Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia A. P. (dalej: skarżący) zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy.
W piśmie z dnia 13 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF.
Odpowiadając w terminie na wezwanie, skarżący nadesłał druk PPF obowiązujący w obrocie prawnym do sierpnia 2015 r.
Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia wyjaśniono, iż termin do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w niniejszej sprawie z dniem 12 lutego 2016 r. Nie można przy tym przyjąć, że druk formularza PPF nadesłany przez skarżącego w dniu 11 lutego 2016 r. i stosowany w procedurze wyłącznie do sierpnia 2015 r. uczynił zadość wezwaniu referendarza sądowego. Zaznaczono również, że skarżący z niezrozumiałych względów nie skorzystał z doręczonego mu wraz z wezwaniem druku PPF. Podkreślono, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem kwalifikowanym i może odnieść zamierzony skutek procesowy jedynie w formie narzuconej stosownymi przepisami. W rozpatrywanym przypadku jest to formularz PPF, który w obecnym kształcie różni się od poprzedniego wieloma detalami, przede wszystkim zaś zawiera klauzulę pozwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawcy czynu polegającego na złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia.
Od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2016 r. skarżący, w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, wniósł sprzeciw. Uzasadniając sprzeciw skarżący zaznaczył, że ponieważ jego pismo nie jest czytelne, ściągnął druk formularza ze strony internetowej WSA w Gliwicach, który mógł wypełnić komputerowo. Stwierdził, że nie przyglądał się temu, czy druki różnią się od siebie. Zaakcentował, że na drukach formularzy nie ma żadnej wzmianki, iż obowiązują one w określonych datach, ponadto klauzula, o której mowa w art. 233 § 1 Kodeksu karnego zawarta jest w obu formularzach. Dodał też, że nie został wezwany do "złożenia braków i wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 2 tej ustawy przepisy w nowym brzmieniu stosuje się do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo.
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie przywileju procesowego w postaci prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Stosowny druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia.
Należy podkreślić, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt O OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji nie złożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że termin do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie z dniem 12 lutego 2016 r. Nie można bowiem uznać, że skarżący uczynił zadość wezwaniu referendarza sądowego, skoro w dniu 11 lutego 2016 r. nadał wniosek na formularzu według nieaktualnego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz skarżący z niego nie skorzystał. Jak słusznie zauważył przy tym referendarz sądowy, oba wzory formularzy różnią się między sobą.
Reasumując, nie sposób przyjąć, że w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa i przekreślałoby sens zmiany tych przepisów, dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., które obowiązuje od dnia 29 sierpnia 2015 r.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania.
Na marginesie Sąd wskazuje, że pozostawienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez niego obecnie nowego wniosku w tym przedmiocie.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 260 § 1 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.