Uzasadnienie
Postanowieniem oznaczonym w rubrum niniejszego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowił uchylić postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A.P. na podstawie tytułów wykonawczych o nr. od [...] do [...] w zakresie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za czerwiec 2003 r., lipiec 2003 r., sierpień 2003 r., wrzesień 2003 r. za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego wobec A Sp. z o.o. w K., co nastąpiło w dniu doręczenia kontrolowanej Spółce postanowienia Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej nr [...] o wszczęciu postępowania kontrolnego, do dnia doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] i orzec w tej części o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] w zakresie odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2003 r., lipiec 2003 r., sierpień 2003 r., wrzesień 2003 r. za ww. okres, a w pozostałej części utrzymać w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...].
Przesyłka polecona zawierająca powyższe postanowienie, adresowana do A.P., została dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 29 czerwca 2012 r. (patrz zwrotne potwierdzenie odbioru (akta administracyjne, k. nr 52a) oraz w dniu 9 lipca 2012 r. (patrz pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w S. z dnia 15 listopada 2012 r., akta sądowe sprawy, k. nr 20) z powodu nieobecności adresata, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie w dniu 16 lipca 2012 r. wydana jej adresatowi.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. A.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przywołane na wstępie postanowienie organu odwoławczego. Skargę tę wniósł za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu 14 sierpnia 2012 r., co potwierdza datownik pieczęci organu oraz pieczęć "złożono osobiście".
Tytułem odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
W dalszej kolejności Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisu oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpowiednie pisma Sądu w tym zakresie oraz odpis zarządzenia z dnia 22 listopada 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, przesłane na adres skarżącego wskazany w skardze, awizowano dwukrotnie. Pierwszy raz w dniu 30 listopada 2012 r. (patrz zwrotne pokwitowanie odbioru, akta sądowe, k. nr 33) i po raz drugi w dniu 7 grudnia 2012 r. (patrz odpowiedź poczty na postępowanie reklamacyjne, akta sądowe, k. nr 49). Ostatecznie przesyłkę sądową wydano skarżącemu w dniu 17 grudnia 2012 r.
Brak formalny skargi został usunięty w dniu 18 grudnia 2012 r. (data nadania przesyłki zawierającej odpis skargi). Z kolei w dniu 22 grudnia 2012 r. (data nadania przesyłki) skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten złożony był na urzędowym formularzu.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2012 r., poprzedzonym wezwaniem skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy zwolnił skarżącego do kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Co znamienne, stosownie do treści art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej w skrócie: "Op"), w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2013 r., "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
- 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;
- 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."
Cytowany wyżej przepis Ordynacji podatkowej ustanawia tzw. zastępczy sposób doręczania. Umożliwia on przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Taki tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skuteczność tak zwanego doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, które zostały określone w art. 150 Op. Ma ono niewątpliwie rację bytu z punktu widzenia sprawności obrotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 609/09, publ. Lex nr 529398).
W niniejszym przypadku ustalono, że zaskarżone postanowienie zostało odebrane w dniu 16 lipca 2012 r. Niemniej jednak, mając na uwadze przytoczoną wyżej regulację, należy stwierdzić, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 29 czerwca 2012 r., a następnie po raz drugi w dniu 9 lipca 2012 r., to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 150 Op nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 13 lipca 2012 r. Termin bowiem do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Jeśli podatnik nie odbierze przesyłki w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia pierwszego awiza, uznać należy, że została ona doręczona prawidłowo. Termin nie może być przedłużony, nawet gdy listonosz pozostawi w skrzynce adresata drugie awizo później niż siódmego dnia od daty dostarczenia pierwszego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1640/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; LEX nr 1221982).
Odbiór postanowienia przez adresata po upływie 14 dni od daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym jest to czynność organizacyjno-techniczna, nie mająca znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 609/09, publ. Lex nr 529398, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 613/10, publ. LEX nr 1068765).
W wyniku poczynionych wyżej ustaleń faktycznych i rozważań natury prawnej, stwierdzono, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia postanowienia, tj. od dnia 13 lipca 2012 r., upłynął w dniu 13 sierpnia 2012 r. Jest tak dlatego, że koniec terminu przypadł na dzień ustawowo wolny od pracy, tj. niedzielę, 12 lipca 2012 r., a zatem za ostatni dzień terminu uznać należy najbliższy dzień powszedni, czyli poniedziałek – 13 lipca 2012 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 14 lipca 2012 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności.
Symptomatycznie, dalsze czynności procesowe podjęte zarówno przez Sąd, jak i samego skarżącego, nie mogą konwalidować zaistniałego uchybienia. Tym bardzie, że w tym drugim przypadku, część czynności podjętych przez skarżącego również została podjęta z uchybieniem terminów procesowych (wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dot. zwolnienia od kosztów sądowych).
Zaistniałą sytuację procesową reguluje art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a.