Uzasadnienie
Skarżący, który reprezentowany jest przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że utrzymuje się wyłącznie z renty w wysokości 1144,33 zł oraz że ponosi koszty: egzekucji administracyjnej (339,92 zł), utrzymania mieszkania (800 zł) oraz leczenia (150 zł). Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie ma żadnego majątku poza środkami zgromadzonymi, jak się wydaje, w ramach funduszu inwestycyjnego w wysokości 679,49 zł.
Jednocześnie z rachunku bankowego należącego do osoby trzeciej zamieszkałej pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego uiszczono tytułem wpisu od skargi kwotę 480 zł. Na podstawie zarządzenia z dnia 3 listopada 2014 r. zwrócono z tej sumy kwotę 380 zł, gdyż należny wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 100 zł.
W świetle akt administracyjnych wspomniana osoba trzecia jest konkubiną skarżącego i to do niej należy dom, w którym on zamieszkuje (zob. protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 21 grudnia 2012 r. i z dnia 24 kwietnia 2013 r.,
- k. 20 i 21).
Pismem doręczonym w dniu 22 grudnia 2014 r., referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności odpisu potwierdzenia wypłaty renty za ostatni miesiąc lub zaświadczenia organu rentowego o wysokości tego świadczenia do wypłaty za ostatni miesiąc, wskazującego też formę zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy) oraz jaka część wynagrodzenia jest potrącana tytułem zajęcia egzekucyjnego, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w tym rachunku jego konkubiny, z którego uiszczono wpis od skargi, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, dokumentu dotyczącego zasobów pieniężnych, o których mowa we wniosku, np. zaświadczenia banku wskazującego wysokość zgromadzonych środków i ewentualne ograniczenia możliwości ich wypłaty skarżącemu, zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego posiadanego przez konkubinę skarżącego oraz zaświadczenia właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy osoba ta (lub skarżący) otrzymuje dopłaty związane z posiadanym gospodarstwem rolnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego (zaświadczeń, orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz wskazujących miesięczną wysokość wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, np. faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. a także kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i gospodarstwa rolnego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.
Odpowiedzi na wezwanie udzielił skarżący osobiście. W piśmie z dnia 23 grudnia 2014 r. stwierdził, że koszty sporządzenia odpisów żądanych dokumentów są dla niego za wysokie i nie jest ich w stanie wykonać. Wyjaśnił nadto, że osoba, która uiściła wpis od skargi, nie jest jego konkubiną.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić ten fakt, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Można tego wymagać w szczególności od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników.
Tymczasem strona skarżąca nie przedłożyła żadnego z dokumentów objętych wezwaniem. Niepodobna przy tym uznać, że wnioskodawca usprawiedliwił ten stan rzeczy, wskazując na brak środków potrzebnych na sporządzenie niezbędnych kopii. Bezsprzecznie koszty te nie są znaczne, a przygotowanie tego rodzaju materiałów na potrzeby różnych postępowań należy do zwykłych, codziennych czynności każdego profesjonalnego pełnomocnika, który zresztą jest uprawniony do samodzielnego uwierzytelniania odpisów. Koszty te są z pewnością wielokrotnie niższe od wpisu od skargi, który został przecież uiszczony, i to z kilkukrotną nadwyżką.
Skarżący uchyla się więc od udokumentowania swojej sytuacji, którą skądinąd prezentuje w sposób nierzetelny. Oświadczył w szczególności, że osoba, która opłaciła wpis, nie jest jego konkubiną, chociaż tak została określona w przywołanych wyżej protokołach znajdujących się w aktach administracyjnych. W świetle tych dokumentów wraz ze swoim synem pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskującym, który zbył na jej rzecz swoje nieruchomości (k. 12 akt administracyjnych). Potwierdza to również fakt, że uiściła ona wpis od skargi, a także opłatę skarbową od pełnomocnictwa, który dowodzi więzi ekonomicznej łączącej ją ze skarżącym, sprawiającej, iż poczuwa się ona do wspierania go w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego, co zazwyczaj nie wchodzi w rachubę w przypadku osób obcych. Niewątpliwie zatem jej możliwości płatnicze muszą być wzięte pod uwagę podczas rozpoznawania wniosku i temu służyło wezwanie, które odnosiło się również do osób tworzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe.
Brak jakichkolwiek dowodów uniemożliwia jednak ustalenie także wszelkich innych okoliczności składających się na sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Nie wiadomo mianowicie, jak przedstawiają się dochody i wydatki gospodarstwa domowego, a także stan oszczędności czy środków pozostających do dyspozycji rodziny, w tym tych wskazanych we wniosku oraz znajdujących się na rachunku bankowym, z którego opłacono wpis. W tym kontekście odnotować trzeba, że wysokość kosztów sądowych w sprawie jest niewielka, najmniejsza spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Kosztów takich nie mogą ponieść wyłącznie osoby znajdujące się w skrajnym ubóstwie, co w każdym przypadku trzeba stwierdzić w sposób pewny.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.