Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2011 r. M.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia M.K. w ustawowym terminie złożył sprzeciw podnosząc, że otrzymywane przez niego świadczenie rentowe nie pokrywa całości wydatków, które zaspokajane są również przez pozostałych członków rodziny. Dodatkowo wysokość renty nie pozwala mu na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Wskazał również, że w trakcie procesu zmianie uległa jego sytuacja finansowa, albowiem wyrokiem Sądu Rejonowego został zobowiązany do uiszczania kwoty 1.050 zł tytułem przyczyniania się do zaspakajania potrzeb rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Rozpatrując ponownie wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie takiego prawa.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto (po uwzględnieniu dokonywanych z niej potrąceń w ramach egzekucji administracyjnej i alimentów na rzecz małżonki), nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie jest właścicielem nieruchomości, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył zestawienie kosztów utrzymania domu, zakupu lekarstw oraz odpisy: dowodów poniesienia opłat za wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, gaz, energię elektryczną, paragonów za leki, dowodów uiszczenia składki na ubezpieczenie na życie, przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego za maj 2011 r., pisma małżonki do ZUS z dnia 16 sierpnia 2010 r., umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 16 czerwca 2008 r. Jednocześnie wskazał, że posiada z żoną rozdzielność majątkową, nie zna jej konta ani finansów oraz że umowa z gazownią jest na córkę, gdyż dom, w którym wraz z żoną mieszkają i ponoszą całkowity koszt jego utrzymania, jest własnością ich córek.
Do powyższego oświadczenia wnioskodawca załączył odpisy: umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 16 czerwca 2008 r., zeznania podatkowego za 2010 r. (PIT-37), wyciągów z rachunku bankowego, odpisów zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz decyzji o waloryzacji emerytury.
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w tym w szczególności mając na uwadze wysokość dochodów wnioskodawcy, brak jakiegokolwiek wartościowego majątku ruchomego jak i nieruchomości, wysokość ciążących na nim zobowiązań (w tym z tytułu obowiązku przyczyniania się do zaspakajania potrzeb rodziny) Sąd uznał, że M.K. wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.