Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. – dalej zwana: O.p.), stwierdził, że odwołanie wniesione przez M. J. (dalej zwany: strona, podatnik lub skarżący) z [...] od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwartały: II i III 2010 r., I - IV 2011 r., I – III 2012 r., a w przypadku określenia kwoty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2010 r. - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wydał wskazaną wyżej decyzję z [...] i wyekspediował ją za pośrednictwem operatora pocztowego, tj. Poczty Polskiej, na adres zamieszkania podatnika. W decyzji tej zawarto pouczenie o terminie oraz sposobie wniesienia odwołania. Przesyłkę zawierającą w/w decyzję, jak ustalił organ, doręczono bezpośrednio do rąk adresata w dniu [...] r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał więc [...] marca 2020 r., tymczasem podatnik nadał odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 6 kwietnia 2020 r., a zatem po upływie ustawowego terminu W odwołaniu tym skarżący zaznaczył wprawdzie, że decyzja, od której odwołanie wniósł, została doręczona do jego rąk dopiero [...], stąd zachował określony w ustawie czternastodniowy termin, jednak stanowiska tego Dyrektor Izby nie uwzględnił. Stwierdził mianowicie, że zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji zawiera wyraźną datę jej doręczenia w dniu [...] i obok podpis adresata.
Skoro więc termin do wniesienia odwołania upływał [...] marca 2020 r., to nadane ono zostało za pośrednictwem Poczty Polskiej 6 kwietnia 2020 r., to nastąpiło uchybienie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Konsekwencją tego była konieczność zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p.
W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 223 § 2 pkt 1 O.p. poprzez uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu;
- 2. art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu;
- 3. art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności faktycznego terminu doręczenia decyzji z [...];
- 4. art. 187 O.p. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do ustalenia błędnej daty doręczenia w/w decyzji;
- 5. art. 150 § 1 pkt 1 O.p. poprzez błędne ustalenie daty doręczenia decyzji z [...] r.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że opisana na wstępie decyzja z [...] została doręczona do jego rąk [...], a nie [...]r. W efekcie odwołanie od tej decyzji nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 6 kwietnia 2020 r. wniesione zostało z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt1 O.p.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] wydał skarżącemu opisaną na wstępie decyzję w przedmiocie podatku od towarów. W jej uzasadnieniu pouczył stronę o sposobie oraz terminie do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Decyzja powyższa została wyekspediowana do adresata, na jego adres zamieszkania w dniu 6 marca 2020 r., za pośrednictwem Poczty Polskiej.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej w/w decyzję wynika, że doręczyciel podejmując [...] r. próbę doręczenia tejże przesyłki nie zastał adresata. W związku z tym w jego oddawczej skrzynce pocztowej zamieścił zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej (FUP K. [...]) wraz z informacją o możliwości jego odbioru w tejże placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Z tego samego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że 13 marca 2020 r. przesyłkę wydano odbiorcy, który fakt ten potwierdził własnoręcznym podpisem (M., nazwisko nieczytelne).
Z uwagi na wątpliwości co do daty doręczenia przedmiotowej w sprawie przesyłki, wywołane z jednej strony argumentami skargi wniesionej przez podatnika, a z drugiej analizą danych o doręczeniu z systemu elektronicznego śledzenia przesyłki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wystąpił do Poczty Polskiej o jednoznaczne ustalenie i wskazanie daty doręczenia tejże przesyłki na imię i nazwisko oraz pod adres skarżącego (pismo z 4 sierpnia 2020 r.). Zastrzeżenia w tym samym zakresie skierował do Poczty Polskiej także Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., zwracając m.in. uwagę na ewentualność (możliwość) wydania przesyłki w dniu [...] r. do rąk M. J. (pismo z 2 września 2020 r.).
