Uzasadnienie
Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe
Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą W. K., T. K. i M. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w kwocie [...] zł.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, W. K. - jako skarżąca oraz pełnomocnik skarżących T. K. i M. K., zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku zacytowała liczne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące kwestii wykonalności aktów administracyjnych oraz użytego w treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrotu "w granicach tej samej sprawy". Jednocześnie wskazała, że decyzja ustalająca skarżącym wysokość zobowiązania jest podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, rodzi zatem po ich stronie obowiązek wykonania nałożonych nań obowiązków. Dodatkowo cytując fragmenty postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego zaakcentowała, że ich analiza prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie bezspornie spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 wspomnianej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "ppsa"), wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08).
Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09).
Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające przekonania strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na stronę skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Skoro skarżący dążą do wykazania, że w ich przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawców (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13).
Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą, działającą również jako pełnomocnik pozostałych skarżących jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku strona ograniczyła się bowiem do sprecyzowania żądania oraz zacytowania fragmentów orzeczeń sądów administracyjnych, które jej zdaniem potwierdzają słuszność prezentowanego przez nią stanowiska.
Ponadto zaakcentowała, że zaskarżona decyzja stanowi podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak zaś wyżej wyjaśniono, dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Tymczasem skarżący w ramach postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedłożyli dokumentacji, która pozwoliłaby ocenić ich sytuację majątkową i rodzinną, co z kolei powoduje, że Sąd nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji.
Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń strony w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy powołane we wniosku okoliczności stanowią realne zagrożenie, a jeśli tak, to czy ich wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że artykuł 61 § 3 ppsa może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem.
Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459). W omawianej sprawie brak jest natomiast dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa.
Nadto należy wyjaśnić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.