Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1042/23

Uzasadnienie

1. 1. E. G. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: organ) z 2 czerwca 2023 r. nr COF.OUR.6375.4847.2021 KA.PK.ZZ 07604269 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
2. 2. Stan sprawy.
3. 2.1. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 marca 2023 r. zawarł jednoznaczne stanowisko, w którym oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
4. 2.2. W piśmie stanowiącym zażalenie skarżący wskazał, że od 2003 r. nie mieszka pod adresem: ul. [...] [...], [...] S. z uwagi na sprzedaż mieszkania. Wskazał na upadłość z 2003 r. oraz upadłość konsumencką z 2019 r. Nie zgodził się z nadaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zauważył, że zawiadomienie zostało przesłane na nieaktualny adres. Podniósł, że w 2018 r. informował Pocztę Polską S.A. o braku posiadania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego. Wskazał także, że mieszka w mieszkaniu żony, która wnosi opłaty abonamentowe.
5. 2.3. Postanowieniem z 2 czerwca 2023 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając jako organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

W bazie danych o abonentach odnotowano rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] [...], [...] S. na dane osobowe skarżącego.

Nadto wskazano, że na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r.. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.

Poczta Polska wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w formie imiennych książeczek. Do abonentów zobowiązanych do wnoszenia opłat oprócz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłano 5 spersonalizowanych blankietów wpłat (blankiet spersonalizowany zawiera imię i nazwisko, adres i numer rachunku bankowego dla wpłat abonamentowych). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż został skarżącemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...].

W postanowieniu z 27 marca 2023 r. okazano duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych" z dnia 24 lipca 2008 r. stanowiący o nadaniu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) indywidualnego numeru identyfikacyjnego 07604269. Zawiadomienie zostało wysłane pod adres: ul. [...] [...], [...] S., tj. adres pod którym skarżący dokonał rejestracji odbiorników i jakim Poczta Polska S.A. dysponowała w momencie wysyłania zawiadomienia.

A jeżeli adres ten nie był już wówczas aktualnym adresem zamieszkania/zameldowania, należało dokonać aktualizacji danych adresowych i wnosić opłaty bądź zgłosić wyrejestrowanie.

W myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu.

Odnosząc się do zmiany adresu zamieszkania podkreślono, iż w świetle obowiązujących przepisów to na abonencie ciąży obowiązek informowania o każdej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, w tym zmiana danych adresowych. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania/zameldowania użytkownik odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano korzystania z odbiorników, należy dopełnić formalności związanych z ich wyrejestrowaniem. Rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego przypisana jest do abonenta, a nie do adresu.

Wierzyciel nie posiada dokumentu potwierdzającego, iż skarżący dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w 2003 r., a skarżący takiego dokumentu na etapie prowadzonego postępowania nie przedstawił, zatem prowadzi to do konkluzji, iż wszczęte postępowanie egzekucyjne było uzasadnione.

Dodatkowo wierzyciel wskazał, że dnia 27 marca 2023 r. skarżący dokonał formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] w Urzędzie Pocztowym B. W piśmie nadanym w dniu 9 maja 2023 r. (stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu) skarżący wskazał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, oraz że ma z żoną od 2000 r. rozdzielność majątkową. Oświadczenie skarżącego warunkuje w tym zakresie stanowisko wierzyciela w niniejszym postanowieniu, gdyż przesłanka wyrażona w artykule 2 ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie jest spełniona i nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy.

W zażaleniu skarżący przesłał postanowienie z dnia 14 lutego 2020 r. stwierdzające uprawomocnienie się w dniu 11 lutego 2020 r. postanowienia z dnia 30 grudnia 2019 r., w którym Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy, pod sygnaturą akt [...] wydał postanowienie i ogłosił upadłość E. G., zamieszkałego przy ul. [...] [...], [...] B., będącej osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na powyższe wierzyciel wskazał, że z uwagi na okres zaległości od stycznia 2020 r. do października 2021 r., którym objęty jest tytuł wykonawczy o numerze 18465E1-22/SZ/2022 z dnia 1 kwietnia 2022 r. decyzja ujęta w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2019 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy, sygnaturą akt [...] nie wpływa na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

1. 3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono mu naruszenie art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm. - u.p.e.a.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący zalega z płatnością abonamentu RTV, gdy tymczasem prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu przy właściwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego winno prowadzić do odmiennych wniosków.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie zarzutu podniesionego przez skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy szczególnie istotna jest upadłość konsumencka skarżącego.

Po ogłoszeniu upadłości w 2003 r., a następnie konsumenckiej w 2019 r., skarżący utracił cały swój majątek. Nie miał ani TV ani radia a tym samym nie miał żadnego obowiązku płacenia abonamentu RTV. Obowiązek taki nie został uwzględniony przez Sąd upadłościowy w planie spłaty wierzycieli, w którym to planie Poczta Polska nie została wykazana jako wierzyciel. Skarżący, jako upadły konsument, jest zobowiązany pokrywać należności wskazane przez sąd, który jednoznacznie i ostatecznie ustalił obciążające skarżącego zobowiązania.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, że wobec skarżącego prowadzone było wcześniej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 kwietnia 2020 r.

