Uzasadnienie
Poczta Polska S.A. (dalej: "Poczta Polska", "wierzyciel") wystawiła wobec J. R. (dalej: "Skarżąca", "zobowiązana") upomnienie z 6 maja 2026 r. nr Z/59336/0303/2026 mające za przedmiot niewykonany obowiązek pieniężny stanowiący opłaty abonamentowe RTV (dla Indywidualnego Numeru Identyfikacyjnego [...]) opiewające na kwotę należności głównej wynoszącą 1692,80 zł.
Powyższe upomnienie wierzyciel przesłał na dane: "Punkt Gastronomiczny R. J., K. [...], [...] N.". Upomnienie wystosowano w oparciu o art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano w nim, że zobowiązana ma do zapłaty należności będące opłatą abonamentową RTV za okres 01/2021 - 04/2026. Upomnienie doręczono 12 maja 2026 r.
Zobowiązana nawiązując do ww. upomnienia zwróciła się do Poczty Polskiej z pismem zatytułowanym zarzut w sprawie obowiązku zapłaty. Zakwestionowała w nim zasadność dochodzenia od niej opłat abonamentowych wskazując m.in. na to, że punkt gastronomiczny został zlikwidowany w 2008 r.
Poczta Polska odpowiadając pismem z 19 czerwca 2026 r. na wystąpienie zobowiązanej wskazała przywołując treść przepisów m.in. ustawy o opłatach abonamentowych, że obowiązek zapłaty opłat abonamentowych jest wymagalny a opłaty te nie uległy przedawnieniu.
Zobowiązana pismem nadanym 31 lipca 2026 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach pismo zatytułowane "Skarga na postanowienie Dyrektora Biura Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. dotyczące obowiązku zapłaty abonamentu RTV przypisanego do Punktu Gastronomicznego J. R. pod numerem identyfikacyjnym [...]". W treści pisma Skarżąca zakwestionowała dochodzenie od niej abonamentu za okres od stycznia 2021 r. do kwietnia 2026 r. (k. 5, 6, 7).
Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wskazując, że w 2008 r. doszło do likwidacji działalności gospodarczej, organ nie wykazał istnienia odbiornika po 2008 r. i używania odbiornika w latach 2021-2026. Do skargi załączono zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o zakończeniu działalności gospodarczej, kopię zaskarżonego postanowienia, dokumenty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dokumenty potwierdzające status emeryta. Do skargi dołączono m.in. postanowienie Poczty Polskiej z 3 lipca 2026 r. o nr BCOF.WAR.635.2474.2026 ŁD.JJ.ZZ 12837182 utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z 26 maja 2026 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mającej za przedmiot opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2021 r. do lipca 2025 r. naliczone dla indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] przypisanego do gospodarstwa domowego zobowiązanej.
Wierzyciel w odpowiedzi na skargę z 1 września 2026 r. wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że w sprawie nie została uruchomiona egzekucja administracyjna wobec czego Skarżąca nie mogła wnieść zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nadto podniósł, iż skarga do sądu administracyjnego dopuszczalna jest po wyczerpaniu administracyjnych środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Sąd zobowiązany jest z urzędu i na każdym etapie rozpoznania do badania przesłanek dopuszczalności skargi. W szczególności Sąd weryfikuje czy sprawa, w której wniesiono skargę, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Skarga do sądu administracyjnego na tytuł wykonawczy jest niedopuszczalna.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego, 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a,
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, stąd akty lub czynności w nim niewymienione nie mogą być przedmiotem skargi.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec Skarżącej a mającej za przedmiot opłaty abonamentowe RTV naliczone dla indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] za okres od stycznia 2021 r. do kwietnia 2026 r. wierzyciel wystosował do skarżącej upomnienie w trybie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."). Dodatkowo w nawiązaniu do pisma zobowiązanej zatytułowanego "zarzut w sprawie przedawnienia obowiązku zapłaty" przesłano do zobowiązanej wyjaśnienia z 19 czerwca 2026 r. odnośnie do podstaw prawnych dochodzonej należności oraz odnotowanych zaległości na rachunku rozliczeniowym [...].
Zarówno pismo wierzyciela z 6 maja 2026 r., jak i z 19 czerwca 2026 r. nie mogły zostać uznane za postanowienia wydane w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego. W przypadku jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, to jest gdy wierzyciel nie jest zarazem organem egzekucyjnym postępowanie to wszczynane jest poprzez skierowanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do organu egzekucyjnego (art. 26 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a.). Skoro Poczta Polska jako wierzyciel nie sporządziła tytułu wykonawczego i nie skierowała go do organu egzekucyjnego to nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wykluczyć zatem trzeba potraktowanie upomnienia oraz adresowanego do zobowiązanej pisma z 19 czerwca 2026 r. jako postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem takie nie zostało w momencie wniesienia skargi uruchomione.
Odnotować należy, że do tut. Sądu osobno wniesiono skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z 3 lipca 2026 r. nr BCOF.WAR.635.2474.2026 ŁD.JJ.ZZ 12837182 mające za przedmiot zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych naliczonych dla indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] przypisanego do gospodarstwa domowego zobowiązanej za okres od stycznia 2021 r. do lipca 2025 r. (sygn. akt I SA/Gl 1032/26). Z uwagi na odrębny przedmiot zaskarżenia pisma zobowiązanej nie można było przyporządkować do powyższej sprawy.
W ocenie Sądu pisma wierzyciela zakwalifikować należało jako przejaw szeroko pojętych działań informacyjnych, podjętych w ramach przedegzekucyjnego postępowania upominawczego. Pismo z 19 czerwca 2026 r. było rozwinięciem i uszczegółowieniem upomnienia z 6 maja 2026 r. stąd należy brać je łącznie. Art. 6 § 1d u.p.e.a. stanowi, że przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd że na upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 14 lipca 2026 r., sygn. akt I GSK 928/26; 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5342/16; 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10 – powołane orzeczenia dostępne przez Centralą Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Upomnienie ma jedynie przypomnieć o powinności spełnienia wymienionych w nim obowiązków, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej, w toku której będzie można dopiero wydać akty podlegające kontroli sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy tego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę