Uzasadnienie
W dniu 28 kwietnia 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem) dokonał wobec B. C. czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności ze świadczenia emerytalno – rentowego. Zajęcie obejmowało należności na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez P. P. S.A oraz Urząd Gminy w K. Pismem z dnia 25 maja 2021 r. B. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na działanie Urzędu Gminy w K. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 16 sierpnia 2021 r., pełnomocnik strony wskazał, że skarga strony dotyczyła czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, o którym mowa w zawiadomieniu Naczelnika z dnia 28 kwietnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Powyższe oznacza, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Natomiast wniesienie skargi bez wyczerpania środków zaskarżenia skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik w dniu 28 kwietnia 2021 r. dokonał wobec B. C. czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności ze świadczenia emerytalno – rentowego.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) – dalej zwana ustawą zmieniającą, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ust. 2 wskazano z kolei, że do egzekucji z pieniędzy, rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku, praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innych rachunkach oraz wierzytelności z rachunków pieniężnych, ruchomości wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Z kolei w art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej wskazane zostało, że do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Należy zwrócić uwagę, że w art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej odwołano się do ust. 2 tego przepisu, w którym nie wymieniono egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Oznacza to, że w odniesieniu do złożonej przez stronę skargi na czynność egzekucyjną należało zastosować przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dalej w skrócie zwana u.p.e.a., w jej brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowych przepisów tj. przed dniem 30 lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jak z kolei stanowi § 4 tego przepisu, skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku dokonania przez organ egzekucyjny określonej czynności egzekucyjnej np. jak w niniejszej sprawie zajęcia wierzytelności ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, zobowiązanemu (tj. B. C.) przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi na czynność egzekucyjną. Powyższy środek podlega rozpoznaniu przez organ egzekucyjny, który wydaje w tym przedmiocie odpowiednie postanowienie, o czym stanowi art. 54 § 5 u.p.e.a.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że złożenie do sądu administracyjnego skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, powinno zostać poprzedzone rozpatrzeniem tej skargi przez organ egzekucyjny. Bez wyczerpania wewnątrzadministracyjnego toku kontroli czynności organu egzekucyjnego, który został przewidziany w art. 54 u.p.e.a., nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na tę czynność do sądu administracyjnego. Sprzeciwia się bowiem temu treść art. 52 § 1 p.p.s.a. Złożoną przez stronę skargę należy zatem uznać za niedopuszczalną.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.