Zgodnie z art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm.) po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

W związku z powyższym postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 kwietnia 2020 r. z mocy prawa podlegało umorzeniu.

Jednocześnie wskazano, że postanowienie z dnia 30 grudnia 2019 r. wydane przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy, pod sygnaturą akt [...] nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie objętej przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym, które prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 1 kwietnia 2022 r. dotyczący zobowiązania za okres od stycznia 2020 r. do października 2021 r., a więc po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

1. 4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.
2. 5. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1. 1) nieistnienie obowiązku;
2. 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
3. a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
4. b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
5. c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
6. 3) błąd co do zobowiązanego;
7. 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
8. 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
9. 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
10. a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
11. b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
12. c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1. 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2. 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
3. a) w całości,
4. b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
5. 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
6. a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
7. b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.

Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art.

48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie skarżący przyznał, iż dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego używał w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] [...], [...] S. W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Nadto skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika w dniu 27 marca 2023 r., co również potwierdza jego wcześniejsze zarejestrowanie.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Zatem jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV (jak zostało wyżej wskazane skarżący przyznaje, że używał w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] [...], [...] S., odbiornika telewizyjnego, wskazuje, bowiem że od 2003 r. nie mieszka pod tym adresem), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że w razie sporu co do faktu wyrejestrowania odbiornika, ciężar udowodniania tej czynności spoczywa na zobowiązanym (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 września 2017 r., I SA/Gd 869/17; wyrok WSA w Poznaniu z 4 lutego 2020 r., III SA/Po 718/19; wyrok WSA w Gliwicach z 15 grudnia 2017 r., I SA/Gl 1075/17; wyrok WSA w Gliwicach z 25 lipca 2017 r., I SA/Gl 428/17). Należy przy tym zauważyć, że z samej istoty rzeczy i praw logiki wynika, iż w razie obiektywnego braku wyrejestrowania odbiornika wierzyciel kwestionujący tę okoliczność nie mógłby wykazać, że sporna czynność nie miała miejsca. W sensie logicznym nie jest po prostu możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje. Tak samo, zobowiązany nie byłaby w stanie udowodnić braku zarejestrowania odbiornika, jeśli negował by okoliczność rejestracji - por. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., I GSK 1503/20.

Zgodnie z tymże wyrokiem NSA "konstrukcja powołanych uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku bez żadnej podstawy "przerzucił" tę powinność na wierzyciela, zobowiązując go do przeprowadzenia kontrdowodu względem twierdzeń zobowiązanego. Tymczasem skoro zobowiązany nie przedstawił dowodów na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego uprzednio odbiornika, a w dokumentacji wierzyciela również brak jest takiego dokumentu, nietrafne są sformułowane przez Sąd I instancji zarzuty naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania dowodowego (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1020/17). Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanej było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia".

W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, a jednocześnie organ operatora pocztowego twierdzi, że nie posiada takiego dowodu w swoim archiwum, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18).

1. 6. Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art.

2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust.

2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 24 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.

Zawiadomienie zostało wysłane pod adres: ul. [...] [...], [...] S., tj. adres pod którym skarżący dokonał rejestracji odbiorników i jakim Poczta Polska S.A. dysponowała w momencie wysyłania zawiadomienia.

7. Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, bądź opłaty abonamentowe wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika.

8. Odnosząc się z kolei do upadłości konsumenckiej skarżącego ogłoszonej mocą postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. należy wskazać, że ten rodzaj upadłości został uregulowany w art. 4911 i nast. prawa upadłościowego i dotyczy zdecydowanej większości osób, tj. osób prywatnych nie prowadzących działalności gospodarczej.

Celem postępowania upadłościowego jest tzw. oddłużenie dłużnika, czyli pozbycie się przez niego ciążących na nim zobowiązań finansowych. Oddłużenie może nastąpić poprzez:

1. a) zaspokojenie wierzycieli (tzn. spłatę zobowiązań finansowych) lub
2. b) umorzenie całości bądź części posiadanych przez dłużnika długów.

Ogłoszenie upadłości nie oznacza jednak, iż wszystkie zobowiązania finansowe zostają umorzone. Istnieje szereg zobowiązań, które należy spłacać. Należą do nich m.in. długi zaciągnięte po ogłoszeniu upadłości. Upadłość dotyczy tylko zobowiązań powstałych przed dniem ogłoszeniem upadłości. Oznacza to, że wszystkie długi, które powstaną po tej dacie należy regulować w ustalonych terminach ich płatności. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z dnia 1 kwietnia 2021 r. dotyczy opłat abonamentowych od stycznia 2020 r. do października 2021 r. czyli zobowiązań powstałych po dniu ogłoszenia upadłości skarżącego..

Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.

9. Organy prawidłowo zatem oceniły, że przedstawione w tym zakresie przez zobowiązanego okoliczności i twierdzenia nie były wystarczające do wykazania, że ustał ciążący na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, mający swe źródło w fakcie rejestracji odbiornika RTV. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika.

10. Z tych wszystkich powodów skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) została oddalona.