W reakcji na powyższe Poczta Polska przeprowadziła postępowanie wyjaśniające. W efekcie w piśmie z 2 października 2020 r. poinformowała organ podatkowy, że przedmiotowa w sprawie przesyłka, po nieudanej próbie doręczenia adresatowi [...], została awizowana i pozostawiona do odbioru w placówce pocztowej, o czym zawiadomiono adresata. W dniu 13 marca 2020 r. do urzędu pocztowego zgłosił się adresat innej korespondencji, o podobnym do skarżącego nazwisku, i to jemu, przez nieuwagę, pracownik Poczty przygotował przesyłkę do wydania (tę adresowaną do skarżącego). Pracownik Poczty potwierdził ten fakt w systemie, uzyskał też podpis na "zwrotce" od tejże osoby o podobnym nazwisku co skarżący. Jednakże przed faktycznym (fizycznym) wydaniem przesyłki pracownik Poczty dostrzegł pomyłkę co do osoby odbierającej pismo kierowane do innego adresata (do skarżącego) i przesyłki tej ostatecznie nie wydał osobie nieuprawnionej.
Pomimo tego, podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki został już przez nieuprawnioną osobę złożony i odnotowany w systemie doręczeń. Wpis w w/w systemie pracownik Poczty anulował, jednak podpis nieuprawnionego odbiorcy na tzw. zwrotce pozostał.
Jak dalej informowała Poczta Polska, w dniu [...] (w ostatnim dniu czternastodniowego terminu przechowywania pisma przez Pocztę) w urzędzie pocztowym stawił się skarżący (prawidłowy adresat przedmiotowej przesyłki), któremu została ona wydana (doręczona). Fakt ten adresat potwierdził własnoręcznym popisem, co wynika z duplikatu potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny zaistniały w tej sprawie przypomnieć trzeba, mając na względzie przepisy rozdziału 5 Działu IV Ordynacji podatkowej, że zgodnie z zasadą oficjalności - doręczanie pism w postępowaniu podatkowym należy do obowiązków organu podatkowego i on też ponosi odpowiedzialność za prawidłowe doręczenia. W przypadku doręczania pisma w postaci papierowej, jak w tej sprawie, czynności faktyczne polegające na fizycznym przekazaniu adresatowi danego pisma organ podatkowy realizuje za pośrednictwem jednego z podmiotów wskazanych w art. 144 § 1 pkt 1 i § 4 O.p. – w tym operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Doręczenie, w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, jest czynnością wysoce sformalizowaną, gdyż z jednej strony stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a z drugiej chroni organy przed negatywnymi skutkami możliwych działań strony, np. zmierzającej do utrudnienia postępowania.
Tym niemniej jest typową czynnością procesową o charakterze materialno-technicznym, tj. działaniem organu podatkowego, którego celem bezpośrednim jest spowodowanie skutków w sferze faktycznej (dostarczenie pisma adresatowi). W związku z tym, że jest to czynność procesowa realizowana przez w/w podmioty, to dowód doręczenia przesyłki adresatowi jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym sam fakt, ale także datę doręczenia i dane odbiorcy. Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, co nie oznacza braku możliwości przeprowadzania przeciwdowodu. Artykuł 194 § 3 O.p. dopuszcza wprost możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom, co daje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego. Oczywiście organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu dopiero w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą.
Takim przeciwdowodem, podlegającym ocenie na zasadzie art. 191 O.p., może być informacja (reklamacja) uzyskana od operatora pocztowego. Podważa ona prawdziwość treści dokumentu znajdującego się w aktach sprawy ("zwrotki" podpisanej przez nieuprawnionego odbiorcę, któremu przesyłki nie wydano). Co więcej, zdaniem Sądu wskazuje, że przyjęta przez organ odwoławczy data doręczenia przesyłki nie jest datą prawidłową i w zaistniałych okolicznościach, jako datę doręczenia, przesyłki powinna być przyjęta inna data, tj. [...].
W tej sprawie powyższe ma szczególnie doniosłe znaczenie, gdyż data która wynika z dokumentu podpisanego przez właściwego adresata (skarżącego) potwierdza doręczenie przesyłki [...], tj. w terminie powodującym skuteczność wniesionego odwołania (z zachowaniem ustawowego terminu).
Organ podatkowy pominął jednak powyższe dowody (zarówno wyjaśnienia Poczty Polskiej, jak i załączony do nich duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki), czym naruszył przepisy postępowania, w tym art. 191, art. 121, art. 122, art. 187, a przez to art. 223 § 2 pkt 1 i 2 O.p.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza w/w przepisy postępowania w sposób wyczerpujący przesłanki opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
W konsekwencji Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w/w ustawy. Składa się na nie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.