych, składek na ubezpieczenia, podatki i innych); f/ w przypadku, gdy kredyt udzielony przez [...] nie jest kredytem związanym z działalnościami gospodarczymi prowadzonymi przez małżonków przedłożenia zaświadczenia z banku o aktualnym stanie zadłużenia z tego tytułu oraz wysokości jego miesięcznej spłaty.
Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 25 lipca 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W związku z powyższym należało uznać, że sam skarżący, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwił dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Jak już wskazano bierność skarżącego skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Przypomnieć raz jeszcze należy, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, mimo iż został poinformowany o skutkach niewywiązania się z nałożonego obowiązku.
W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.